PROVÉRBIOS LATINOS
Iacta
alea est.
A sorte está lançada.
The die is cast.
Le dé en est jeté.
La suerte está echada.
Il dado è tratto.
La loto estas tirita.
Iam
tua res agitur, paries cum proximus ardet.
Quem vê a barba do vizinho arder, bota a sua de molho.
Nin
instruas eraro, kiun faras najbaro.
Ibi
nihil, parumve pacis, ubi mulier viri partes sibi arrogat.
Triste da casa em que
a galinha canta e o galo cala.
It's a sad house where the hen
crows louder than the cock.
Malheureuse maison et méchante, où coq se
tait et poule chante.
Triste está la casa donde la gallina canta y el gallo calla.
In casa non c’è pace, quando gallina canta e gallo tace.
Se edzino ordonas, domo ordon ne konas.
Ibi
quaestus est, ubi sit hominum frequentia.
Quem tem necessidade
vive na cidade.
Ibi
semper est victoria, ubi concordia est.
A união faz a força.
Union is strength.
L'union fait la force.
La unión hace la fuerza.
L’unione fa la forza.
Unueco donas fortecon.
Id
quod adest bonum consulendum.
Aceita o bem, conforme
vem.
We must take the world as we
find it.
Il faut laisser aller le monde comme il va.
Toma las cosas como vienen.
Bisogna pigliare il mondo como viene.
Kio estas bona
por vi, estas bona por mi.
Ieiunat
satis is, qui paucis vescitur escis.
Bem jejua quem mal
come.
Ieiunus
raro stomachus vulgaria temnit.
A boa fome, não há
mau pão.
Hunger finds no fault with the
cookery.
Ventre affamé prend tout en gré.
A gran hambre no hay pan malo.
A chi è affamato, ogni cibo è grato.
Ĉe stomako
malsata ne kapricas palato.
Ignarus
rediit Romam deductus asellus.
Asno que a Roma vá,
asno vem de lá.
How much the fool who goes to
Rome excels the fool who stays at home?
Qui bête va à Rome, tel en retourne.
El que asno fue a Roma, asno se torna.
Quien bestia va a Roma, bestia retorna.
Chi besti va a Roma, bestia ritorna.
Foriris azenido, revenis azeno.
Ignavis
fortuna favet.
Ao mau bácoro, boa
lande.
The worst pig often gets the
best pear.
Souvent à mauvais chien tombe un bon os en
gueule.
Al más ruín puerco la mejor bellota.
Ai più tristi porci vanno le migliori pere.
Malsaĝulon
favoras feliĉo.
Ignavis
semper feriae sunt.
Para o preguiçoso
todo dia é feriado.
He that does nothing always
finds helpers.
Il est toujours congé pour les paresseux.
Para los gandules cad día es fiesta.
Per i poltroni è sempre festa.
Pri
laboroj maldiligenta, pri festoj plej kompetenta.
Igne
semel tactus, timet ignem postmodo cattus.
Gato escaldado de água
fria tem medo.
A scalded cat fears cold water.
Chat échaudé craint l'eau froide.
Gato escaldado, del agua fría huye.
Gatto scottato dall’acqua calda, ha paura della fredda.
Korniko
vundita propran voston timas.
Ignis
aurum probat.
O ouro conhece-se pelo
fogo.
Fire is the test of gold.
L'or s'éprouve par le feu et les amis par
les adversités.
El oro se prueba en el fuego.
L’oro si prova col fuoco, gli uomini con le disgrazie.
Fajro provas la oron, mizero la koron.
Ignis
de lapide surgit mediante labore.
Com trabalho tudo se
alcança.
He that labors and thrives
spins gold.
Avec du travail on vient à bout de tout.
Con trabajo todo se alcanza.
Con il lavoro si viene a capo di tutto.
Laboro
kaj pacienco kondukas al potenco.
Ignis
prope stipulam non est tutum.
O homem é fogo, a
mulher, estopa, vem o diabo e sopra.
Fire is not to be quenched
with tow.
Les étoupes arrière du feu, et les jeunes une lieue du jeu.
Ni estopa con tizones, ni mujer con varones.
Stoppa e fuoco non stan bene in un loco.
Ignorantia
iuris neminem excusat.
Ignorantia legis neminem excusat.
A ignorância da lei não
excusa ninguém.
Ignorance of the law excuses no man.
