| A | B | C | D | E | F | G | H | I | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V |
DICIONÁRIO
DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER
1. Tabida consumit ferrum lapidemque vetustas. [Ovídio, Ex Ponto 4.8.49]. O tempo destruidor consome o ferro e a pedra. nO tempo rói o ferro, quanto mais o amor.
2. Tabula naufragii. A tábua de salvação. lTabula in naufragio. [Black 1697]. VIDE: lTamquam tabula naufragii.
3. Tabula rasa. [Digesta 50.16.14]. Uma tábua raspada. (=1.A escrita era feita com o estilo em tábuas cobertas de cera, que eram raspadas para serem novamente usadas. 2.Fazer tábula rasa. Não deixar traço de nada). lTabula rasa in qua nihil est scriptum. [Aristóteles, De Anima, 3.4 / S.Tomás de Aquino, Summa Theologica]. Uma tábua lisa, em que nada foi escrito.
4. Tace et noli turbari. [Vulgata, Tobias 10.6]. Cala-te e fica calma. VIDE: lNoli turbari. lNolite turbari.
5. Tace, obmutesce. [Vulgata, Marcos 4.39]. Cala-te, emudece.
6. Tacendo citius vincis. [S.Isidoro / Bernardes, Nova Floresta 5.426]. Calando-te vencerás mais depressa.
7. Tacendo iam dixi. [Tertuliano, Adversus Valentinianos / Tosi 20]. Calando-me, já disse tudo. nSilêncio também é resposta.
8. Tacendo non incurritur periculum. [PSa]. Calando não se corre nenhum perigo. nEm boca fechada não entra mosca. nÉ bom calar para discórdias evitar.
9. Tacens non fatetur, nec negare videtur. [Jur]. Quem cala não confessa, nem parece negar.
10. Tacent; satis laudant. [Terêncio, Eunuchus 476]. Estão calados, portanto elogiam bastante.
11. Tacere multis discitur vitae malis. [Sêneca, Thyestes 318]. Com as muitas misérias da vida se aprende a calar.
12. Tacere nescit idem, qui nescit loqui. [PSa]. nQuem não sabe falar não sabe calar. lTacere qui nescit, et nescit loqui. VIDE: lHomo tacere qui nescit, nescit loqui.
13. Tacere noli, ubi non oportet. Não fiques calado quando não convém.
14. Tacere opinor esse optimum. [Ênio / Rezende 6589]. Acho que calar é muito bom.
15. Tacere oportet, aut silentio potiora loqui. [Apostólio, Paroimiai 20.86]. É preciso calar, ou dizer algo que valha mais que o silêncio. VIDE: lAliquid silentio melius loquere, aut tace. lAut opportunum silentium, aut sermonem utilem habe. lAut tace, aut loquere meliora silentio.
16. Tacita condicio non est condicio. [Jur]. Uma condição tácita não é condição.
17. Tacita bona est mulier semper quam loquens. [Plauto, Rudens 1035]. A mulher calada é sempre melhor do que a que fala. lTacita est melior mulier semper quam loquens.
18. Tacita quaedam habentur pro expressis. [Jur / Coke / Black 1698]. Certas coisas tácitas são consideradas como expressas.
19. Tacitae per amica silentia lunae. [Virgílio, Eneida 2.255]. Pelo silêncio amigo da lua tranqüila. VIDE: lPer amica silentia lunae.
20. Tacitas tibi res sistam quam quod dictum est mutae mulieri. [Plauto, Poenulus 875]. Manterei teu segredo em sigilo maior do que o que é dito a uma mulher muda.
21. Tacite fieri non potest quod prohibetur expresse. [Jur]. Não se pode fazer tacitamente o que se proibe expressamente.
22. Tacito illiteratoque. [Jur]. Tacitamente e sem ato formal.
23. Tacito quod subintellegitur, frustra exprimitur. [Jur]. O que se subentende tacitamente, é inútil exprimir.
24. Tacitum vivit sub pectore vulnus. [Virgílio, Eneida 4.67]. A ferida silenciosa continua viva no peito.
25. Taciturnitas confessionem imitatur. [Branco 247]. O silêncio parece confissão. VIDE: lIpsum silentium tuum fatentis est. lSilentium fatentis est. lSilentium videtur confessio.
26. Taciturnitas stulto homini pro sapientia est. [Publílio Siro]. O silêncio do tolo passa por sabedoria. nNéscio calado por sábio é contado. VIDE: lDum tacet insipiens, sapiens tantisper habetur. lEst tacens qui invenitur sapiens. lIntellegis me esse philosophum? Intellexeram, si tacuisses. lQuando tacet stolidus, prudenti corde putatur. lSapiens est, qui tacere novit. lSi tacuisses, philosophus mansisses. lSile et philosophus esto. lStultitiam dissimulare non potes, nisi taciturnitate. lStultus quoque si tacuerit, sapiens reputabitur. lStultus tacebit: pro sapiente habebitur. lTunc sapient stolidi, cum fuerint taciti.
