PROVÉRBIOS LATINOS
Ubi
amici, ibi (sunt) opes.
Mais vale amigo na praça que
dinheiro em caixa.
A friend in the market is
better than money in the chest.
Mieux vaut ami en place qu’argent en bourse.
Más valen amigos en la plaza que dinero en el arca.
Val più avere amici in piazza, che denaro nella cassa.
Ubi amor, ibi
dolor.
Amor, amor, princípio mau, fim pior.
Love is sweet in the beginning
but sour in the ending.
Aimer n'est pas sans amer.
Après l’amour, le repentir.
Donde hay amor, hay dolor.
Amore non è senza amaro.
Ubi bene, ibi
patria.
Onde bem me vai, aí tenho mãe e pai.
A man's country is where he
does well.
La patrie est partout où l'on est bien.
Le pays est là où l’on se peut vivre.
Donde está uno bien, allí está la patria.
La patria è dove s’ha del bene.
Ubi cadaver, ibi
aquila.
Onde há carniça, há urubus.
Wheresoever the carcass is,
there will the eagles be gathered together.
Kie estas
pano, tie musoj ne mankas.
Ubi
deficiunt equi, trottant aselli.
Por falta de homens, fizeram meu pai juiz.
Ubi duae
eminentiae sunt, aemula ibi contentio.
Dois bicudos não se beijam.
Dois galos não cantam no mesmo terreiro.
If two ride on a horse, one must ride behind.
Deux moineaux sur même épi ne sont pas longtemps unis.
Dos gallos en un corral se portan mal.
Non stanno bene due galli in uno cortile.
Du sinjoroj en unu bieno, du
mastrinoj ĉe unu kameno, neniam vivas sen reciproka malbeno.
Ubi emas aliena,
cave ne vendas tua.
Quem compra o que não pode, vende o que não deve.
He that buys what he does not
want, must often sell what he does want.
Qui achête le superflu, vendra bientôt le necessaire.
Ubi est
confessio, ibi est remissio.
Pecado confessado é meio perdoado.
A faut confessed is half
redressed.
Confessing a fault, makes halt amends for it.
Péché avoué est à demi pardonné.
Pecado confesado es medio perdonado.
Peccato confessato è mezzo perdonato.
Filo konfesis, patro forgesis.
Ubi maior est,
cedat minor.
Onde está a força maior, cessa a menor.
Ubi mel, ibi apes.
Onde há mel, há abelhas.
Elmetu mielon,
muŝoj alflugos.
Ubi nihil est,
Caesar iure suo excidit.
Onde não há, el-rei o perde.
Where notyhing’s to be had,
the king must lose his rights.
Où il n’y a rien, le roi perd ses droits.
Al que no tiene, el rey le hace libre.
Dove non c’è, non ne toglie
neanche la piena.
Kontraŭ
neesto ne helpas protesto.
Ubi nullus
pudor, ibi nulla honestas.
Quem não tem vergonha, não tem honra.
Where there is no honour,
there is no grief.
Qui n'a honte, n'aura pas honneur.
Donde no hay vergüenza, no hay virtud.
Dove non è vergogna, non è virtù.
Kiu hontas nenion, ne timas Dion.
Ubi opes, ibi
amici.
A ricos sobejam-lhes amigos.
Happy man shall have many
friends.
Riche homme ne sait qui ami lui est.
Ahora que tengo oveja y borrego, todos me dicen: en hora buenas estéis, Pedro!
Chi ha quattrini, há amici.
Riĉulo has grandan
parencaron.
Ubicumque dulce
est, ibi et acidum invenies.
Depois da doçura vem a amargura.
After sweet meat comes sour
sauce.
Aise et mal se suivent de près.
Después de la dulzura viene la amargura.
Dopo il dolce ne viene l’amaro.
Post dolĉa vino restas
acida vinagro.
Ubique medius
caelus est.
Quando o sol nasce, é para todos.
Sun shines everybody.