Nul n'est censé d'ignorer la loi.
La ignorancia de la ley no excusa su cumplimiento.
L’ignoranza della legge non scusa.
Nesciado de leĝo neniun
pravigas.
Illa
domus labetur, ubi colus imperat ensi.
Mal vai à casa em que
a roca manda a espada.
It is a sad house where the
hen crows louder than the cock.
La poule ne doit pas chanter devant le coq.
Kie
regas virino, malbona estas la fino.
Kie regas virino, malbona estas la
fino.
Ille
est pacis amans, quicumque negata retractat.
Quem nega e depois faz
quer paz.
Ille
mihi patruus, qui mihi bona cupit.
Quem bem me faz, é
meu compadre.
He is may friend that grindes
at my mill.
Celui est bien mon oncle, qui le ventre me comble.
Quien bien me hace, esse es mi compadre.
Colui è mio zio, che vuole il ben mio.
Ille
nihil dubitat qui nullam scientiam habet.
Nada duvida quem nada
sabe.
He that knows nothing, doubts
nothing.
Science est mère de doute.
Illi
parva mora est, qui quavis advenit hora.
Quem vem não tarda.
Illi
poena datur, qui semper amat nec amatur.
Querer e não ser
querido é tempo perdido.
Of all pains, the greatest
pain, it is to love, but love in vain.
Qui aime et n'est pas aimé, il est d'amour
mal assigné.
Querer y no ser querido es tiempo perdido.
Amare e non essere amato è tempo perso.
Illic
enim patria est, ubi tibi sit bene.
Onde bem me vai, aí
tenho mãe e pai.
Por melhoria, minha casa
deixaria.
A man's country is where he does well.
La patrie est partout où l'on est bien.
Le pays est là où l’on se peut vivre.
Donde está uno bien, allí está la patria.
La patria è dove s’ha del bene.
Illic
est oculus, qua res est quam adamamus.
A galinha, onde tem os
ovos, tem os olhos.
The hen's eyes are with her
chickens.
Où sont les poussins, la poule a les yeux.
On regarde volontiers ce qu'on aime.
Allá los ojos se van donde los amores están.
I piedi vanno dove va il cuore.
Dov’è l’amore, l’occhio corre.
Tien okulo iras, kien la koro deziras.
Imago
animi vultus, indices oculi.
Os olhos são o
espelho da alma.
The eyes are the window of the
soul.
Les yeux sont le miroir de l'âme.
De l’ koro
spegulo estas la okulo.
Imber
adest soli, comittantur gaudia fletum.
Não há prazer sem
amargura.
No joy without annoy.
Après bon temps on se repent.
No hay alegría sin tristeza.
Non v’è gioia senzanoia.
Post dolĉa vino restas acida vinagro.
Imbre
cádunt tenui rapidissima flamina venti.
Chuva miúda o vento muda.
Mais apaga boa palavra que caldeira d’água.
Small rain lays great dust.
Soft rain stills high wind.
Petite pluie abat grand vent.
Lluvia suave hace cesar el viento.
Piccola pioggia fa cessar gran vento.
Impatiens
socii est omnis amor.
Amor e senhoria não
suportam companhia.
Amor e reino não quer parceiro.
Love and lordship like no fellowship.
Amour et seigneurie ne veulent
point de compagnie.
Amor y señoria no quieren compañia.
Amore e signoria non soffron compagnia.
Du sinjoroj en unu bieno, du
mastrinoj ĉe unu kameno, neniam vivas sen reciproka malbeno.
Imperat
aut servit collecta pecunia cuique.
O dinheiro é um bom
escravo ou um mau senhor.
Money is a good servant, but a
bad master.
L'argent est bon serviteur et mauvais maître.
El dinero es buen servidor y un mal amo.
Il denaro è un buon servo ed un cattivo padrone.
Riĉeco sen gvido kiel
ĉevalo sen brido.
Imperat
et clamat quaecumque femina est dives.
Em casa de mulher
rica, ela manda, ela grita.
Who takes a wife for a dower
surrenders his power.
Qui prend une femme pour sa dot à la
liberté tourne le dos.
Impia,
sub dulci melle, venena latent.
Cara de beato, unhas
de gato.
Beads about the neck, and the
devil in the heart.
Habit de béat a souvent ongles de chat.
Uñas de gato y hábitos de beato.
Parole di santo e unghie di gatto.
