PROVÉRBIOS LATINOS
Daemon
daemone pellitur.
Um cravo com outro se tira.
One devil drives out another.
Un diable chasse l'autre.
Un diablo saca otro.
Un diavolo scaccia l’altro.
Oni elbatas kojnon per kojno.
Daemonium
vendit, qui daemonium prius emit.
Quem diabos compra,
diabos vende.
Damnum
sequitur ludibrium.
Trás apedrejado
chovem pedras.
The loser is always laughed
at.
Les battus paient l'amende.
Tras cornudo, apaleado.
Chi ha il danno, ha pur le beffe.
Falinton ĉiuj atakas.
Dantur
divitiae non nisi divitibus.
Dinheiro ganha
dinheiro.
Mono kuras al mono.
Dat
tibi ut accipiat duplicata numismata egenus.
Se te dá o pobre, é
para que mais te tome.
Dat
veniam corvis, vexat censura columbas.
Só vão à forca os
ladrões pequenos.
Para los desdichados se hizo
la horca.
The poor suffer all the wrong.
Le gibet n'est fait que pour les malheureux.
Groŝon ŝtelis, ho, ŝtelisto! Milojn
ŝtelis, financisto!
Davus
sum, non Oedipus.
Não compreendo
bulhufas.
Isso para mim é grego.
I cannot make either
head or tail of it.
Je n'y comprend goutte.
No comprendo jota.
Non ne capisco un’acca.
Ĝi estas por mi ĥina
scienco.
Ĝi estas
por mi volapukaĵo.
De
alieno liberalis.
Do pão do nosso
compadre, grande fatia ao afilhado.
All men are free of other men's
goods.
De la poche d’autrui il est facile de payer.
Al que no le cuesta, hace fiesta.
Del cuoio d’altri si fanno corregge larghe.
El fremda poŝo oni pagas facile.
De
alieno ludit corio.
Tirar as castanhas do
fogo com as mãos do gato.
To take the nuts from the fire
with the dog's foot.
Tirer les marrons du feu avec la patte du
chat.
Sacar las castañas del fuego con la mano del gato.
Cavar le castagne dal fuoco colla zampa del gatto.
Petro kornojn tenas, Paŭlo lakton prenas.
De
asini prospectu incusatio est.
Discutir por dá cá aquela
palha.
Brigar por ninharias.
To contend about a goat's wool.
Se battre de la chappe de l'évêque.
Discutir sobre la lana de la cabra.
Acusáronle porque pisó el sol.
Disputare della lana caprina.
De
caldaria in carbonariam pervenire.
Fugir do fumo, cair
nas brasas.
To fall out of the frying-pan
into the fire.
Tomber de la poële dans la braise.
Huyendo del toro cayó en el arroyo.
Trafi de Scilo al Karibdo.
De
cunctis loquitur femina quae tota cursitat urbe vaga.
Mulher andeja fala de
todos, e todos dela.
De
damno proprio quisque dolere scit.
Cada qual sente seu
mal.
Najbaro ne ĝemas, kiam boto nin premas.
De
duobus malis, minus est eligendum.
Dos
males, o menor.
Of two evils choose le least.
De deux maux, il faut choisir le moindre.
Entre dos males, hay que escoger el menor.
Del mal, el menos.
Di due mali, bisogna scegliere il minore.
El du malbonoj pli malgrandan elektu.
De
gustibus (et coloribus) non est disputandum.
Gostos não
se discutem.
Every one as they like best, as the good man said, when he kissed his cow.
Every man has his taste.
Il ne faut pas disputer des goûts.
Sobre gustos no hay disputa.
Dei gusti non se ne disputa.
Pri gustoj oni disputi ne devas.
De
lana caprina contendere.
De lana caprina rixare.
Brigar por ninharias.
To contend about a goat's wool.
Se battre de la chappe de l'évêque.
Discutir sobre la lana de la cabra.
