PROVÉRBIOS LATINOS
Labor improbus omnia vincit.
Labor omnia vincit.
O trabalho tudo vence.
No pains, no gains.
Avec du travail on vient à bout de tout.
Con trabajo todo se alcanza.
Con il lavoro si viene a capo di tutto.
Il sudore non e santo, ma fa miracoli.
Laboro
kondukas al honoro kaj oro.
Labor
ubique est.
Aonde irá o boi que não
are?
Laborare
est orare.
Trabalhar é orar.
They that work not, cannot
pray.
Qui travaille, prie.
El trabajo es una plegaría.
Il lavorare è un mezzo orare.
Laedere
facile, mederi difficile.
É mais fácil rasgar que
costurar.
Criticism is easy and art
is difficult.
La critique est aisée, mais l'art est difficile.
Kritiki estas facile,
fari malfacile
Laesa
saepius repugnat ovis.
Cada formiga tem sua ira.
Tread on a worm, and it
will turn.
Un ver se retourne, quand on le presse.
Cada pajarillo tiene su higadillo.
Anche il verme ha la sua collera.
Kritiki estas facile,
fari malfacile
Laetitiae
proximus fletus.
O riso está perto do
pranto.
Sadness and gladness
succeed each other.
Plaisirs mondains finissent en pleurs.
Lambens
assidue eliciet canis ore cruorem.
Cão que muito lambe tira
sangue.
Lanam
petierat, ipseque tonsus abiit.
Foi buscar lã e veio
tosquiado.
Many go out for wool, and
come home shorn themselves.
Tel croît guiller Guillot, que Guillot
guille.
Ir por lana y volver trasquilado.
Andar per lana e tornarsene tosi.
Kiu havas malican celon,
ofte perdas sian propran felon.
Largissimi
promissores, vanissimi exhibitores.
Muito prometer, sinal de
pouco dar.
Cacarejar não é pôr ovo.
A long tongue is a sign of a short hand.
Grand prometteur, petit donneur.
Quien mucho promete, poco da.
Mucha paja y poco grano.
Largo di bocca, stretto di mano.
Chi promette molto, attiene poco.
Promeso estas larĝa,
plenumo estas ŝarĝa.
Largitur
pluvias ubi vult divina potestas.
Quando Deus quer, com
todos os ventos chove.
Where God will help,
nothing does harm.
À qui la fortune est belle son boeuf bêle.
Se Dio
ordonos, eĉ ŝton’ lakton donos.
Latet
anguis in herba.
Aqui há dente de coelho.
There is a snake in the
grass.
Le serpent est caché sous les fleurs.
La serpiente se oculta en la hierba.
Latrans
annosus, foris aspice, quaeso, molossus.
Cão velho, quando ladra,
dá conselho.
When the old dog barks, he
gives counsel.
Vieux chien n'aboie pas en vain.
El perro viejo, si ladra, da consejo.
Cane vecchio non abbaia indarno.
Latrante
uno, latrat statim et alter canis.
Quando mija um
brasileiro, mija o mundo inteiro.
Like dogs, when one barks
all bark.
Un chien qui pisse fait pisser l'autre.
Laudato
vino non opus est hedera.
O bom vinho escusa pregão.
O bom vinho por si se gaba.
Good wine needs no bush.
Good ware makes quick markets.
À bon vin, point d'enseigne.
La bonne marchandise se recommande elle-même.
Buen vino no hay menester pregonero.
Il buon vino non há bisogno di frasca.
Kio bone aspektas, tion
ĉiu elektas.
Laus
in ore proprio vilescit.
Laus in proprio ore sordescit.
Louvor em boca própria
é vitupério.
A man's praise in his own
mouth stinks.
La louange de soi-même fait la bouche puante.
La alabanza propia envilece.
La lode propria puzza.
Kiu mem
sin gloras, malbone odoras.
Lavabo
inter innocentes manus meas.