Lango miela, sed koro kruela.
Importunus
erit crebo quicumque rogabit.
Quem muito pede muito
fede.
He that asks everything
deserves nothing.
À bon demandeur, bon refuseur.
Impossibilium
nulla obligatio est.
Ninguém está
obrigado ao impossível.
No one is boud by the
impossible.
À l'impossible nul n'est tenu.
Nadie está obligado a lo imposible.
All’impossibile niuno è tenuto.
Kontraŭ
neesto ne helpas protesto.
Improba
vita mors optabilior.
Mais vale perder-se o
homem que o nome, se ele é bom.
A good death is far better and
more eligible than an ill life.
Mieux vaut mourir avec honneur que vivre
avec honte.
Más vale perderse el hombre que perder el nombre.
Meglio è assai morte onorata che una vita svergognata.
Improbe
Neptunum accusat, qui iterum naufragium facit.
Só o tolo cai duas
vezes no mesmo buraco.
He complains wrongfully of the
sea, that twice suffers shipwreck.
A tort se lamente de la mer qui ne s'ennuye
d'y retourner.
Sin razón se queja del mar quien otra vez navega.
A torto si lagna del mare chi due volte ci vuoi tornare.
In
amaritudine salus.
O que é amargo na
boca, é bom para o estômago.
Bitter pills may have sweet
effects.
Ce qui est amer à la bouche, est doux à l'estomac.
Lo que es amargo al paladar es bueno para
el estómago.
Amaro, tienlo caro.
In
angustiis apparent amici.
Amigo certo conhece-se
na hora incerta.
Nos perigos se vêem os
amigos.
A friend is need is a friend indeed.
A friend is never known till needed.
C'est dans le malheur qu'on connaît ses amis.
Au besoin l'ami.
Amikon montras
malfeliĉo.
In
cauda venenum.
Na cauda é que está
o veneno.
The sting is in the tail.
À la queue gît le venin.
El veneno en la cola.
Nella coda sta il veleno.
La parto plej
vasta venos la lasta.
In
concione pecus obviam considet.
Ovelhas bobas, por
onde vai uma, vão todas.
One sheep follows another.
Quand les brebis vont au champ, la plus sage va devant.
Donde va una cabra, todas van.
Quel che l’una fa, l’altre fanno.
In
expuentis recidit faciem, quod in caelum expuit.
In faciem recidit, quidquid in astra iacit.
Quem
cospe para o céu, na cara lhe cai.
Who spits against heaven, it falls in his face.
Qui crache contre le ciel, il lui tombe sur le visage.
Kiu supren kraĉon
ĵetas, sian barbon al ĝi submetas.
In
fine videbitur cuius toni.
No fim é que se cantam as glórias.
When Gabriel blows his horn,
then this question will be decided.
À la fin on verra qui aura mangé le lard.
Al fin se ven las zurrapas.
Il fine è quello che giuoca.
Antaǔ
vespero ne estu fiera.
In
foribus propriis canis est audacior omnis.
Em sua casa cada qual
é rei.
Every dog is a lion at home.
Tout chien est lion dans sa maison.
Todo perro es león en su casa.
Mientras en mi casa estoy, rey soy.
Ogni tristo cane abbaia da casa sua.
A casa sua ognuno è re.
En propra sia domo, ĉiu estas granda homo.
In
maledicto plus iniuriae quam in manu.
Mais fere má palavra
que espada afiada.
Words cut more than swords.
Un coup de langue est pire qu'un coup de lance.
Más hiere mala palabra que espada afilada.
Cattive lingue tagliano più che spade.
Langa vundo plej profunda.
Ne timu tranĉilon, timu babilon.
In
medio stat virtus.
A virtude está no
meio.
Virtue is found in the middle.
La vertu consiste dans le milieu.
Vertu gît au milieu.
La virtud está en el medio.
En el término medio reside la virtud.
La virtù tien la via di mezzo.
Memoru pri mezuro en laboro
kaj plezuro.
In
minimis periclitari.
Afogar-se em pingo d'água.
To get drowned in one's own
spittle.
Se noyer dans un verre d'eau.
Ahogarse en un vaso de agua.
Affogere in un bicchier d’acqua.
Fari el muŝo elefanton.
In
multiloquio non deerit stultitia.
Muito
falar, muito errar.
A fool's tongue is long enough to cut his own throat.