Disputare della lana caprina.
De
male quaesitis non gaudet tertius heres.
Pai rico, filho nobre,
neto pobre.
Ill goten goods thrive not to
the third heir.
Des biens mal acquis ne jouit le troisième héritier.
Algo ajeno no hace heredero.
Della roba di mal acquisto non ne gode il terzo erede.
Patroj avaras, infanoj malŝparas.
De
minimis granis fit magnus acervus.
De bago em bago enche
a velha o saco.
De grão em grão a galinha enche o papo.
Grain by grain the hen fills her belly.
Goutte à goutte on remplit la cuve.
Grano a grano hinche la gallina el papo.
A granello a granello s’empie lo satio e si fa il monte.
El multaj milonoj fariĝas milionoj.
De
nihilo nihilum.
De nada, nada se faz.
Of nothing comes nothing.
On ne fait rien de rien.
De nada no se hace nada.
Col nulla non si fa nulla.
De nehavanto eĉ reĝo
nenion ricevos.
De
nuce fit corylus, de glande fit ardua quercus.
Dos meninos se fazem
os homens.
Lads will be men.
Avec le temps les petits deviennent grands.
Mozos fueron primero los que ahora son
hombres.
Anche i fanciulli diventano uomini.
De
re irreparabile ne doleas.
O que não tem remédio
remediado está.
It is no use crying over spilt
milk.
À chose faite, conseil pris.
Farita ne refariĝos.
Debito
soluto, tranquilla agitur vita.
Quem paga suas dívidas
cura seus males.
Debitor
debitoris mei debitor meus est.
Quem deve a quem me
deve, a mim me deve.
Debitor
hic praestat, qui debito solvere curat.
Quem paga dívida faz
cabedal.
He who pays his debts, begins
to make a stock.
Qui paie ses dettes, s'enrichit.
Quien paga deuda, hace caudal.
Chi paga debito, acquista credito.
Kiu ŝuldojn estingas, riĉecon atingas.
Decipiunt
multos favor principis, muliebris amor, aprile serenum, labile folium rosae.
Sol de inverno, chuva
de verão, amor de rameira e palavrinhas doces do meu capitão, a mim não me
enganarão.
A woman's mind and winter's
wind change oft.
Amitié des grands, soleil d'hiver et serments d'une femme sont trois choses qui
n'ont pas de durée.
Amistad del poderoso, sol de invierno y
amor de mujer duraderos no pueden ser.
Seren di notte, nuvole di
state, amor di donna, discrezion di frate.
Decipiunt
omnes, nec nos in crimine soli.
Todos têm o seu pé
de pavão.
De louco, todos temos um pouco.
Every man has a fool in his sleeve.
Chacun a un fou dans sa manche.
Cada uno lleva un loco en la manga.
Ciascuno ha un pazzo nella manica.
Ĉiu havas sian kaŝitan mizeron.
Deiecta
quivis arbore ligna legit.
A árvore caída todos
vão buscar lenha.
Leão moribundo, cachorro lhe
mija.
When the tree is down, every man goes to it with his hatchet.
Quand l'arbre est tombé, tout le monde court aux branches.
De palo caído todos quieren hacer leña.
D’albero caduto tutti si fanno legna.
Se la arbo falis, ĉiu branĉon derompas.
Deliberando
saepe perit occasio.
Enquanto os cães
brigam, o lobo leva a ovelha.
He who hesitates is lost.
À force de choisir, on finit par se tromper.
Corazón dudoso determinase poco.
A pensar troppo non si fa nulla.
De elekto tro multa plej
malbona rezulto.
Dementis
convicia nihil facias.
A palavras loucas,
ouvidos moucos.
Every question requires not an
answer.
À folle demande, point de réponse.
A palabras locas, orejas sordas.
No toda pregunta merece respuesta.
A domande inutili risposte futili.
Por parolo delira ne ekzistas rediro.