27. Taciturnus amnis. [Horácio, Carmina 1.31.8]. O rio silencioso.
28. Taciturnus in iudicio consensum inducit. [Jur]. Quem cala em juízo sugere concordância. VIDE: lConfessionem imitatur taciturnitas. lNil contra dicens satis assentire videtur. lQui tacet, consentire videtur. lQui tacet, consentit.
29. Tacitus pasci si possit corvus, haberet plus dapis. [Horácio, Epistulae 1.17.50]. Se o corvo pudesse comer em silêncio, teria mais comida. nOvelha que berra, bocado que perde. nGrande saber é calar e comer. VIDE: lBalatu perdit stulta capella bolum. lSi corvus posset tacitus pasci, haberet plus dapis. lSus taciturna vorat, dum garrula voce laborat.
30. Taedet me. Estou entediado.
31. Taedium vitae. [Aulo Gélio, Noctes Atticae 6.18]. O tédio da vida.
32. Taedium vivendi, metus moriendi. Desgosto de viver, medo de morrer. lTaedium vivendi erat in me gravissimum et moriendi metus. [S.Agostinho, Confessiones 4.6]. Havia em mim enorme desgosto de viver e medo de morrer.
33. Tale ingenium, talis oratio. [Grynaeus 650]. Tal caráter, tal discurso. nCada um fala como quem é. nA conversação mostra o que cada um é. VIDE: lQuale ingenium, talis oratio. lQuale ingenium haberes, fuit indicio oratio. lQuale ingenium quis habet indicio est oratio. lViri nota ore proprio dignoscitur.
34. Talem te iudico, qualem te invenio. [Rezende 6595]. nQual te acho, tal te julgo. VIDE: lQualem te invenio, talem te iudico.
35. Talenta natis parce tuis. [Virgílio, Eneida 10.531]. Poupa o dinheiro para teus filhos.
36. Tales esse sani perseveremus, quales nos futuros profitemur infirmi. [Plínio Moço, Epistulae 7.26.4]. Conservemo-nos na saúde tais como nos comprometemos vir a ser, quando estamos doentes.
37. Tales nos esse putamus, ut iure laudemur. [Cícero, De Officiis 1.26]. Nós nos julgamos tais, que consideramos justo sermos elogiados.
38. Tales plerumque evadimus, quales sunt ii cum quibus sociamus. [Pereira 115]. Geralmente acabamos como são aqueles com quem nos unimos. nDize-me com quem vais, dir-te-ei o que farás. nQuem com lobos anda aprende a uivar. nO ladrão que anda com o frade, ou o frade será ladrão, ou o ladrão será frade. VIDE: lBotrus oppositus botro maturescit. lBotrus iuxta botrum maturescit. lCum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocens eris. lSummuntur a conversantibus mores. lTalis quisque est, quales quibuscum familiaris.
39. Tales simus, quales videri et haberi vellimus. [Grynaeus 651]. Sejamos como desejamos ser vistos e julgados. VIDE: lQualis vis videri, talis esto. lTalis sis, qualis videri cupis.
40. Tales sunt hominum mentes. [Cícero, De Fato, Fragmenta]. Assim são os pensamentos dos homens.
41. Tali Iovis feliciter semper cadunt. [Schottus, Adagia 603]. Os dados de Júpiter sempre caem favoráveis a ti. nNasceste em boa hora! nÉs um pé quente. VIDE: lSemper Iovis feliciter tali cadunt. lSemper feliciter tibi cadunt Iovis taxilli.
42. Talia dicentur tibi, qualia dixeris ipse. [Grynaeus 478]. Quais coisas disseres, tais coisas te serão ditas. nComo falares, assim ouvirás. nQuem mal fala mal ouve. VIDE: lQuale dixisti verbum, tale contra audies. lQualia dixeris, talia audies. lSi quemquam verbo laedis, laederis et ipse.
43. Talia predicabantur in populo; si vera vel falsa sint, Deus scit, nescio. [VES 11]. Tais coisas eram comentadas entre o povo; se são verdadeiras ou falsas, só Deus sabe, eu não.
44. Talis cum sis, utinam noster esses. [Plutarco / Bacon, Advancement of Learning 1.1.3]. Sendo como és, quem dera que fosses um dos nossos.
45. Talis equus tibi erit, qualis curator equorum. [Pereira 98]. O teu cavalo será como for o tratador dos cavalos. nBoa mão do rocim faz cavalo; mão ruim do cavalo faz rocim.
46. Talis est aqua, qualis est terra, per quam ipsa percolatur. [Teofrasto]. A água é tal qual a terra por onde ela atravessa.
47. Talis est essentia, qualis potentia. [Signoriello 276]. Tal é a essência, qual é a potência. VIDE: lQualis est essentia, talis est potentia.
48. Talis hominibus fuit oratio qualis vita. [Sêneca, Epistulae 114.1; Grynaeus 127]. O discurso desses homens foi tal qual sua vida. VIDE: lQualis sermo, talis vita. lQualis vita, talis oratio.
49. Talis non est eadem; nam nullum simile est idem. [Jur / Coke / Black 1701]. Coisa semelhante não é a mesma coisa, pois nenhum similar é o mesmo.