Qui parle beaucoup, dit beaucoup de
sottises.
Quien mucho habla, mucho yerra
Chi multo parla spesso falla.
Ju pli da babilado, des pli
da pekado.
In
nocte consilium.
Não faças nada sem
consultar a almofada.
The night will give you
counsel.
La nuit porte conseil.
La noche es buena consejera.
Dormiréis sobre ello, y tomaréis acuerdo.
La notte porta consiglio.
La notte è madre de consigli.
Ju pli da babilado, des pli
da pekado.
In
omni fortuna tuis adhaere.
Mal ou bem, com os
teus te avém.
In
patria natus non est propheta vocatus.
Ninguém é profeta em
sua terra.
Never a prophet was valued in
his native country.
Nul n'est prophète en son pays.
Nadie es profeta en su tierra.
Niuno è profeta in patria.
Neniu estas profeto en sia
urbeto.
In
periculo non est dormiendum.
Quem tem inimigo não
dorme.
Dormus leporo, se ĝi
ĉason ne timus.
In
quo nascetur, asinus corio morietur.
Quem nasce burro,
morre burro.
An ass is but an ass, though
laden with gold.
Le loup est toujours loup.
Aunque la mona se vista de seda, mona se queda.
Chi asino nasce, asino muore.
Kiu naskiĝis sciuro, ne fariĝos vulturo.
In
risu agnoscitur fatuus.
É freqüente o riso
na boca de quem não tem siso.
Too much laughter discovers
folly.
Au rire on connaît le fou.
Es muy frecuente la risaen la bocadel necio.
I matti si conoscono dal molto ridere.
Oni ekkonas bovon per la vido
kaj malsaĝulon per lia rido.
In
saltu uno duos capere capros.
De uma cajadada matar
dois coelhos.
To kill two flies with one
flap.
Abattre deux mouches d'un coup de savate.
Matar dos pájaros de un tiro.
Prendere due piccioni con una fava.
Per uno ŝtono oni du ĵetojn ne faras.
In
sene et in puero gratia facta perit (quia senex non reddit, puer obliviscitur).
No velho e no menino o
benefício é perdido.
In
silvam ne ligna feras, nec in mare aquam.
Dás pelo amor de Deus
a quem tem mais bens que os teus.
In
suo municipio quisque plurimum potest.
Cada galo canta no seu
poleiro.
A cock is bold on his own
dunghill.
Un coq est bien fort sur son fumier.
Brava homo en sia domo.
In
varietate voluptas.
A variedade deleita.
Variety is the mother of
enjoyment.
Everything new is fine.
Diversité réjouit.
Au nouveau tout est beau.
Todo lo nuevo agrada.
No ha de ser amenes toda la misa.
Di novello tutto è bello.
In
vento scribit laedens; in marmore laesus.
Quem dá esquece; quem
apanha lembra.
An injury graves itself in
metal, but a benefit writes itself in water.
Les offenses s’écrivent sur l’acier, les bienfaits sur le sable.
El ofensor escribe en tierra, el ofendido
en piedra.
Mentre il ricordo dei favori è labile, quello delle gisgrazie è molto stabile.
In
verbo suavis, in re gravis.
Cara de beato, unhas
de gato.
Beads about the neck, and the
devil in the heart.
Habit de béat a souvent ongles de chat.
Uñas de gato y hábitos de beato.
Parole di santo e unghie di gatto.
In
vestimentis non est sapientia mentis.
O hábito não faz o
monge(, mas fá-lo parecer de longe).
It's not the gay coat that
makes the gentleman.
The gown does not make the friar.
Il ne faut pas s'en rapporter à l'etiquette du sac.
L'habit ne fait pas le moine.
El hábito non hace el monje.
L’abito non fa il monaco.
Kapuĉo
monakon ne faras.
In
vino veritas.
No vinho está a
verdade.
Cachaceiro não tem segredo.
In wine there is truth.
La vérité est dans le vin.
En el vino está la verdad.
La verità è nel vino.
Vera opinio montriĝas en ebrio.
Incidis
in Scyllam, cupiens vitare Charybdin.
Escapei do trovão, e
dei no relâmpago.
One falls into Scylla in
seeking to avoir Charybdis.
Tomber de Scylla en Charybde.
Salir de las llamas y caer en las brasas.
Cader dalla padella nella brace.
Trafi de Scilo al Kharibdo.