Lavo as mãos.
I wash my hands of it.
S'en laver les main.
Lavarse las manos.
Lavarsene le mani.
Mi lavas
al mi la manojn.
Legere
et non intellegere neglegere est.
Ler sem entender é caçar sem colher.
It is no use reading
without understanding.
Lire et rien entendre est comme chasser et ne rien prendre.
De legado
sen atento ne riĉiĝas la prudento.
Leges
bonae malis ex moribus procreantur.
Dos maus costumes nascem
as boas leis.
Legitimus
propria quaestus ab arte venit.
O abade, onde canta, daí
janta.
They who preach the Gospel
should live of the Gospel.
Qui sert à l’autel doit vivre de l’autel.
El abad de lo que canta yanta.
Chi serve all’altare vive de l’altare.
Pastro
vivas de preĝoj, advokato de leĝoj.
Lentissime
coniuges flentur, saepe vero laetissime.
Dor de mulher morta dura
até a porta.
Sorrow for a husband is
like a pain in the elbow, sharp and short.
Deuil de femme morte dure jusqu'à la
porte.
Dolor de mujer muerta dura hasta la puerta.
Dolor de esposo, dolor de codo, duele mucho y dura poco.
Doglia di moglie morta dura fino alla porta.
Leoni
mortuo lepores insultant.
Depois de morta a onça,
até cachorro mija nela.
Em pau caído todo o mundo
faz graveto.
When the tree is fallen, all go with their hatchet.
Quand l'arbre est tombé, tout le mond court aux branches.
Se la arbo
falis, ĉiu branĉon derompas
Leonina
societas.
Partilha de Lisboa com
Almada, uma leva tudo, outra nada.
Leonis
catulum ne alas.
Cria o corvo, tirar-te-á
o olho.
Breed up a crow, and he
will tear out your eyes.
Nourris un corbeau, il te crèvera les
yeux.
Cría cuervos y te sacarán los ojos.
Nutrisci il corvo, e ti caverà gli occhi.
Kiu neniun savis,
malamikojn ne havas.
Lepores
duos insequens, neutrum capit.
O que corre duas lebres,
nenhuma alcança.
He that hunts two hares,
oft loses both.
Qui court deux lièvres, n'en prend aucun.
Galgo que muchas liebres levanta,
ninguna mata.
Chi due lepri caccia, l’una non piglia, e l’altra lascia.
Kiu ĉasas du
leporojn, kaptas neniun.
Levant
et carmina curas.
Quem canta, seus males
espanta.
He who sings chases away
his sorrows.
Qui chante éloigne son mal.
Quien canta, sus males espanta.
Chi canta i suoi mali spaventa.
Kontraŭ doloro
helpas bona humoro.
Leve
aes alienum debitorem fácit, grave inimicum.
Quem empresta a um amigo
cobra a um inimigo.
If you would make an
enemy, lend a man money, and ask it of him again.
Ami au prêter, ennemi au rendre.
Perdiĝas per
pruntedono amiko kaj mono.
Levius
laedit, quicquid praevidimus ante.
Homem prevenido vale por
dois.
Afore warned, afore armed.
Un homme averti en vaut deux.
Hombre prevenido vale por dos.
Uomo avvisato è mezzo salvato.
Kiu sin
gardas, tiu sin savas.
Libenter
homines quod volunt, credunt.
Sonhava o cego que via, sonhava o que
queria.
We soon believe what we
desire.
Chacun croît fort aisément ce qu'il craint et ce qu'il désire.
El afligido cree con más facilidad lo
que desea.
Quel che si vuol, presto si crede.
Liber
inops servo divite felicior.
Antes pobre sossegado que
rico atrapalhado.
Magro, mas sem coleira.
Liberty is better than gold.
Lean liberty is better than fat slavery.
Il vaut mieux être oiseau de bois que
de cage.