Demulcet
multum dulcis promissio stultum.
Boas palavras e maus
feitos enganam sisudos e néscios.
Good words without deeds are
rushes and weeds.
Belles paroles et mauvais jeu trompent les jeunes et les vieux.
Buenas palabras y ruínes hechos engañan
sabios y necios.
Belle parole e cattivi fatti ingannano savi e matti.
Ofte mano forgesas, kion buŝo
promesas.
Dentes
atque pedes asinini exordia amoris.
Amor de asno entra a
coices e dentadas.
Deo
et fortunae me committo.
A Deus e à ventura,
botar a nadar.
En plej alta
mizero al Dio esperu.
Deo
favente, naviges vel vimine.
A quem Deus quer
ajudar, o vento lhe apanha a lenha.
When God helps, nought harms.
À qui Dieu aide, nul ne peut nuire.
A quien Dios quiere ayudar, nada le puede
perjudicar.
A chi Dio aiutar vuole, niente nuocer gli puole.
Se amas Dio, prosperas ĉio.
Se Dio ordonos, eĉ ŝtono lakton donos.
Deo
non dante, nil valet labor.
Sem Deus, nem até a
porta, e com Deus, através dos mares.
Quando Deus quer, com todos os
ventos chove.
Whom God teaches not, man cannot.
When God wills, all winds bring rain.
Rien ne réussit, si Dieu n'y donne sa bénédiction.
Más vale a quien Dios ayuda, que a quien mucho madruga.
Quando Dio aiuta, ogni cosa riesce.
Kun Dio vi
iros ĉien, sen Dio nenien.
Deseruit
nunquam sceleratum cura, timorque.
Ao que mal vive, o
medo o segue.
Do right and fair no man.
Bien faire et laisser dire.
Kiu ne krimas, tiu ne timas.
Desinant
maledicere malefacta ne noscant sua.
Quem tem telhado de
vidro, não atira pedra no dos outros.
Those who live in glass houses
should not throw stones at their neighbors.
Quand on habite une maison de verre, on ne
doit pas jeter de pierres à autrui.
Quien tiene el tejado de vidrio, no tire piedras al del vicino.
Chi a tegoli di vetro, non tiri sassi al vicino.
Kaldrono ridas pri poto, kaj
mem estas kota.
Desipuit,
cunctis studet quicumque placere.
Não sabe governar
quem a todos quer contentar.
Kontentigi ĉiun eĉ
anĝelo ne povas.
Deterior
pravum sanctificare solet.
Atrás de mim virá
quem bom me fará.
Deterior
surdus eo nullus, qui renuit audire.
Não há pior surdo
que o que não quer ouvir.
None so deaf as those, that
will not hear.
Il n'y a point de pire sourd, que celui qui ne veut pas entendre.
No hay peor sordo que el que no quiere oir.
Gran sordo è quello chenon vuol udire.
Detrahitur
cauda nunquam bene pellis ab ima.
O pior de esfolar é o
rabo.
La parto plej
vasta venos la lasta.
Deus
est solus scrutator cordis.
Deus não lê nas
caras, e sim nos corações.
Deus
indumen sic algoris dat acumen.
Deus dá o frio
conforme a roupa.
God sends cold according to
clothes.
Dieu donne le froid selon la robe.
Dios da el frío conforme a la ropa.
A cada cual da Dios el frio como anda vestido.
Dio manda il freddo secondo i panni.
Por ŝafo tondita Dio venton moderigas.
Deus
non est velox ad poenam.
Deus não é de vingança,
mas castiga pela mansa.
God stays long, but strikes at
last.
La justice de Dieu a des pieds de plomb.
Dios no se queja, mas lo suyo no lo deja.
La vendetta de Dio non piomba in fretta.
Por ĉiu ago venos tempo de pago.
Dio longe paciencas, sed severe rekompencas.
Devitat
a solitis regula cuncta viis.
Toda regra tem exceção.
