PROVÉRBIOS LATINOS
Habeat
scabiem quisquis ad me venerit novissimus.
O último que vem que
feche a porta.
He that comes last, makes all
fast.
Au dernier les os.
Al postrero muerde el perro.
All’ultimo tocca il peggio.
La
lastan el amaso atakas la hundo.
Habet
et musca splenem.
Cada formiga tem sua
ira.
Even a fly has its spleen.
La fourmie a sa colère.
Cada formiga tiene su ira.
Anche la mosca ha la sua collera.
Eĉ malgranda umŝo
ne estas sen buŝo.
Habitus
non facit monachum.
O hábito não faz o
monge.
The habit does not make the
monk.
L'habit ne fait pas le moine.
Kapuĉo
monaĥon ne faras.
Haec
perdunt hominem: vinum, femina, tesserae.
A mulher e o vinho
tiram o homem do seu juízo.
Jogo, mulher e bebida, a casa
perdida.
Gaming, women and wine, while they laugh, they make men pine.
Qui entretient femme et dés, mourra en
pauvreté.
Naipes, mujeres y vino sacan al hombre de tino.
Donne, giuoco e vino forzano il destino.
Herba
mala cito crescit.
A má erva depressa
nasce e tarde envelhece.
Erva má sempre vingará.
Evil weed is soon grown.
Mauvaise herbe croît soudain.
La hierba mala presto crece y antes de
tiempo envejece.
La mal’erba cresce presto.
Malbona herbo froston ne
timas.
Heredis
fletus sub persona risus est.
Lágrimas de
herdeiros, risos sorrateiros.
Un héritier qui pleure, rit
sous le masque.
Heir's tears, crocodile tears.
Las lágrimas del heredero son risas
encubiertas.
Alle lagrime di un erede è ben matto chi ci crede.
Heri
Ioseph, hodie scortator.
Ontem vaqueiro, hoje
cavaleiro.
Today a man, tomorrow a mouse.
Aujoud’hui maître, demain valet.
Ayer vaquero, y hoy caballero.
Oggi è Caifasso chi ieri fu Giovanni.
Hic
esse et illic simul non possum.
Não se pode repicar e
ir na procissão.
Não se pode bater o sino e carregar o andor.
I cannot be at York and London
at the same time.
On ne peut pas sonner les cloches et aller à la procession.
No se puede repicar y andar en la procesión.
Non si può cantare e portar la croce.
Per unu ŝtono oni
du ĵetojn ne faras.
Hic
haeret aqua.
Aqui a porca torce o
rabo.
There's the rub.
C'est là que gît le lièvre.
Ahí está el busilis.
Qui sta il punto.
Hic
labor est.
Aqui está o busílis.
Here is knot.
Voilà le chien.
Ahí está el busilis.
Qui sta il busilis.
Hic
tua mercatur, qui a te saepe precatur.
Assaz caro compra quem
roga.
What is got by begging is dear
bought.
Rien n'est plus cher vendu que le prié.
Hoc
aurum scito pretium quod par tenet auro.
Ouro é o que ouro
vale.
That is gold which is worth
gold.
Or est qui or vaut.
Hoc
opus, hic labor est.
Aqui está o busílis.
Here is knot.
Voilà le chien.
Ahí está el busilis.
Qui sta il busilis.
Hodie
mihi, cras tibi.
Hoje por mim, amanhã
por ti.
Today me, tomorrow you.
Aujourd'hui à moi, demain à toi.
Hoy por mi, mañana por ti.
Oggi a me, domani a te.
Hodiaŭ al mi, morgaŭ
al vi.
Hodie
nullus, cras maximus.
Ontem vaqueiro, hoje
cavaleiro.
Hoje rico e festejado, amanhã pobre e desprezado.
Yesterday cowherd, today a
gentleman.
Aujourd'hui chevalier, demain vacher.
Hominem
etiam frugi flectit occasio.
Em frente da arca
aberta, o justo peca.
An open door may tempt a saint.
En coffre ouvert, le juste pèche.
Puerta aberta al santo tienta.
A porta aperta anche il giusto vi pecca.
Malfermita kelo tentas
al ŝtelo.
Homines,
quo plura habent, eo cupiunt ampliora.
Quem mais tem, mais
quer.
Much would have more.
Plus on a, plus on voudrait avoir.
Qui plus a, plus convoite.
Quien más tiene, más quiere.
Chi più ha, più desidera.
Ju pli oni posedas, des
pli oni avidas.
Homo
ad laborem natus, et avis ad volatum.
O homem foi criado
para trabalhar, e o pássaro para voar.