50. Talis pagatio, talis cantatio. [Latim macarrônico / Rodrigo de Sá Nogueira, Questões de Linguagem 3.182]. Tal paga, tal canto. nTal paga, tal trabalho. VIDE: lOpera pro pecunia. lQualis pagatio, talis laboratio.
51. Talis pater, talis filius. nTal pai, tal filho. nPela linha vem a tinha. lTalis filius qualis pater. Qual pai, tal filho. VIDE: lQualis pater, talis filius. lQualis pater, talis filius; bona arbor bonum fructum facit.
52. Talis quisque est, quales quibuscum familiaris. [Grynaeus 517]. Cada um é como aqueles com que convive. nCom qual te achares, com tal te afazes. nQuem com porcos anda aprende a grunhir. VIDE: lBotrus oppositus botro maturescit. lBotrus iuxta botrum maturescit. lCum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocens eris. lSummuntur a conversantibus mores. lTales plerumque evadimus, quales sunt ii cum quibus sociamus. lUva iusta uvam maturescit.
53. Talis quisque est, qualis eius dilectio. [S.Agostinho]. Cada um é conforme o que ama.
54. Talis sis, qualis videri cupis. Deves ser como queres parecer. VIDE: lQualis vis videri, talis esto. Sê como queres ser visto. lTales simus, quales videri et haberi vellimus.
55. Talis sit rector, quales illi qui reguntur. [S.Jerônimo, Epistulae 7.5]. Como são os governados, assim é o governante. VIDE: lQuales in republica principes essent, tales reliquos solere esse cives. lQuales principes, tales populi. lQualis rector est civitatis, tales et inhabitantes in ea. lQualis sit rector, tales illi qui reguntur.
56. Talos a vertice pulcher ad imos. [Horácio, Epistulae 2.2.4]. É belo do alto da cabeça até os pés.
57. Talpa caecior. [Erasmo, Adagia 1.3.55]. É mais cego que uma toupeira.
58. Talpa loquax. Falador como uma toupeira. nFala pelos cotovelos.
59. Tam crudelitas est omnibus, atque nulli ignoscere. [PSa]. É crueldade tanto perdoar a todos como a nenhum. VIDE: lTam omnibus ignoscere crudelitas quam nulli. lTam omnibus quam nulli ignoscere est crudelitas.
60. Tam de se iudex iudicat quam de reo. [Publílio Siro]. O juiz julga tanto a si quanto ao réu.
61. Tam deest avaro quod habet, quam quod non habet. [Publílio Siro]. nAo avarento, tanto lhe falta o que tem como o que não tem. lTam desunt avido sua, quam quod non habet. lTam desunt avido non sua, quam quod habet. [Pereira 95]. Ao avarento tanto falta o que não tem como o que tem. lTam deest avaro quod non habet quam quod habet; desunt luxuriae multa, avaritiae omnia. [Sêneca Retórico, Controversiae 18]. Ao avarento falta tanto o que não tem como o que tem; ao rico falta muito, ao avarento falta tudo.
62. Tam deest quod habet avaro quam misero quod non habet. [PSa]. Tanto falta ao avarento o que tem, quanto ao miserável o que não tem.
63. Tam dispar quam aquilae columba. Ele é tão diferente (do outro) quanto a pomba da águia.
64. Tam ego homo sum quam tu. [Plauto, Asinaria 472]. Eu sou um ser humano tanto quanto tu.
65. Tam facile vinces, quam pirum vulpes comest. [Plauto, Mostellaria 553]. Vencerás com a mesma facilidade com que a raposa come uma pera. VIDE: lQuam facile vulpes pirum comest.
66. Tam felix esses, quam formosissima, vellem! [Ovídio, Amores 1.8.27]. Eu quereria que fosses tão afortunada quanto és formosa!
67. Tam felix utinam quam pectore candidus essem! [Ovídio, Ex Ponto 4.14.43]. Quem dera que eu fosse tão feliz quanto é puro meu coração!
68. Tam iucundum est innocentibus defendi quam miseris mori. Para os inocentes é tão agradável o ser defendido como é o morrer para os infelizes.
69. Tam laboriosus es ut post te non respicias? [Petrônio, Satiricon 57]. Estás tão ocupado que nem olhas para trás?
70. Tam mala res nulla, quin sit quod prosit in illa. [DAPR 678]. Não há coisa tão ruim que nada de bom haja nela. nNão há mal sem bem.
71. Tam malum est audere semper quam malum est semper pudor. [Floro, De Qualitate Vitae 8.2]. Tão mau é ousar sempre quanto ser sempre modesto.
72. Tam malum est habere nummos, non habere quam malum est. [Floro, De Qualitate Vitae 8.1]. Tão mau é ter dinheiro como não tê-lo.
73. Tam malum est tacere multum quam malum est multum loqui. [Floro, De Qualitate Vitae 8.3]. Tão mal é muito calar quanto muito falar. nNem tanto ao mar, nem tanto à terra.