Ne ekzistas regulo sen escepto.
Devitat
quicumque mollam, fugit ille farinam.
Quem foge do moinho, não
tem fubá.
Kiu laboron evitas, bonon ne vidas.
Dextra
fricat laevam, vultusque fricatur ab illis.
Uma mão lava a outra,
e ambas o rosto.
Hoje por mim, amanhã por ti.
At court one hand will wash the other.
One hand washes the other and both the face.
Une main lave l'autre.
Una mano lava la outra, y ambas a la cara.
Una mano lava l’altra e tute due lavano il viso.
Mano manon lavas.
Di
facientes adiuvant.
Ajuda-te, que Deus te
ajudará.
Dion fidu, sed
senfare ne sidu.
Preĝon faru, sed farunon preparu.
Dicere
et facere non semper eiusdem.
Dizer e fazer não
comem à mesma mesa.
Saying and doing are two
things.
Dire et faire sont deux.
Decir y hacer no comen a una mesa.
Altra cosa è il dire, altra il fare.
Ofte mano forgesas, kion buŝo promesas.
Dicitur
ignis homo, sic femina stupa vocatur; insuflat daemon: gignitur ergo focus.
O homem é fogo e a
mulher estopa; vem o diabo e assopra.
Man if fire and woman tow; the
devil comes and sets them ablaze.
L’homme est le feu et la femme l’étoupe; le diable vient et souffle.
El hombre es fuego y la mujer estopa: llega
el diablo y sopla.
L’uomo èfuoco e la donna è stoppa; vien poi il diavolo e gliel’accocca.
Dictum
ac factum.
Dito e feito.
No sooner said, than done.
Aussitôt dit, aussitôt fait.
Dicho y hecho.
Detto, fatto.
Dirite, farite.
Dictum
sapienti sat est.
A bom entendedor meia
palavra basta.
A word to the wise is enough.
À bon entendeur demi-mot.
A buen entendedor, breve hablador.
A buon intenditor poche parole.
Por saĝulo sufiĉas aludo.
Saĝa kapo duonvorton komprenas.
Diem
vesper commendat.
A noite coroa o dia.
Não julgues os cabos pelos começos.
Praise day at night, and life
at the end.
Loue le beau jour au soir, et la vie à la mort.
Al fin loa la vida y a la tarde loa el dia.
Non lodar il bel giorno innanzi sera.
Ne laŭdu la tagon antaŭ vespero.
Dies
posterior prioris est discipulis.
Com o tempo vem o
tento.
Difficile
est calvum evellere.
Mal haja quem calvo
penteia.
A bald head is soon shaved.
On ne saurait peigner un diable qui n'a point de cheveux.
Difícil es peinar a un calvo.
Donde no hay cabellos, mal es de peinar.
Dove non son capelli, mal si
pettina.
Difficile
est crimen non prodere vultu.
O rosto é o espelho
da alma.
Kion koro portas, vizaĝo raportas.
Difficile
est multum cerasis cum principe vesci.
Com teu amo não comas
as peras, porque ele come as maduras e deixa-te as verdes.
Those that eat cherries with
great persons, shall have their eyes squirted out with the stones.
C'est folie de manger cerises avec seigneurs, car ils prennent toujours les plus
mûres.
En burlas ni en veras, con tu señor no
partas peras.
Non è buono mangiar ciliege
co’signori.
Difficile
est sorbere, et simul flare.
Não se pode chupar
cana e assobiar ao mesmo tempo.
Não se pode fazer a par comer e assoprar.
A um tempo soprar e sorver, não pode ser.
You can't whistle and drink at
the same time.
On ne peut souffler et humer ensemble.
Soplar y sorber, no puede junto ser.
Non si può ad un tempo bere e fischiare.
Per unu ŝtono oni du ĵetojn ne faras.
Difficile
est vacuo verbis imponere ventri.
Barriga vazia não tem
ouvidos.