Incidit
in flammas, cupiens vitare favillas.
Fugiu do lodo, caiu no
arroio.
He got out of the muxy, and
fell into the pucksy.
Se jeter à l'eau de peur de la pluie.
El
flamo sin eltiris, en fajron eniris.
Incidit
in foveam, qui primus fecerat illam.
Quem laço me armou,
nele caiu.
He who digs a pit for others,
falls in himself.
Tel qui creuse une fosse à un autre, y
tombe souvent lui-même.
Quien lazo me armó, en él cayó.
Chi scava la fossa agli altri, vi cade dentro egli stesso.
Kiu fosas sub alia, falos mem
en la foson.
Incipias
cave quod mox perfecisse negabis.
Melhor é não começar
o que não se pode acabar.
It is better never to begin,
than never to make an end.
C'est folie de commence ce qu'on ne peut
achever.
Mejor es no comenzar lo que no se puede acabar.
Meglio è non dire, che cominciar e non finire.
Incipis
invitus cessasque invitus ab esu.
Comer e coçar, tudo
está em começar.
To eat and to scrath, a man
needs but begin.
L’appétit vient en mangeant.
El comer y el rascar, todo es empezar.
A mangiare ed a grattare basta solo cominciare.
Dum la manĝado venas
apetito
Indignus
est qui illi calceos adliget.
Não é digno de lhe
atar os sapatos.
Not worthy to wipe his shoes.
Il n'est pas digne de délier les cordons de ses souliers.
No ser dignode atarle los zapatos a uno.
Non esser degno di sciorre le scarpe ad uno.
Industriam
adiuvat Deus.
Deus ajuda a quem
trabalha.
The dog that trots about finds
a bone.
Chien qui chemine ne meurt pas de famine.
Dion fidu, sed
senfare ne sidu.
Preĝon faru, sed farunon preparu.
Inepta
est largitio, quae indignis accidit.
Fazer bem a velhaco é
lançar água ao mar.
To do good to an ingrateful
man, is to throw rosewater into the sea.
Obliger un ingrat c'est perdre le bienfait.
El hacer bien a villanos es echar agua en el mar.
Chi fa del bene al villano, si sputa in mano.
Inferior
horret, quidquid peccat superior.
A grei paga as
loucuras de seu rei.
The pleasures of the mighty
are the tears of the poor.
On voit de tout temps: les petits on pâti des sottises des grands.
La grey paga las locuras de su rey.
De’ peccati de’ signori fanno penitenza i poveri.
Infideli
in minimis, ne credas maiora.
Quem não é leal no
pouco, não fies dele no muito.
The dog that licks ashes,
trust not with meal.
Ne confie pas ta farine à qui lèche la cendre.
Al que no es leal en lo poco, no lo fies
mucho.
A can che lecca cenere, non gli fidar farina.
Chi fa una
trappola, ne sa tender cento.
Kiu groŝon
ne honoras, eĉ duongroŝon ne valoras.
Infimus
infimo non praestat.
Pássaros e pardais,
todos são iguais.
Unu pasero
alian valoras.
Ingrati
immemores beneficiorum esse solent homines.
O mundo paga com
ingratidão.
The public pays with ingratitude.
Le monde paie d'ingratitude.
Nada tan presto se olvida como la buena obra recibida.
El mundo paga con la ingratitud.
Avuta la grazia, gabbato il santo.
Il mondo paga d’ingratitudine.
Ingrato
benefaciens perdit oleum et operam.
Quem faz bem ao
ingrato, compra caro e vende barato.
He that washes an ass's head,
shall lose both lye and his labour.
A laver la tête d'un âne, on perd son savon.
El que lava de un asno la testa, pierde el
jabón y la apuesta.
Chi lava la testa all’asino, perde il ranno e il sapone.
Ingratus
unus miseris omnibus nocet.
Um único ingrato
prejudica a todos os necessitados.
Inimici
sui amicum nemo in amicitiam sumit.
Não pode ser meu
amigo o amigo de meu inimigo.
Inimicum,
quamvis humilem, docti est metuere.
Todo inimigo se há de
temer.
There is no little enemy.
Il n'y a pas de petit ennemi.
Eĉ pinglo
povas koron trapiki.
Iniuriarum
remedium est oblivio.
A maior vingança é o
desprezo.
Pardonemeco superas justecon.