74. Tam miser est quisque, quam credidit. [Sêneca, Epistulae 78.14]. Um homem é tão infeliz quanto acredita ser.
75. Tam multae scelerum facies. [Virgílio, Georgica 1.506]. São tão diversos os aspectos dos crimes.
76. Tam nudus quam natus erat. [Grynaeus 562]. Está nu como quando nasceu. VIDE: lNudus tamquam ex matre. lNudus ut ex matre. lNudus ut e matrice. lNudus ut ex vulva. lSicut ex matris utero nudus.
77. Tam omnibus ignoscere crudelitas quam nulli. [Sêneca, De Clementia 1.2.2]. É tão cruel perdoar a todos quanto não perdoar a ninguém. lTam omnibus quam nulli ignoscere est crudelitas. VIDE: lTam crudelitas est omnibus, atque nulli ignoscere.
78. Tam procul ex oculis, quam procul ex corde. [Pereira 94]. Tão longe dos olhos quão longe do coração. nLonge dos olhos, longe do coração. nAmigos que desaparecem, esquecem. nQuem não aparece, se esquece. lTam procul ab oculis, quam procul a corde. VIDE: lProcul ex oculis, procul ex mente. lQui procul est oculis, procul est a limine cordis.
79. Tam prope, tam proculque. [Marcial, Epigrammata 1.86.10]. Tão perto, e no entanto tão longe.
80. Tam similis quam lac lacti est. É tão parecido como o leite com o leite. nCara de um, focinho do outro.
81. Tam subito corvus, qui modo cycnus eras. [Marcial, Epigrammata 3.41]. Tu, que agora mesmo eras um cisne, viraste um corvo. (=Tingiu de negro os cabelos brancos).
82. Tam time quam timeris. [Minúcio Félix, Octavius 37]. Teme na mesma medida em que és temido.
83. Tamdiu a periculo aberit populus, quamdiu sciet ferre frenos. [PSa]. O povo ficará livre do perigo, enquanto souber suportar o freio.
84. Tamdiu discendum est, quamdiu vivas. Deve-se aprender durante o tempo todo em que se vive. nVivendo e aprendendo. nVivendo, aprende-se. lTamdiu discendum, quamdiu vivitur. lTamdiu discendum est homini, quamdiu nesciat. [PSa]. O homem deve aprender enquanto não sabe. lTamdiu discendum est, quamdiu nescias. Deve-se aprender enquanto se ignora. lTamdiu discendum est quamdiu nescias; si proverbio credimus, quamdiu vivas. [Sêneca, Epistulae 76.3]. Deve-se aprender enquanto se ignora; ou, se se crê no provérbio, enquanto se vive. VIDE: lAd discendum nulla aetas sera. lDiscendum quamdiu vivas. lEtiam seni est discendum.
85. Tamdiu mihi fortunatus videor, quamdiu invidiosus fuero. Enquanto for invejado, considerar-me-ei afortunado. nAntes inveja que piedade.
86. Tamdiu societas durat, quamdiu consensus partium integer servatur. [Codex Iustiniani 4.37.5]. A sociedade dura enquanto se conservar perfeito o acordo das partes.
87. Tametsi nihil sum. [Vulgata, 2Coríntios 12.11 / Rezende 6604]. Embora eu não seja nada.
88. Tamquam aegri somnia. Como os delírios de um doente. VIDE: lAegri somnia. lVelut aegri somnia.
89. Tamquam canis e Nilo. [Rezende 6614]. Como o cão (que bebe água) do Nilo. (=Diz-se do homem que faz tudo apressado). VIDE: lCanes currentes bibere in Nilo flumine, a corcodillis ne rapiantur, traditum est. lIlle homo agit quod canis in Aegypto. lQuod canis in Aegypto: bibit et fugit; quando in illis regionibus constat canes raptu crocodilorum exterritos currere et bibere. lSicut canis ad Nilum, bibens et fugiens. lUt canis e Nilo.
90. Tamquam meum nomen novi. [Pereira 100]. Conheço-o como conheço meu nome. nConheço-o como as palmas das minhas mãos.
91. Tamquam scopulum, sic fugias inauditum atque insolens verbum. [Aulo Gélio, Noctes Atticae 1.10.4]. Evita a palavra estranha e incomum como se foge de um recife.
92. Tamquam si quis crucifigeret Paulum ut redimeret Petrum. [Herbert of Bosham / Stevenson 1783]. É como se alguém crucificasse Paulo para libertar Pedro. nDescobrir um santo para cobrir outro.
93. Tamquam suber. [Erasmo, Adagia 3.6.26]. Ele é (volúvel) como uma rolha.
94. Tamquam tabula naufragii. [Bacon, Advancement of Learning 2.1.3]. Como uma tábua de salvação. VIDE: lTabula naufragii. lTabula in naufragio.
95. Tandem fit surculus arbor. [Stevenson 1036; Tosi 815]. O raminho acaba tornando-se uma árvore. VIDE: lAnte fuit vitulus, qui nunc fert cornua taurus lOmnium enim rerum principia parva sunt. lSaepe caballus erit qui pulli more subhinnit. lSub qua nunc recubas arbore, virga fuit.