Pli bona ĉifona
vesto, ol riĉeco en malhonesto.
Liberi
poetae et pictores.
Pintar como querer.
Libertas
fulvo pretiosior auro.
Arrenego de grilhões,
ainda que sejam de ouro.
Liberty is better than
gold.
Lean liberty is better than fat slavery.
Liberté et pain cuit.
Il vaut mieux être oiseau de boi que de cage.
No hay cosa que a la libertad es comparada; por oro ni por plata puede ser
comparada.
Meglio un’oncia di libertà que dieci libbre d’oro.
Pli bona branĉo
sennuksa, ol kaĝo plej luksa.
Lignum
tortum haud unquam rectum.
Lignum quod tortum haud unquam vidimus rectum.
Pau que
nasce torto não tem jeito, morre torto.
As the twig is bent, so grows the tree.
What is bred in the bone, will never be out of the flesh.
Bois tordu ne se redresse pas.
Ĝibulo ĝis
morto restos ĝibulo.
Lingua
dux pedis.
Quem língua tem, a Roma
vai, e de Roma vem.
Quem tem boca vai a Roma.
A poder de perguntar se chega a Roma.
Who has a tongue goes to Rome.
En demandant on va à Rome.
Qui langue a, à Rome va.
Preguntando se va a Roma.
Chi lingua ha, a Roma va.
Peto kaj demando kondukas
tra l’ tuta lando.
Lis,
caupo, medicus, redigunt nos ad invitas.
Pleito, taverna e urinol
levam o homem ao hospital.
A suit at law and a urinal
bring a man to the hospital.
Procès, taverne et urinal chassent l'homme
à l'hôpital.
Pleto, taberna y orinal llevan al hospital.
Processo, taverna e orinale mandan l’uomo all’ospedale.
Lis
litem parit.
Questão puxa questão.
Litem
ne quaere cum licet fugere.
Antes má avença que boa
sentença.
A poor compromise is
better than costly litigation.
Un mauvais accommodement vaut miwux qu'un bon procès.
Mas vale mala avenencia que buena
sentencia.
È meglio un magro accordo che una grassa sentenza.
Pli valoras interkonsento,
ol juĝa dokumento.
Interkonsento estas pli
bona ol mono.
Littera
enim occidit, spiritus autem vivificat.
A letra mata, mas o espírito
vivifica.
The letter kills, but the
spirit gives life.
La lettre tue, mais l'esprit vivifie.
La letra mata, el espíritu vivifica.
La lettera uccide, ma lo spirito vivifica.
La litero mortigas, sed la spirito vivigas.
Litterae
non erubescunt.
Calem barbas, e falem
cartas.
Papel aceita tudo.
Paper endures all.
Le papier endure tout.
Callen barbas, y hablen cartas.
La carta non diventa rossa.
Al la
papero ne mankas tolero.
Litterae
non intrant sine sanguine.
A letra com sangue entra.
Litterarum
radices amarae, fructus dulces.
Aprende chorando, e
rirás ganhando.
Lernado
havas maldolĉan radikon, sed bonan efikon.
Longa
valetudo, certissima mors.
Doença comprida em morte
acaba.
De longue maladie, fin de la vie.
Dolencia larga ymuerte encima.
Malattia lunga, morte sicura.
Por longa malsano kurac’
estas vana.
Longas
esse regibus manus.
O braço do rei e a
lança, longe alcança.
Kings have long hands.
Les rois ont les bras longs.
Los reyes tienen los brazos largos.
I principi hanno le mani lunghe.
Longo
in itinere, etiam palea oneri est.
Em caminho longo, até
uma palha pesa.
Light burdens borne far
become heavy.
Petit paquet et long chemin fatiguent le pélerin.
En luengo camino paja pesa.
In lungo viaggio anche una paglia pesa.
Longum
iter emensus mendacia longa reportat.
Grandes viagens, grandes
mentiras.