Inopi
beneficium bis dat qui dat celeriter.
Dá duas vezes quem de
pronto dá.
He gives twice who gives
quickly.
Qui tôt accorde donne deux fois.
Kiu donas rapide, donas
duoble.
Inopi
nullus amicus.
Pobre não tem amigo
nem parente.
Sako ne sonas, amiko ne konas.
Malriĉulo parencojn ne
havas.
Inopiae
desunt multa, avaritiae omnia.
Ao pobre falta muito,
e ao avaro, tudo.
A poor man wants some things;
a covetous man, all things.
Homme avare n'est jamais riche.
La avaricia es la mayor de las pobrezas.
L’averizia è la maggiore delle povertà.
Inops,
potentem dum vul imitari, perit.
Pobre que arremeda
rico morre aleijado.
A desgraça do pobre é querer imitar o rico.
Ne estas
piediranto kolego al rajdanto.
Insectantur
minora, ubi maiora non suppetunt.
A mingua de pão, boas
são as tortas.
If you have not a capon, feed
an onion.
A défaut de pain, on mange des croûtes.
A falta de pan, buenas son tortas.
Chi non può ber nell’oro, beva nel vetro.
Insequitur
dominum fluxa caterva malum.
Qual o rei, tal a
grei.
Kia reganto,
tia servanto.
Insperata
accidunt magis quam speres.
O imprevisto é mais
freqüente do que se pensa.
It is the unexpected that
always happens.
L'imprévu est moins rare qu'on ne pense.
Lo que no se espera, más pronto llega.
Dove non si credeva trovar la lepre ce n’erano due.
Sorto ofte alsendas, kion oni ne atendas.
Inspice
bis potum, et chartam subscribe scienter.
Não se bebe sem ver,
nem se assina sem ler.
Neither signa paperyou havenot
read, nor drink water you have not seen.
Avant de mordre, vois si c’est pain ou
pierre.
No bibas lo que no ves, no firmessin leer, ni te cases sin ver.
Non bere senza vedere, mai firmare senza guardare.
Instar
aquae tempus.
O tempo e a hora não
se atam com a soga.
Time flees away without delay.
Le temps et la marée n'attendent personne.
Tiempo ni hora no se ata con soga.
Il tempo scorre incessantemente come l’acqua.
Il tempo e la marea non aspettano nessuno.
Instillat
clero iuges ecclesia nummos.
Telha de igreja sempre
goteja.
Intellegenti
pauca.
A bom entendedor meia
palavra basta.
Para quem sabe ler, pingo é letra.
A word is enough to the wise.
À bon entendeur peu de paroles.
À bon entendeur demi-mot suffit.
A buen entendedor, breve hablador.
A buon intenditor, poche parole.
Por saĝulo sufiĉas aludo.
Inter
armorum strepitus verba iuris civilis exaudiri non possunt.
Onde força há,
direito se perde.
When drums speak, law is silent.
Là où force règne, drot n'y a lieu.
En tiempo de guerra, callan las leyes.
Emudecen las leyes con el estrépito de las armas.
Dove parlano i tamburi, taccion le leggi.
Kiu forton ne havas, ĉiam malpravas.
Inter
caecos regnat strabo.
Em terra de cegos,
quem tem um olho é rei.
Among the blind the one-eyed
is king.
Au pays des aveugles, les borgnes sont rois.
Inter la
blinduloj reĝas la strabuloj.
Inter
calicem et os multa cadunt.
Inter os et offam multa intervenire posse.
Inter manum et mentum multa cadunt.
Da mão à boca, se
perde a sopa.
Between the hand and the lip
the morsel may slip.
Entre la bouche et le verre le vin tombe à
terre.
De la mano a la boca se pierde la sopa.
Dalla mano alla bocca spesso si perde la zuppa.
Inter la mano ĝis la buŝo ofte disverŝiĝas
la supo.
Inter
dictum et factum multum differt.
Do dito ao feito vai
grande eito.
Saying and doing are two
things.
Du dit au fait, il y a grand trait.
De parolo ĝis faro estas
tre malproksime.
Inter
malleum et incudem.
Entre a cruz e a caldeirinha.
To be between the hammer and
the nail.
Être placé entre l’enclume et le
marteau.
Entre la espada y la pared.
Esse tra l’incudine et il martello.
Esti inter martelo kaj amboso.