96. Tandem obtinet iustitia. [Medina 597]. No fim a justiça triunfa. nA justiça tarda, mas não falha.
97. Tandem sua poena nocentem consequitur. [Medina 601]. No fim a punição alcança o culpado. nA pena segue o crime, como a sombra, o corpo. nQuem faz mal espere outro tal. nDeus consente, mas não para sempre. nNão há prazo que não acabe, nem dívida que não se pague. lTandem sua poena nocentem sequitur. [Medina 589].
98. Tangis ulcus. [DAPR 694]. nEstás pondo o dedo na ferida. lTangis vulnus.
99. Tanta animorum imbecillitas est, ubi ratio discessit. [Sêneca, De Constantia Sapientis 17.1]. É muito grande a fraqueza da mente, quando falta a razão.
100. Tanta est caritatis vis. Como é grande o poder do amor.
101. Tanta est discordia fratrum. [Ovídio, Metamorphoses 1.60]. É grande o desentendimento dos irmãos. nIra de irmãos, ira do diabo.
102. Tanta nobis ingeruntur, ut vix respirare possimus. [S.Agostinho]. Coisas tão graves nos acontecem, que mal podemos respirar.
103. Tanta stultitia mortalium est! [Sêneca, Epistulae 1.3]. Como é grande a estultice dos mortais!
104. Tanta vis probitatis est, ut eam etiam in hoste diligamus. [Cícero, De Amicitia 29]. Tão grande é a força da honestidade, que devemos amá-la até no inimigo.
105. Tantae molis erat Romanam condere gentem. [Virgílio, Eneida 1.33]. Tão grande era o esforço para fundar a nação romana.
106. Tantaene animis caelestibus irae? [Virgílio, Eneida 1.11]. Por que tão grande ira nos corações dos deuses?
107. Tantali poenae. Os suplícios de Tântalo. lTantali supplicia.
108. Tantalus inter undas sitit. Tântalo passa sede no meio da água. lTantalus sitit in undis, et avarus eget in opibus. [Inocêncio III / Bernardes, Nova Floresta 1.497]. Tântalo passa sede dentro d'água, e o avarento passa necessidade entre riquezas.
109. Tantane vos generis tenuit fiducia vestri? [Virgílio, Eneida 1.132]. Foi a ousadia de vossa raça que vos deu tal audácia?
110. Tantas conversiones aut fragilitas mortalitatis aut fortunae mobilitas facit. [Plínio Moço, Epistulae 4.24.2]. Ou a fragilidade dos mortais ou a instabilidade da sorte é que faz mudanças tão grandes.
111. Tantas divitias habet; nescit quid faciat auro. [Plauto, Bacchides 332]. Ele tem tão grandes riquezas, que não sabe o que fazer com o ouro.
112. Tanti dux femina. É uma mulher que comanda tudo isso. VIDE: lDux femina facti.
113. Tanti eris aliis, quanti tibi fueris. [DAPR 820]. Valerás tanto para os outros quanto valeres para ti.
114. Tanti est, quanti fungus putridus. [Plauto, Bacchides 781]. Vale tanto quanto um cogumelo podre. nNão vale um figo podre. nNão vale dois caracóis.
115. Tanti homo est sine amico, quanti corpus absque spiritu est. [PSa]. Vale tanto o homem sem amigo quanto o corpo sem a alma. VIDE: lSine amico non potes bene vivere.
116. Tanti meriti non immemor unquam. Nunca me esquecerei de tão grande mérito.
117. Tanti, quantum habeas, sis. [Horácio, Sermones 1.1.62]. nQuanto tens, tanto vales. nQuem não tem dinheiro não tem graça. lTanti quisque sit, quantum possidet. [Grynaeus 215]. Cada um vale tanto quanto possui. lTanti revera estis, quantum habetis. [Apuleio, Apologia 23]. Realmente valeis tanto quanto tendes. VIDE: lNihil satis est, quia tanti, quanti habeas, sis. lQuantum habet quisque, tanti sit.
118. Tanti quisque erit, quanti apud Deum aestimatur. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 3.50]. Cada um valerá tanto quanto é considerado junto a Deus.
119. Tantillus puer et tantus peccator! [S.Agostinho, Confessiones 1.12]. Um menino tão pequeno e tão grande pecador!
120. Tanto brevius omne, quanto felicius tempus. [Plínio Moço, Epistulae 8.14.10]. O tempo é tanto mais curto quanto mais feliz.
121. Tanto est accusare quam defendere, quanto facere quam sanare vulnera, facilius. [Quintiliano, Institutio Oratoria 5.13.3]. É muito mais fácil acusar que defender, como é mais fácil causar um ferimento que curá-lo.
122. Tanto fortior, tanto felicior. [Sêneca, De Tranquillitate Animi 16.3]. Quanto mais valoroso é o homem, tanto mais bem sucedido é.
123. Tanto gratius quanto citius. Quanto mais cedo, mais bem-vindo.
124. Tanto iucundius quanto carius. Quanto mais querido, tanto mais agradável.
125. Tanto maior famae sitis est, quam virtutis. [Juvenal, Satirae 10.140]. A sede de glória é muito maior do que a de virtude.