Ventre em jejum não ouve a nenhum.
Fair words do not fill the belly.
Le ventre ne se rassassie pas de paroles.
Ventre affamé n’a point d’oreilles.
El vientre ayuno no oye a ninguno.
Il ventre non si sazia di parole.
Ventro malsata orelon ne havas.
Difficilis
emptor haud bona emit obsonia.
Quem se veste de ruim
pano, veste-se duas vezes no ano.
Cheapest is dearest.
Il n'y a que les bons marchés qui ruinent.
Quien se viste de mal paño dos veces se viste al año.
Chi più spende, meno spende.
Kio kostas malmulte, kostas plej kare.
Difficillimum
est furari apud fures.
Ladrão não furta a
ladrão.
Ladrão que rouba ladrão tem cem anos de perdão.
He who cheats a cheat and robs
a thief, earns a dispensation of a hundred years.
Il est bien larron, qui larron dérobe.
Voler un voleur n’est pas voler.
Al cudo no cuques y al ladrón no hurtes.
Quien roba a un ladrón tiene cien años de perdón.
In casa di ladri non ci si ruba.
Ŝteli de ŝtelisto estas malfacile.
Diffugiunt,
cadis cum faece siccatis, amici.
Acabado o vinho, fogem
os amigos.
Barriga cheia, companhia desfeita.
Eaten bread is soon forgotten.
Morceau avalé n'a plus de goût.
Farita via faro, nun adiaŭ, mia kara.
Digitum
stulto ne permittas.
Ao vilão, se deres o
dedo, tomar-te-á a mão.
Give a clown your finger, and
he'll take your whole hand.
Si vous lui donnez un pied, il vous prendra
la jambe.
Al villano, dale el pie, y se tomará la mano.
Al villano, se gli porgi il dito, ei prende la mano.
Donu fingron al avidulo, li tutan manon postulas.
Dignum
patella operculum.
Não há panela tão
feia, que não ache seu cobertouro.
Every pot finds its cover.
Il n’y a si méchante marmite qui ne trouve son couvercle.
No hay olla tan fea que no encuentre su
cobertura.
Ogni difforme trova il suo conforme.
Dimidium
facti, qui bene coepit, habet.
O bom princípio é a
metade.
Well begun is half done.
Il est bien avancé, qui a bien commencé.
Buen principio, la mitad está hecha.
Obra empezada, medio acabada.
Chi ben comincia è alla metà dell’opera.
Komenco bona, laboro duona.
Disce
pati, si vincere voles.
Com tempo e perseverança,
tudo se alcança.
Quem quiser vencer, aprenda a sofrer.
He that endures, overcomes.
Persister c'est le fond de la vertu.
Con paciencia, fe y esperanza, todo se alcanza.
Chi la dura, la vince.
Hako post hako estas plej efika atako.
Discordia
duorum canum super ossa.
Dois pardais numa
espiga nunca fazem liga.
Two dogs to one bone may never
accord in one.
Deux chien à un os ne s'accordent pas.
Dos tocas en un hogar mal se pueden concertar.
Due cani che un sol osso hanno,
difficilmente in pace stanno.
Du sinjoroj en unu bieno, du
mastrinoj ĉe unu kameno, neniam vias sen reciproka malbeno.
Ditat,
sanctificat, sanat quoque, surgere cum die.
Deus ajuda a quem
madruga.
Early to bed and early to rise
makes a man healthy, wealthy and wise.
À qui se lève matin, Dieu aide et prête
la main.
Al que madruga, Dios le ayuda.
Presto a letto e presto alzato, fa l’uomo sano, ricco e fortunato.
Kiu frue leviĝas, facile riĉiĝas.
Diversis
diversa placent, et sua gaudia cuique.
Cada um tem seu gosto.
Different men have different
opinions; some like apple and some like onions.
Chacun se laisse fouetter à sa manière.
Sobre gustos no hay disputa.