Inter
promissum simul atque optabile donum tradenda est cupido matura puella marito.
Entre prometer e dar,
tua filha hás de casar.
Inter
verba et actus magnus quidam mons est.
Do dito ao feito vai
um grande eito.
Do dizer ao fazer vai muito.
Cacarejar não é pôr ovo.
From words to deeds there is a
great space.
Du dit au fait il y a un grand trait.
Del dicho al hecho va un gran trecho.
Dal detto al fatto c’è un gran tratto.
Dal dire al fare c’è di mezzo il mare.
De la buŝo ĝis la
manoj estas grnda inerspaco.
Intus
habet quod poscit.
Busca seu asno, e está
montado em cima.
Il cherche son âne, et il est monté dessus.
En
arbaro sidas kaj arbojn ne vidas.
Intus
Nero, foris Cato.
Rosário na mão e o
diabo no coração.
Vizaĝo
de Katono, sed virto de fripono.
Vizaĝo sen kulpo, sed koro de
vulpo.
Invenit
interdum caeca columba pisum.
Galinha cega de vez em
quando acha um grão.
A blind man may perchance hit
the mark.
Une poule aveugle peut quelquefois trouver son grain.
A veces una gallina ciega encuentra su
grano.
Talvolta anche una gallina cieca trova un granello.
Eĉ blinda kokino povas
trovi grajnon.
Inventa
lege, inventa fraus.
Feita a lei, cuidada a
malícia.
Every law has a loophole.
On réussit toujours à éluder la loi.
Les lois ont le nez de cire.
Hecha la ley, hecha la trampa.
Fatta la legge, pensata la malizia.
Invidia
gloriae comes.
Não há glória sem
inveja.
Envy always shoots at a high
mark.
L'envie s'attache à la gloire.
La envidia es la sombra de la gloria.
Não há glória sem inveja.
Feliĉo
kaj riĉo envion elvokas.
Invidia
inter pares.
O homem do teu ofício
teu inimigo é.
The herringman hates the fisherman.
Two of a trade never agree.
Le potier au potier porte envie.
Jamais tripière n'aima harengère.
Esse es tu enemigo, el que es de tu oficio.
Il tuo nemico è quello dell’arte tua.
Invidus
a propria roditur invidia.
Os invejosos sentem
mais os bens alheios que os males próprios.
Envy shoots at others, and
wounds herself.
L’envieux maigrit de l’embonpoint d’autrui.
El envidioso es de mala condición, que por
dañar a otro quiere su perdición.
L’invidia rode se stessa.
Invidus
acer obit, sed livor morte carebit.
A inveja não morre.
Envy has no holidays.
Envie est toujours en vie.
La envidia no muere jamás.
L’invidia non mori mai.
Invite
data non sunt grata.
Amor adquirido a pau
sempre é mau.
Forced love does not last.
Chose contrainte ne fut jamais sainte.
Lo hecho a la fuerza no vale una berza.
Cosa fatta per forza non vale un scorza.
Perforta amo estas plej forta malamo.
Invitis
canibus venari haud facile est.
La chasse va mal, quand il
faut y porter les chiens.
Mal se caza con perros desganados.
Mal si caccia col cani svogliati.
Ioci
instar ovium, non instar canum mordere debent.
Das burlas vêm as
veras.
Good jests bite like lambs,
not like dogs.
Il ne faut pousser raillerie trop loin.
A las burlas, así ve a ellas que no te
salgan a veras.
Lo scherzo deve mordere come la pecora, non come il cane.
Ioco
vir verum fert aliquando.
Brincando, brincando,
vão-se dizendo as verdades.
Many a true word is spoken in
jest.
Tel rit qui mord.
No hay peor burla que la verdadera.
Burlando si dice il vero
En
ŝerco kaj ludo ofte sidas aludo.
Ŝerce dirite, cele
pensite.
Iocus,
dum optimus, cessandum.
Burla com dano não
acaba o ano.
Leave a jest, when it pleases
you best.
Long jesting was never good.
Il faut bien laisser le jeu, quand il est beau.
A la burla dejadla cuando más agrada.
Ogni bel gioco dura poco.
Ipsa
dies quandoque parens, quandoque noverca.
Os dias se sucedem,
mas não se parecem.
Vento e ventura pouco duram.
The days follow each other, but are no alike.
Les jours se suivent pas à pas, mais ils
ne se ressemblent pas.