126. Tanto maiores hostes credendi sunt, quanto magis laudibus adulantur. [S.Gregório Magno / Vieira, Sermão da Primeira Sexta-Feira 3]. Tanto maiores inimigos devem ser considerados, quanto mais nos adulam com seus louvores.
127. Tanto nomini nullum par elogium. [Inscrição em monumento a Maquiavel / Tosi 12]. Não há elogio adequado a nome tão grande.
128. Tanto plus calidum, quanto vicinans igni. [Stevenson 810]. Quanto mais perto do fogo, mais quente.
129. Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? [Vulgata, João 14.9]. Há tanto tempo que estou convosco, e ainda não me conheceis?
130. Tantos mortalibus esse labores. [Virgílio, Eneida 10.759]. Para os mortais são tão grandes os sacrifícios.
131. Tantum ad virtutem adicies, quantum ex voluptate abstraxeris. [DM 112]. Acrescentarás à virtude tanto quanto tirares à voluptuosidade.
132. Tantum enim necesse est timeat, quantum timeri voluit. [Sêneca, De Clementia 1.19]. É preciso que (o tirano) tema tanto quanto quis ser temido.
133. Tantum est tacere verum, quam et falsum dicere. [Sintes Pros 228]. Calar a verdade é o mesmo que mentir. nCalar a verdade é enterrar ouro.
134. Tantum ex publicis malis sentimus, quantum ad privatas res pertinet. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 30.44]. Nós sentimos os males públicos somente na medida em que se estendem a nossos interesses particulares.
135. Tantum mihi nunc est otii, quantum antea negotii esse solebat. Agora eu tenho tanto descanso quanto antes eu tinha trabalho.
136. Tantum pellis et ossa. [Lodeiro 989]. Está que é pele e osso.
137. Tantum praecederet sapientia stultitiam, quantum differt lux a tenebris. [Vulgata, Eclesiastes 2.13]. A sabedoria leva tanta vantagem à estultícia quanto a luz difere das trevas.
138. Tantum proficientes quantum in publico incendio, aqua unius hominis manu aggesta. [Amiano Marcelino, Historia 19.5.2]. São tão eficazes quanto num grande incêndio a água trazida pela mão de um único homem.
139. Tantum quisque laudat, quantum se posse sperat imitari. [Cícero, Orator 24]. O homem só elogia aquilo que espera poder imitar.
140. Tantum religio potuit suadere malorum! [Lucrécio, De Rerum Natura 1.101]. A superstição pôde aconselhar tantos males!
141. Tantum scimus, quantum tenemus memoria. [Rezende 6626]. Só sabemos o que retemos na memória. VIDE: lScire est reminisci.
142. Tantum verba valent, quantum mens sentiat illa. [Columbano / Stevenson 2598]. As palavras valem somente quanto o coração as sente.
143. Tantummodo incepto opus est: cetera res expediet. [Salústio, Catilina 1.20]. É preciso somente começar; o resto se arranjará. nO primeiro passo é que custa.
144. Tantus amor laudum. [Virgílio, Georgica 3.112]. Tão grande era seu amor à glória.
145. Tarda fluit pigris, velox operantibus hora. [Inscrição em relógio / Rezende 6628]. A hora passa devagar para os preguiçosos, e veloz para os operosos.
146. Tarda vox inertem, praeceps imprudentem declarat. Voz lenta revela um indolente, voz precipitada, um imprudente.
147. Tarde benefacere nolle est. [Mota 216]. Demorar a fazer um favor é não querer fazê-lo. nTarde dar é o mesmo que negar. VIDE: lGratia quae tarda est, ingrata est gratia. Gratia namque cum fieri properat, gratia grata magis. lIngratum est beneficium, quod diu inter manus dantis haesit. lNon dat qui munere tardat. lTardum beneficium ingratum est.
148. Tarde, quae credita laedunt, credimus. [Ovídio, Heroides 2.9]. Demoramos a acreditar em fatos que, ao crermos neles, nos fazem sofrer.
149. Tarde sed graviter sapiens mens irascitur. [Publílio Siro]. A mente ponderada demora a encolerizar-se, mas o faz com energia.
150. Tarde sed tute. [DAPR 235]. Devagar, mas com segurança. nDevagar se vai ao longe. nDevagar e sempre. VIDE: lSat cito, si sat tuto.
151. Tarde velle nolentis est: qui distulit diu, noluit. [Sêneca, De Beneficiis 2.1]. Demorar a querer é próprio de quem não quer: quem adiou muito, não quis.
152. Tarde venientibus ossa. [Rezende 6629]. Aos retardatários, os ossos. nQuem tarde vier comerá do que houver. nQuem vem atrás bebe água suja. VIDE: lSero venientibus ossa.
153. Tarde venit. [Stevenson 1372]. Demorou a chegar. VIDE: lSero venisti!
154. Tardiloquum te esse iubeo. [Sêneca, Epistulae 40.14]. Exorto a que sejas lento no falar.
155. Tardiora sunt remedia quam mala. [Tácito, Agricola 3]. Os remédios são mais lentos que as doenças. nOs males chegam aos quilos e vão às gramas. VIDE: lNatura infirmitatis humanae tardiora sunt remedia quam mala.