Le soleil luit par tout le monde.
El sol sale para todo el mundo.
Tutto il mondo è paese.
Ankaŭ al ni la suno eklumos.
Ultra posse nemo
obligatur.
Ninguém está obrigado ao impossível.
No one is boud by the
impossible.
À l'impossible nul n'est tenu.
Nadie está obligado a lo imposible.
All’impossibile niuno è tenuto.
Kontraŭ
neesto ne helpas protesto.
Ultra posse viri,
non vult Deus ulla requiri.
Deus, assim como dá a doença, dá o médico.
God shapes the back for the
burden.
Dieu ne veut pas plus qu'on ne peut.
Dios, que da la llaga, da la medicina.
Dio non manda se non qual que si può portare.
Por ŝafo tondita Dio
venton moderigas.
Ulula cum lupis,
cum quibus esse cupis.
Aonde fores ter, faze como vires fazer.
Quem com lobos anda, aprende a
uivar.
Who keeps company with wolves, will learn to howl.
Il faut hurler avec les loups.
Quien con lobos anda, a aullar se enseña.
Chi pratica col lupo, impara a urlare.
Kun kiu vi festas, tia vi
estas.
Inter lupoj kriu lupe..
Una hirundo non
efficit ver.
Una hirundo non facit ver.
Uma andorinha só não faz verão.
One swallow makes no summer.
Une hirondelle ne fait pas le printemps.
Una golondrina no hace verano.
Una rondine no fa primavera.
Unu hirundo printempon ne alportas.
Una mala pecus
inficit omne pecus.
Grex totus in agris unius
scabie cadit.
Uma ovelha tinhosa faz todo o rebanho
tinhoso.
One scabbed sheep infects a whole flock.
Il ne faut qu’une brebis
galeuse pour gâter tout le troupeau.
Oveja infestada infesta toda la manada.
Una pecora ragnosa infetta il gregge.
Unu fava
ŝafo tutan ŝafaron infektas.
Una manus vobis
vulnus opemque feret.
Quem dá o mal, dá o remédio.
Unae
navi non committas omnia.
Não ponhas todos os ovos no mesmo
cesto.
Don’t put all your eggs in
one basket.
Il ne faut pas mettre tous ses oeufs dans le même panier.
Poner toda la carne en el asador es gran
error.
Non è saggio davvero tenere uova e noci in un solo paniere.
Unde orta est
culpa, ibi poena consistat.
Quem faz mal, espere outro tal.
He that does amiss, may do
well.
Qui casse les verres, les paie.
Quien rompe los vasos, los paga.
Chi ha fatto il male, faccia la penitenza.
Kiu fosas sub alia, falos mem
em la foson.
Ungula testatur
pectus generosa leonis.
Pelo fio se vai ao novelo.
Pela unha se conhece o leão.
Unicuique dedit
vitium natura creato.
Não há ninguém sem seu pé de pavão.
Homo senpeka neniam ekzistis.
Unius peccata
tota civitas luit.
Paga o justo pelo pecador.
Unus dumtaxat
non proeliatur.
Quando um não quer, dois não brigam.
Unus flos non
facit ver.
Uma flor não faz a primavera.
Uma andorinha só não faz o verão.
One flower makes no garland.
Une fleur ne fait pas une guirlande.
Una golondrina no hace verano.
Un flor non fa ghirlanda.
Unu floro ne estas krono, unu
monero ne estas mono.
Unus
saepe facit complures vivere stultus.
Um louco faz um cento.
One fool makes a hundred.
Un fou en fait cent.
Un loco hace ciento.
Un matto ne fa cento.
Unus vir, nullus
vir.
Um e nenhum, tudo é um.
Unu similas nulon, ne
prezentas kalkulon.
Unusquisque in
arte sua sapiens.
Cada qual é mestre em sua arte.
Every man to his trade.
Chacun croît d'être certain de son fait.
Cada cual es maestro en su arte.
Ognuno è maestro nell’arte sua.