Mente bem quem de longe vem.
Long ways, long lies.
A traveller may lie with authority.
A beau mentir qui vient de loin.
Quien a lejas tierras va, si antes no mentía, mentirá.
Ha bel mentir chi vien da lontano.
Belaj
rakontoj el trans la montoj.
Pri lando malproksima
estas bone mensogi.
Lucerna
sublata nihil discriminis inter mulieres.
À noite todos os gatos
são pardos.
All cats are alike grey in
the night.
La nuit, tous les chats sont gris.
À la chandelle la chèvre semble
demoiselle.
De noche a la vela, la burra parece doncella.
Al lume di candela ogni rustica par’ bella.
Kiam nokto vualas,
ĉiuj koloroj egalas.
Lucrificare
forum solet adventus fatuorum.
Há sempre feira, quando
o tolo desce à eira.
If fools went not to
market, bad wares would not be sold.
Si el necio no fuese al mercado, no se
vendería lo malo.
Quando gli sciocchi vanno al mercato, i furbi fanno buoni affari.
Malsaĝulo en foiro
estas bona akiro.
Lucrum
unius est alterius damnum.
O que faz bem ao fígado,
faz mal ao baço.
A desgraça de uns é o bem de outros.
The folly of one man is the fortune of another.
Ce qui nuit à l'un, sert à l'autre.
Le profit de l'un est le dommage de l'autre.
Uno muere de atafea y otro la desea.
Non è mai mal per uno che
non sia ben per un altro.
Kio al unu
donas forton, al alia donas morton.
Ludis
de alieno corio.
Tirar castanhas do fogo
com a mão do gato.
To take the nuts from the
fire with the cat's paw.
Tirer les marrons du feu avec la patte
du chat.
Sacar las castañas del fuego con la mano del gato.
Cavar la bruciata col zampino del gatto.
Petro
kornojn tenas, Paǔlo lakton prenas.
Ludus
bonus non sit nimius.
Burla con dano não acaba
o ano.
Long jesting was never
good.
Leave a jest, when it pleases you best.
Point de beau jeu, s'il ne dure peu.
Il faut bien laisser le jeu, quand il est beau.
A la burla dejadla cuando más agrada.
Ogni bel gioco dura poco.
Lupus
in fabula.
Falar no mau,
preparar-lhe o pau.
Talk of the wolf, and his
tail appears.
Quand on parle du loup, on en voit la queue.
Hablando del rey de Roma, por la puerta
asoma.
Chi ha il lupo in bocca, l’ha sulla groppa.
Quando si nomina il diavolo, se ne vede spuntar la coda.
Ne voku
diablon ĉar li povas aperi.
Diablo ŝercon ne komprenas, vokite, li venas.
Lupus
oves etiam numeratas devorat.
Lupus non curat numerum.
Do contado come o lobo.
The wolf eats often of the
sheep that have been told.
Brebis comptées le loup les mange.
De lo contado come el lobo.
Pecore contate, il lupo se le mangia.
Kontraǔ lupo ne
helpas kalkulo.
Ŝafo kalkulita ne estas savita.
Lupus
pilum mutat, non mentem.
O lobo muda o pelo, mas não
o vezo.
The wolf may lose his
teeth, but never his nature.
Le renard change de poil, mais non de
naturel.
El pelo muda la raposa, mas el natural no despoja.
La volpe perde il pelo, ma il vizio mai.
Lupo
ŝanĝas la harojn, sed ne la farojn.
Luscus
caecus praefertur; sic undique fertur.
Melhor é ser torto que
cego de todo.
A man were better be half
blind than have both his eyes out.
Mieux vaut borgne qu'aveugle.
Más vale tuerto que ciego.
Meglio losco che cieco in tutto.
Pli bona estas io, ol
nenio.
Pli kara estas kapo ol ĉapo.
Lux
in tenebris lucet.
A luz, onde está, logo
aparece.