Dei gusti non se ne disputa.
En ĉiu brusto estas sia gusto.
Dives
est qui sibi nihil deesse putat.
Rico é quem de nada
precisa.
Poor and content is rich, and
rich enough.
Est assez riche qui est content.
Nada necessita quien tiene lo bastante.
Chi non ha gran voglie è ricco.
Malriĉigas ne nehavado, sed tro granda dezirado.
Dives
semper eget, semper abundat inops.
Quem muito tem, muito
gasta; quem pouco tem, o pouco lhe basta.
Kontenteco estas pli bona ol
riĉeco.
Divide
et impera.
Dividir para reinar.
Divide and rule.
Diviser pour régner.
Divide y gobierna.
Nemico diviso, mezzo vinto.
Divinum
ingenium plena crumena facit.
Não há pobre sábio,
nem rico tolo.
As long as I am rich reputed,
with solemn voice I am saluted.
Qui argent a, on lui fait fête, qui n'en a point, n'est qu'une bête.
No hay rico necio, ni pobre discreto.
È più dotto oggidi chi più possiede.
Divitiae
curas habent comites.
De muitos perigos nos
livram a falta de riquezas.
Much coin, much care.
Qui a beaucoup de biens, a beaucoup de soins.
Al que tiene mucha riqueza, no le faltan
quebraderos de cabeza.
Grandi ricchezze, mille pensieri.
Feliĉo
kaj riĉo envion elvokas.
Divitiae
grandes homini sunt vivere parce.
A economia é um
grande rendimento.
A little kitchen makes a large
house.
Cuisine étroite fait bâtir grande maison.
Petite cuisine agrandit la maison.
Magra olla y gordo testamento.
La cucina piccola fa la casa grande.
Riĉigas ne enspezo, sed prudenta elspezo.
Docendo
discitur.
Ensinando,
aprendemos.
Teaching others teaches yourself.
Enseigner, c'est apprendre deux fois.
Enseñando aprendemos.
Chi altri insegna, se stesso ammaestra.
Dolori
cuivis remedium patientia.
A paciência é ungüento
para todas as chagas.
Patience is the best remedy
for every trouble.
La patience est un remède à tous les maux.
Con paciencia se gana el cielo.
D’ogni dolor rimedio è la pazienza.
Domi
suae quilibet rex.
Em sua casa cada um é rei.
A man’s home is his kingdom.
Par droit et par raison chacun est maître
dans sa maison.
Mientras en mi casa estoy, rey soy.
Ogni cane è leone a casa sua.
En propra sia domo, ĉiu estas granda homo.
Dominus
vidit plurimum in rebus suis.
O olho do dono faz
mais que as mãos.
O olho do dono engorda o cavalo.
Matters prosper under the masters's eye.
L'oeil du maître engraisse le cheval.
Qui est loin de son bien est près de son dommage.
El ojo del dueño engorda al caballo.
L’occhio del padrone ingrassa il cavallo.
Okulo de mastro pli ol beno de pastro.
Domus
propria, domus optima.
Domus mea, domus optima.
A própria morada a
ninguém desagrada.
One's own hearth is worth gold.
Il n'est trésor que de vivre à son aise.
Mi casa y mi hogar, cien dobres val.
Casa propria non c’è oro che la paghi.
Mia loĝejo, mia reĝejo.
Dormiens
nihil lucratur.
Raposa que dorme não
apanha galinha.
Foxes, when sleeping, have
nothing to fall into their mouths.
À renard endormi ne vient bien ni profit.
Lupo dormanta
ŝafon ne kaptas.
Dormit
in utramvis aurem, quem cura relinquit.
Quem tem cuidados não
dorme.
He that makes his bed ill,
lies there.
Comme on fait sont lit, on se couche.
Quien mala cama hace, en ella yace.
Come uno si fa il letto, così dorme.
Dormus leporo, se ĝi ĉason ne timus.