No man is born into the world
whose work is not born with him.
El hombre ha sido creado para trabajar,
como el pájaro para volar.
L’uomo fu creato per
laborare, come l’uccello per volare.
Homo
doctus in se semper divitias habet.
Do saber vem o ter.
Knowledge is power.
De savoir vient avoir.
Homo
extra corpus est suum, cum irascitur.
A ira é má
conselheira.
Rage is without reason.
Le courroux est un conseiller dangereux.
La ira es mala consejera.
L’ira senza turba la mente ed accieca la ragione.
Kolero
montras malsaĝulon.
Homo
homini lupus.
O homem é o lobo do
homem.
Man is a wolf to man.
L'homme est loup à l'homme.
El hombre es un lobo para el hombre.
L’uomo è lupo all’uomo.
Homo
non est ex fronte diiudicandus.
Debaixo de bom saio
está o homem mau.
Judge not according to the appearance.
Garde-toi, tant que tu vivras, de juger des gens sur la mine.
Debajo del sayal hay mal.
L’uomo si giudica male alla cara.
Vizaĝo
de Katono, sed virto de fripono.
Homo
proponit, sed Deus disponit.
O homem põe, e Deus
dispõe.
Man proposes, God disposes.
L'homme propose et Dieu dispose.
El hombre propone y Dios dispone.
L’uomo propone e Dio dispone.
Homo proponas, Dio
disponas.
Homo
sine pecunia est imago mortis.
Sem dinheiro, tudo é
vão.
A man without money is a bow
without an arrow.
Un homme sans argent est un loup sans dents.
El dinero hace el hombre entero.
Uomo senza quattrini è un morto che
cammina.
Sen
mono oni estas nulo, kun mono – saĝulo.
Honesta
fama est alterum patrimonium.
Boa fama vale
dinheiro.
Honesta
mors turpi vita potior.
Mais vale morte que
vergonha.
Better a glorious death than a
shameful life.
Mieux vaut mourir avec honneur que vivre
avec honte.
Honesta
paupertas prior quam opes malae.
Perca-se tudo, menos a honra.
Antes pobreza honrada que riqueza roubada.
Better a good name than riches.
Mieux vaut trésor d’honneur que d’or.
Mejor en paz con pobreza que turbación con riqueza.
È meglio morire con onore che vivere con vergogna.
Mono perdita, nenio perdita;
honoro perdita, ĉio perdita.
Honoratur
arbor ob umbram.
Quem a boa árvore se
chega, boa sombra o cobre.
Honour the tree that gives you
shelter.
Un arbre qui t'abrite, salue-le, il le mérite.
Quien a buen árbol se arrima, buena sombra
le cobija.
Bisogna rispettare l’albero per la sua ombra.
Honores
mutant mores, sed raro in meliores.
As honras mudam os
costumes, mas raramente para melhor.
Honours change manners.
Honneurs changent moeurs.
Honores cambian costumbres.
Gli onori cambiano i costumi e le maniere.
Honos
alit artes.
As honras alimentam as
artes.
Honours nourish arts.
Les honneurs nourrissent les arts.
El honor sostiene las artes.
L’onore nutrisce le arti.
Horrescit
gelidas felis adustus aquas.
Gato escaldado de água
fria tem medo.
Korniko
vundita propran voston timas.
Hospes
et piscis tertio quoque die odiosus est.
Hóspede e peixe com
três dias fede.
Gasto, kiel fiŝo,
baldaǔ fariĝas malfreŝa
Hospes
impensus abeat.
Hóspede de mão
vazia, ande la via.
Hostibus
fugientibus pontem argenteum exstruendum.
Ao inimigo que foge,
ponte de prata.
For a flying enemy make a
silver bridge.
Il faut faire un pont d'argent à l'ennemi qui fuit.
Al malamik' en
kuro faru ponton kun plezuro.
Hostis
nunquam contemnendus.
Hostis, etiamsi vilis, nunquam contemnendus.
Não há pequeno
inimigo.
There is no little enemy.
Il n'est nul petit ennemi.
Aunque tu seas mucho mayor, no menosprecies al enemigo menor.
I nemici più pericolosi sono quelli da cui l’uomo non pensa a difendersi.
Nessun disprezzerai, che il più piccolo nemico può darti briga assai.
De
malgranda kandelo forbrulis granda kastelo
Hostium
munera, non munera.
Gifts
from enemies are dangerous.
Don d'ennemi c'est malencontre.
Desconfía de los obsequios de tu enemigo.
Spesso i doni sono danni.
Donaco nesincera estas donaco
infera.