Unusquisque
prout recipit sua commoda fatur.
Cada um fala da feira como lhe vai nela.
Urticae proxima
saepe rosa est.
Não há rosa sem espinhos.
No rose without thorns.
Il n'y a point de roses sans épines.
No hay rosas sin espinas.
Non v’è rosa senza spina.
Em ĉiu objekto troviĝas
difekto.
Usus magister
est optimus.
Usus magister egregius.
Usus optimus rerum magister.
A prática é mestra de todas as coisas.
Usa e serás mestre.
Use makes mastery.
Usage rend maître.
En forgeant on devient forgeron.
La experiencia es madre de la ciencia.
Esperienza, madre di scienza.
L’esercizio è buon maestro.
La pratica val più della grammatica.
Ne demandu scienculon,
demandu spertulon.
Ut famam
acquiras, festinus desere lectum.
Se queres ter boa fama, não te tome o sol na cama.
Ut
pater, ita
filius; ut mater, ita filia.
Qual o pai, tal o filho.
Like father, like son; like
mother, like daughter.
Tel père, tel fils; telle mère, telle fille.
Cuales fueron los padres, los hijos serán.
Il figlio al padre s’assomiglia, alla madre la figlia.
Kia patro, tia filo.
Ut quemque Deus
vult esse, ita est.
Cada qual como Deus fez.
Ut quisque
fortuna utitur, ita loquitur.
Cada qual fala da feira, conforme lhe vai nela.
Ut sementem
feceris, ita metes.
Cada um colhe conforme semeia.
We reap what we sow.
Comme tu sèmeras, tu moissonneras.
Como sembrares, así cogerás.
Si raccoglie quel che si semina.
Kia la semo,
tia la rikolto.
Ut tute es, item
omnes censes esse.
Cuida o ladrão que todos são de sua condição.
Quem tem defeitos é que põe defeitos.
Who is in fault suspects everybody.
Le larron pense que tous soient de sa condition.
Il semble à un larron que chacun lui est compagnon.
Piensa el ladrón que todos son de su condición.
Ne kredas ŝtelisto, ke
honestaj ekzistas.
Utcumque est
ventus, exin velum vertitur.
Qual o tempo, tal o tento.
To have a cloak for every rain.
Tourner à tout vent.
Cual el tiempo, tal el tiento.
Aver mantello per ogni acqua.
Uti, non
abuti.
Usar, não abusar.
Utile
dulci.
Junta o útil ao agradável.
Utile quid nobis
novit Deus omnibus horis.
Deus sabe o que nos está melhor.
Dio ĝuste faras, neniam
eraras.
Utilius tarde
quam nunquam.
Antes tarde do que nunca.
Better late than never.
Plutôt tard que jamais.
Antes tarde que nunca.
Meglio tarde que mai.
Pli bone malfrue, ol neniam.
Utrique sunt
fures, et qui accipit et qui furatur.
Tão ladrão é o que vai ao nabal como o que fica ao portal.
The heeler is as bad as the
steeler.
Autant vaut recéler que voler.
Tanto peca el que roba en la huerta como el
que queda a la puerta.
Tanto è ladro chi ruba, che chi tiene il sacco.
Ŝtelaĵkaŝisto
mem estas ŝtelisto.
Uxor
magistratusque dantur a caelitibus.
Conúbia sunt fatalia.
Casamento e mortalha, no céu se talha.
Marriages are planned in
heaven.
Les mariages sont écrits au ciel.
Matrimonio y mortaja, del cielo bajan.
Matrimoni e vescovati son dal cielo destinati.
Edzo kaj edzino, ĉiela
difino.
Uxorem ducturus
in vicinos respicias.
Casa tua filha com o filho do teu vizinho.
It is better to marry over the
mixen, than over the moor.
Prend ta servante de loin, et ta femme d'auprès.
Moglie e ronzino, pigliali dal vicino.
Edziĝo najbara garantias
de eraro.