Dubitando
ad veritatem pervenimus.
Dubium sapientiae initium.
A dúvida é o começo
da sabedoria.
Quem mais duvida mais aprende.
He who questions nothing learns nothing.
Where doubt, there truth is.
La doute est le commencement de la sagesse.
Science est mère doute.
El que no duda no sabe cosa alguna.
Chi no dubita di nulla, non as mai nulla.
Kiu demandas, tiu ne eraras.
Dulce
bellum inexpertis.
Doce é a guerra para
quem não andou nela.
Dulce
et decorum est pro patria mori.
É doce morrer pela pátria.
For our country it is bliss to
die.
Mourir pour le pays c'est s'immortaliser par une belle mort.
Es dulce morir por la patria.
Chi per la patria muor – vissuto è assai – la fronde dell’alor non muore
mai.
Dulcia
non meruit, qui non gustavit amara.
Não merece o doce
quem não provou o amargo.
Dulcia
non novit, qui non gustavit amara.
Quem não sabe do mal,
não sabe do bem.
Misfortunes tell us what fortune is.
Nul ne sait ce que c'est que le bien, qui n'essaie ce que c'est que le mal.
Solo sabe de dulzura quien conoce la amargura.
Chi ha provato il male, gusta meglio il bene.
Chi non ha gustato l’amaro non sa che sia il dolce.
Kiun malĝojo
ne turmentas, tiu ĝojon ne sentas.
Dulcior
illa sapit caro, quae magis ossibus haeret.
O que mais custa,
melhor sabe.
The nearer the bone, the sweater the flesh.
La carne más saborosa es la que está junto al hueso.
La carne più vicina all’osso è più saporita.
Dulcis
est somnus operantis.
Quem trabalha o dia
inteiro acha mole o travesseiro.
Laboro finita, ripozo merita.
Dum
abbas apponit tesseras, ludunt monachi.
Se o prior joga
cartas, que farão os frades?
Patrão fora, dia santo na
loja.
If the abbot goes out, so will the monks.
Quand l'abbé tient taverne, les moines peuvent aller au vin.
Mastro en vojo,
servantoj en ĝojo.
Dum
calidum sentis farcimen, mande bidenti.
Malhar o ferro é
enquanto está quente.
Make hay, while the sun shines.
Il faut puiser quand la corde est au puits.
Il faut saisir l’occasion aux cheverux.
Cuando pasan rábanos, comprarlos.
Bisogna pigliar la ventura quando Dio la manda.
Forĝu
feron dum ĝi estas varmega.
Okazon kaptu ĉe l’ kapo, ĉar la vosto estas glita.
Dum
canem caedimus, corrosisse dicitur corium.
Quem seu cão quer matar,
raiva lhe põe nome.
He that’s resolved to beat a
dog, never wants long a stick.
Qui veut frapper un chien, facilement trouve un bâton.
Al que quiere su perro matar, fácil le es excusa hallar.
Chi il suo cane vuole ammazzare, qualche
scusa sa pigliare.
Por hundon dronigi, oni nomas ĝin rabia.
Dum
canis os rodit, socium, quem diligit, odit.
Dois sóis não cabem
no mundo.
Cachorro de cozinha não quer colega.
Two dogs never agree about one bone.
Deux chien à un os ne s'accordent pas.
Dos tocas en un hogar mal se pueden concertar.
Due cani che un sol osso hanno,
difficilmente in pace stanno.
En unu sako du katoj, ĉiam
mordoj kaj gratoj.
Dum
caput aegrotat, omnia alia membra dolent.
Quando a cabeça não
regula, o corpo é que paga.
A cabeça manda os membros.
When the head is sick, the whole body is sick.
À qui la tête fait mal, souffre par tout
le corps.
Si enferma la cabeza, todos los miembros languidecen.
Quando la testa duole, tutte le membra languono.
Dum
excusare credis, accusas.
Quem não tem culpa não
pede desculpa.