156. Tardo amico nihil est quidquam iniquius. [Plauto, Poenulus 503]. Nada mais desagradável que um amigo vagaroso.
157. Tardum beneficium ingratum est. [Stevenson 956]. Um benefício que demora, não é bem-vindo. VIDE: lGratia quae tarda est, ingrata est gratia. lGratia namque cum fieri properat, gratia grata magis. lIngratum est beneficium, quod diu inter manus dantis haesit. lNon dat qui munere tardat. lTarde benefacere nolle est.
158. Taricus bone consulitur, ubi desunt carnes. [Pereira 119]. Quando falta carne, consome-se bem peixe salgado. nQuem não tem pão alvo come do ralo. nQuem não tem cão caça com gato. VIDE: lProbanda salsamenta egenti carnium. lProbanda salsamenta ubi desunt carnes. lSalsamento egenti carnibus contentum esse oportet. lSi carnes non affuerint, in salsamentis acquiescendum. lSi caro non adsit, salsamentum adhibendum. lSi non adsunt carnes, tarico contentos esse oportet.
159. Tauro oneratis, cum nequeam portare capellam. [Plutarco / Grynaeus 291]. Tu me sobrecarregas com um touro, quando não consigo carregar um cabrito. lTaurum ferre iubes, nequeam cum ferre capellam. [Schottus, Adagia 585]. Obrigas-me a carregar um touro, quando não posso levar um cabrito. VIDE: lCapram portare non possum, et imponitis bovem. lCapram gestare non possum, et imponitis bovem. lOpem ab impotente petis.
160. Taurum color rubicundus excitat. [Sêneca, De Ira 3.30.1]. A cor vermelha provoca o touro.
161. Taurum fessum insilis. Montas num touro cansado. nA touro morto grande lançada.
162. Taurum tollet, qui vitulum sustulerit. [Erasmo, Adagia 1.2.51]. Quem tiver carregado o vitelo, carregará o touro. nQuem rouba um cesto, rouba um cento. VIDE: lPotest taurum tollere qui vitulum sustulerit. lQui tulerit vitulum, ille potest et tollere taurum. lQui taurum sustulit, vitulum tollere potest.
163. Te adoramus. Adoramos-te.
164. Te aetas male habet. O tempo te trata mal.
165. Te autem faciente eleemosynam, nesciat sinistra tua quod faciat dextera tua. [Vulgata, Mateus 6.3]. Quando dás a esmola, não saiba a tua esquerda o que faz a tua direita. VIDE: lDextera quid faciat, fas est nescire sinistram. lNesciat sinistra tua quid faciat dextera tua.
166. Te auxiliante. Com o teu auxílio.
167. Te colui, Virtus, ut rem; ast tu nomen inane es! [Dion Cassius / Bacon, Advancement of Learning 2.23.46]. Ó virtude, eu te reverenciei como se fosses alguma coisa, mas, ai, tu és um nome vazio!
168. Te de aliis, quam alios de te, suavius est fieri doctos. [Plauto, Persa 545]. Dói menos aprenderes pelo exemplo dos outros, do que os outros aprenderem pelo teu.
169. Te Deum laudamus. [Primeiras palavras de um hino sacro atribuído a S.Ambrósio]. Nós te louvamos, ó Deus.
170. Te hominem esse memento. Lembra-te de que és um ser humano. VIDE: lHominem te esse memento. lSic transit gloria mundi.
171. Te imperia regere, me decet iussa exsequi. [Sêneca, Hippolytus 618]. A ti cabe reger, a mim, cumprir tuas ordens.
172. Te invito. Contra a tua vontade.
173. Te ipsum non alens, canes vis alere. [Apostólio, Paroimiai 4.87]. Não sustentas a ti mesmo, e queres sustentar cães. nQuem não tem pão não tem cão. nA quem não sobra pão, não crie cão. nTu, que não podes, leva-me às costas. lTe ipsum non alens, canes alis! [Apostólio, Paroimiai 7.45]. Não alimentas a ti mesmo e alimentas cães. VIDE: lNon alens te, alis canes! lSe ipsum non alens, canes alit!
174. Te iubente. Por tua ordem.
175. Te iudice. Sendo tu o juiz. Na tua opinião.
176. Te memento nunc in pellicula tenere tua. [Marcial, Epigrammata 3.16.6]. Lembra-te de te manteres em tua condição.
177. Te nosce. Conhece a ti mesmo. VIDE: lIubet igitur nos Pythius Apollo noscere nosmet ipsos. lNosce te. lNosce teipsum. lScito teipsum.
178. Te semper anteit saeva Necessitas. [Horácio, Carmina 1.35.17]. A cruel necessidade sempre te precede.
179. Te servare decet mores illamque regulam eius telluris, incola cuius eris. Convém-te observar os costumes e as normas da terra de que serás habitante. nNa terra onde fores viver, faze como vires fazer. nEm terra de sapo, de cócoras como eles. VIDE: lMores cuiusque regionis, in qua fueris, imitato. lOportet enim regionis uniuscuiusque, in qua quis versetur, eum sequi consuetudinem. lTerrae qua pergis, cape mores quos ibi cernis.