No son todos los díes iguales.
Los días se siguen y no se parecen.
Non sono uguali tutti i giorni.
Un giorno è madre, l’altro è matrigna.
Tago tagon sekvas, sed ne similas.
Ipsa
quidem virtus pretium sibi.
O prêmio da virtude
é ela mesma.
Virtue is to herself the best
reward.
La vertu porte sa récompense en elle-même.
El premio de la virtud es ella misma.
La virtù è premio a se stessa.
Ira
furor brevis est.
Ira initium insaniae.
Le
courroux est un conseiller dangereux.
A ira é má conselheira.
Anger is a bad counsellor.
Le courroux est un conseiller dangereux.
La ira es mala consejera.
L’ira turba la mente ed accieca la ragione.
Kolero
montras malsaĝulon.
Ira
quae tégitur nocet.
Guarda-te do homem que
não fala e do cão que não ladra.
Beware of a silent dog and
still water.
Gardez-vous de l'homme secret et du chien muet.
Con el hombre siempre callado, mucho
cuidado.
Guardati dal cane muto e dalle acque chete.
Ne
timu hundon bojantan, timu hundon silentan.
Irritare
canem noli dormire volentem.
Não acordes o cão,
quando ele está dormindo.
It is dangerous to wake
sleeping dogs.
Il ne faut pas réveiller le chien qui dort.
Quien despierta al perro dormido, vende paz
y compra ruido.
Non scevliare il cane che
dorme.
Ne elvoku lupon el la arbaro.
Ne veku malfeliĉon,
kiam ĝi
dormas.
Is
ridet qui cras flebit.
Quem canta antes do
almoço chora antes do sol-posto.
He that laughs in the morning
weeps at night.
Qui rit le matin le soir pleure.
Rido
matene - ploro vespere.
Ita
amicum habeas, posse ut facile fieri hunc inimicum putes.
Confia desconfiando.
A desconfiança causa segurança.
Treat your friend as if he
might become an enemy.
Aime comme si tu devais haïr un jour.
Presume de tu amigo, que puede ser en algún tiempo tu enemigo.
Parla all’amico come se avesse a diventar nemico.
Ĉe plej granda fido memoru pri perfido.
Ita
divis est placitum, voluptatem ut maeror comes consequatur.
Cada doçura custa uma
amargura.
Every white has its black, and
every sweet its sour.
Nul plaisir sans peine.
Nul miel sans fiel.
Kie
lumo ekzistas, ankaŭ ombro troviĝas.
Iteranti
culpam non solet dari venia.
Ao que erra, perdoa-o
uma vez, mas não três.
Ne
hontu penti pri faro, hontu persisti en eraro.
Iucunda
memoria est prateritorum malorum.
O que foi duro de
passar, é doce de lembrar.
Sorrows remembered sweeten
present joy.
Ce qui est grief à supporter, est après doux à raconter.
Alegre es el recuerdo de las desgracias
pasadas.
Il ricordarsi del male raddoppia il bene.
Quel che fu duro a patire è dolce a ricordare.
Iucundum
est narrare sua mala.
Faz bem contar os próprios
males.
Change of words is the
lighting of hearts.
Parler de ses peines, c'est déjà se consoler.
Dolor comunicado, dolor aliviado.
Dolor comunicato è subito scemato.
Malbonon oni memori ne ĉesas, bonon oni baldaŭ
forgesas.
Iudex
ille sapit, qui tarde censet et audit.
O bom juiz ouve o que
cada um diz.
One should hear both sides of
a question.
Qui n'entend qu'un, n'entend personne.
Kiu
aŭdis unuan, ankaŭ aŭdu la duan.
Iudex
in causa propria nemo esse potest.
Ninguém pode ser juiz
em causa própria.
No man ought to be judge in
his own cause.
On ne peut être à la fois juge et partie.
Pri
propra afero neniu juĝas libere.
Ius
rationis abest, ubi saeva potentia regnat.
Onde força há,
direito se perde.
Where drums beat, laws are
silent.
Où force règne raison n'a lieu.
Kie
regas la forto, tie rajto silentas.
Iúscula
continuus rhombus amara facit.
Cada dia peixe amarga
o caldo.
Iuventus,
ventus.
A juventude é como o
vento.
Youth will have its way.
Il faut que la jeunesse se passe.
Sango
bolas, juneco petolas.