He who excuses himself accuses
himself.
Qui s'excuse s'accuse.
Kiu tro sin
pravigas, tiu mem sin kulpigas.
Dum
felis dormit, mus gaudet et exsilit antro.
Dum felis dormit, saliunt mures.
Enquando dormem os
gatos, correm os ratos.
Quando o gato sai, os ratos fazem a festa.
When the cat's away, the mouse
may play.
Absent le chat, les souris dansent.
Vanse los gatos, y entiéndense los ratos.
Quando la gatta non è in paese, i topi ballano.
Kiam kato promenas, la muso festenas.
Dum
fortuna favet, parit et taurus vitulum.
Ao afortunado até os
galos põem ovos.
Whom God loves, his bitch
brings forth pigs.
À l'homme heureux son boeuf lui fait des veaux.
Al que es afortunado, le pone huevos su
gallo.
A quien Dios quiere bien, la perra le pare los puercos.
A chi ha fortuna, il bue gli fa un vitello.
Se amas Dio, prosperas ĉio.
Dum
fugans canis mingit fugiens lupus evasit.
Enquanto mija o cão,
vai-se o lobo.
Two dogs fight for a bone and
a third runs away with it.
Pendant que le chien pisse, le loup s'en va.
Dum
herba crescit equus mortiur.
Enquanto a erva
cresce, o cavalo morre.
While the grass grows, the
horse starves.
Pendant que l'herbe pousse, le cheval meurs.
Bone kreskas la herbo, sed
ĉevalo jam mortis.
Dum
quid nescitur, quaerere quemque decet.
Ninguém se envergonhe
de perguntar o que não sabe.
He that nothing questions, nothing learns.
Qui demande, apprend.
Nadie debe avergonzarse de preguntar lo que no sabe.
Quando non sai, requenta in domandare.
Dum
repascis natos pane, flagella premant.
Quem dá o pão dá o
ensino.
He that spares the rod hates
his son.
Qui aime bien châtie bien.
Dum
spiro, spero.
De esperança vive o
homem até a morte.
Enquanto há vida, há esperança.
While there is life, there's
hope.
L'espoir soutient toujours.
Mientras hay vida, hay esperanza.
Finché c’é fiato v’é speranza.
Em plej alta mizero al Dio esperu.
Dum
vinum intrat, exit sapientia.
Onde entra o beber,
sai o saber.
Wine in, wit out.
Le boire entre et la raison sort.
Do entra beber, sale saber.
Vino dentro, senno fuori.
Dov’entra il bere, se n’esce il sapere.
Vera opinio montríĝas en ebrio.
Dummodo
sit dives, barbarus ille placet.
Dê-me Deus um marido
rico, ainda que seja um burrico.
Edziĝo laŭ koro, laŭ
la kvanto da oro.
Eĉ
kaprino plaĉas, se la doto sufiĉas.
Duobus
litigantibus, tertius gaudet.
Quando dois brigam, um
terceiro tira proveito.
Enquanto os cães brigam, o
lobo leva a ovelha.
Two dogs strive for a bone, and the third runs away with it.
Pendant que les chiens s'entregrondent, le
loup dévore la brebis.
Cuando dos pleitean, un tercero saca provecho.
Tra due litiganti il terzo gode.
Du militas, tria profitas.
Duro
nodo durus quaerendus est cuneus.
A pão duro, dente
agudo.
Para porta de ferro, martelo de prata.
Knotty timber requires sharp
wedges.
À bois noueux, hacche affilée.
A mal nudo, mal cuño.
A legno duro, accetta tagliente.
Durum
durum destruit.
Durum et durum non faciunt murum.
Duro com duro não faz bom muro.
Hard with hard makes not the
stone wall.
Dur contre dur ne font pas bon mur.
Duro con duro no hacen buen muro.
Duro con duro non fa buon muro.
Ne taŭgas du ursoj por unu nesto.