180. Te siquidem praesente, iucunda sunt omnia; te autem absente, fastidiunt cuncta. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 3.34.2]. Quando Tu, ó Deus, estás presente, tudo é agradável, mas, quando estás ausente, tudo causa fastio.
181. Te tua, me delectant mea. [Cícero, Tusculanae 5.63]. A ti te dão prazer as tuas coisas, a mim, as minhas. nCada qual come do que gosta. VIDE: lSic se res habet: te tua, me delectant mea.
182. Tecta perstillantia in die frigoris et litigiosa mulier comparantur. [Vulgata, Provérbios 27.15]. Os telhados que gotejam em tempo de inverno e a mulher litigiosa estão em igual paralelo. nMulher ciumenta, menino chorão, casa que goteja, e burro topão, são tormentos dum cristão. VIDE: lSunt tria damna domus: imber, mala femina, fumus. lSi exundet fumus, furiat si femina, gutta si stillet, propria quisquis ab aede fugit. lTria sunt enim quae non sinunt hominem in domo permanere: fumus, stillicidium, et mala uxor.
183. Tecum habita. Vive contigo. nNão saias fora da tua condição. nMede teu passo conforme tua perna. lTecum habita, et noris quam sit tibi curta supellex. [Pérsio, Satirae 4.52]. Vive contigo, e conhecerás quão limitados são teus recursos. VIDE: lMecum habito, et novi quam sit mihi curta supellex.
184. Tecum mihi discordia est. [Horácio, Epodon 4.2]. Eu tenho uma desavença contigo. nNão quero conversa contigo.
185. Tecum vivere amem, tecum obeam libens! [Horácio, Carmina 3.9.24]. Gostaria de viver contigo, morreria contigo com prazer!
186. Tedet iam audire eadem miliens. [Terêncio, Phormio 487]. Cansa-me ouvir as mesmas coisas mil vezes.
187. Teipsum inspice. [Grynaeus 586]. Olha a ti mesmo. nOlha para ti e fica por aí.
188. Teipsum laudas. [Grynaeus 586]. Tu mesmo te elogias. nVossas obras dizem quem vós sois. VIDE: lTu temet canis.
189. Tela nocent levius visa venire prius. [DAPR 551]. Os dardos que se prevêem ferem menos. nHomem prevenido a custo é vencido. nHomem prevenido vale por dois. VIDE: lLevius laedit quicquid praevidimus ante. lMala praevisa minus nocent. lMinus enim iacula feriunt quae praevidentur. lPraevisa minus laedere tela solent. lPraevisa minus tela nocere solent. lQuae multo ante praevisa sunt, languidius incurrunt.
190. Teli iactus certae manus peregit officium, si petita percussit. [Sêneca, De Beneficiis 2.31.3]. O lançamento da flecha feito por mão capaz só é bem sucedido, se atinge o alvo.
191. Tellure praestat pauperies, quam opes mari. [Apostólio, Paroimiai 8.37]. Mais vale pobreza em terra que riquezas no mar. nAntes na estrada em carro velho do que no mar em navio novo. VIDE: lIn terra pauperem esse praestat quam divitem navigare. lIn terra egere malo quam dis navigem. lPraestat in terra egere quam divitem navigare. lPraestat in terra pauperem esse quam divitem navigare.
192. Tellus amat imbrem. [Pereira 122]. A terra ama a chuva. VIDE: lImbrem amat terra. lImbre terra gaudet. lTerra amat imbrem.
193. Telum imbelle sine ictu. [Virgílio, Eneida 2.544]. Um dardo impotente, sem força. (=Um argumento fraco).
194. Telum ira facit. [Virgílio, Eneida 7.508]. A ira faz a arma.
195. Temerariis remediis graves morbi curantur. [Sêneca Retórico, Controversiae 4.5]. Curam-se as doenças graves com remédios arriscados. nA grandes males, grandes remédios.
196. Temeritas est florentis aetatis, prudentia, senescentis. [Cícero, De Senectute 6]. A temeridade é própria dos jovens, a prudência é própria dos velhos. lTemeritas est florentis aetatis, sapientia senectutis. VIDE: lFacta iuvenum, consilia mediocrium, vota senum. lIuvenibus opera, consilia vero senioribus conveniunt. lIuvenum lanceae, senum consilia. lSenum consilia, iuvenum lanceae. lSunt iuvenum acta, virum consulta, preces seniorum. lVota senum, consulta virorum, et facta iuventae.
197. Temeritas et casus, non ratio nec consilium valet. [Cícero, De Divinatione 2.85]. A temeridade e a sorte é que valem, não a razão, nem a prudência.
198. Temeritas latet sub titulo fortitudinis. [Sêneca, Epistulae 45.6]. A temeridade se esconde sob o nome de coragem.
199. Temperantia est libidinum inimica. A moderação é inimiga da luxúria. VIDE: lEst enim temperantia libidinum inimica, libidines autem consectatrices voluptatis.
200. Temperantia est moderatio cupiditatum rationi oboediens. [Cícero, De Finibus 2.60]. A temperança é a moderação dos desejos obediente à razão.