A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U V

DICIONÁRIO  DE  EXPRESSÕES  E  FRASES  LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER

R 01 R 02 R 03 R 04

 

201. Regnant populi. Os povos governam. VIDE: lRegnat populus.

202. Regnant qualibet urbe lupi. [Gualterius Anglicus, Fabulae Aesopicae 1.2 / Pereira 99]. Em qualquer cidade governam os lobos. nCá e lá más fadas há. nEm toda parte há um pedaço de mau caminho. nEm toda parte há pedras na estrada.

203. Regnanti et stulto lex non est scripta. [Schottus, Adagia 597]. A lei não foi escrita nem para quem governa nem para o louco.

204. Regnantibus multo peius est periculum quam his qui iudicantur: hi enim singulos timent, illi universos. [DM 141]. Há muito mais risco para os que governam do que para os que julgam: estes temem indivíduos, aqueles temem a todos. VIDE: lRegibus peius est multo, quam ipsis servientibus: quia illi singulos, isti universos timent.

205. Regnare Christum volumus. [Da liturgia católica]. Queremos que Cristo reine.

206. Regnare nolo, liber ut non sim mihi. [Fedro, Fabulae 3.7.27]. Não quero reinar, se não posso ser senhor de minhas ações.

207. Regnare non vult, esse qui invisum timet. [Sêneca, Phoenissae 654]. Não quer reinar quem teme ser odiado.

208. Regnat carnalis cupiditas, ubi non est Dei caritas. [PSa]. Reina cupidez carnal onde não há amor a Deus.

209. Regnat, non regitur, qui nihil nisi quod vult facit. [Publílio Siro]. É rei, e não súdito, quem só faz o que quer.

210. Regnat populus. [Divisa do Estado de Arcansas, EUA]. O povo governa. VIDE: lRegnant populi.

211. Regnet iustitia et ruat caelum. Reine a justiça, ainda que desabe o céu. VIDE: lFiat iustitia, etsi caelum ruat. lFiat iustitia, ruat caelum. lFiat iustitia et ruant caeli.

212. Regnum caelorum vim patitur et violenti rapiunt illud. [Vulgata, Mateus 11.12]. O reino dos céus padece força, e os que fazem violência são os que o arrebatam.

213. Regnum meum non est de hoc mundo. [Vulgata, João 18.36]. O meu reino não é deste mundo.

214. Regnum non est divisibile. [Jur / Black 1518]. O poder não é divisível. nDuas espadas não cabem na mesma bainha.

215. Regnum peccati. O reino do pecado. VIDE: lUbi non est timor Dei, ibi regnum peccati.

216. Regnum saepius ab assentatoribus, quam ab hostibus everti solet. Com mais freqüência costuma ser o reino derrubado pelos bajuladores do que pelos inimigos. VIDE: lMagis adulatio quam hostis reges et principes perdet.

217. Regula certa datur, bene qui stat, non moveatur. [Pereira 118]. É uma regra certa: quem está bem não deve mover-se. nQuem está bem deixe-se estar. nQuem bem está não se levante. VIDE: lBene qui stat, non moveatur. lQui felicem mutat statum, ne aegre ferat fortunae casum.

218. Regula ex iure, non ius ex regula sumitur. A prática vem da lei, e não a lei da prática.

219. Regula fidei. [Tertuliano, Adversus Praxean 1.2]. A regra da fé.

220. Regula regularum. A regra suprema.

221. Regum casus norunt omnes. [Grynaeus 518]. Todos conhecem a sorte dos reis.

222. Regum ultima ratio. [Incrição em canhão / Bernardes, Nova Floresta 5.162]. O último argumento dos reis. VIDE: lUltima ratio regum. lUltima ratio regis.

223. Rei bonae vel vestigia delectant. [F 3.1 / Rezende 5844]. Do que é bom até o rasto deleita.

224. Rei nulli prodest mora, nisi iracundiae. [Publílio Siro]. Adiar só vale a pena nos momentos de cólera. VIDE: lRe in nulla prodest mora, nisi in iracundia.

225. Reipublicae forma laudari facilius quam evenire. [Tácito, Annales 4.33]. É mais fácil ser louvada a forma de governo republicana que ser realizada.

226. Relata refero. [Heródoto, Historia 7.152 / Rezende 5845]. Conto o que me foi contado. VIDE: lNarrata refero. lProdenda quia prodita.

227. Relicta non bene parmula. [Horácio, Carmina 2.7.10]. O escudo foi abandonado com pouca glória.

228. Religio deos colit, superstitio violat. [Sêneca, De Clementia 5.1]. A religião cultua os deuses, a superstição os desrespeita.

229. Religio est praecipuum humanae societatis vinculum. [Bacon, De Unitate Ecclesiae 1, adaptado]. A religião é o principal vínculo da sociedade humana. VIDE: lLegem vinculum humanae societatis. lLex est civilis societatis vinculum.

230. Religio et fides anteponatur amicitiae. [Cícero, De Officiis 3.46]. A religião e a lealdade devem antepor-se à amizade.

231. Religio loci. [Virgílio, Eneida 8.349]. O espírito do lugar.

232. Religio vera est firmamentum reipublicae. [Platão / Sweet 154]. A verdadeira religião é a base do estado.

233. Relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. [Vulgata, Gênesis 2.24]. Deixará o varão o seu pai e a sua mãe, e apegar-se-á à sua mulher, e serão ambos uma carne.

234. Reliquas etiam virtutes frugalitas continet. [Cícero, Tusculanae 3.16]. A moderação contém todas as virtudes.

235. Reluctante natura, irritus labor est. [Sêneca, De Tranquillitate Animi 6.2]. Quando a natureza se opõe, qualquer esforço é inútil.

236. Rem actam agis. [Bivar 527]. Fazes o que está feito. nArrombas porta aberta.

237. Rem acu tetigisti. Tocaste a coisa com uma agulha. nAcertaste na mosca. nAcertaste em cheio. VIDE: lAcu tangere. lTetigisti acu. lTetigisti ulcus!

238. Rem alienam suo periculo curare stultitia est. É tolice velar por bem alheio com risco próprio.

239. Rem facias, rem, si possis, recte, si non, quocumque modo rem. [Horácio, Epistulae 1.1.65]. Ganha dinheiro, dinheiro, se puderes honestamente, se não puderes, de qualquer maneira. nEntre honra e dinheiro, o segundo é o primeiro.

240. Rem factam etiam stultus intellegit. [Erasmo, Chiliades 1]. Diante do acontecido até o tolo aprende. nDepois do fato todo o mundo é sábio. nO tolo aprende à sua própria custa, o avisado, à custa do tolo. lRem factam stultus cognoscit. [Albertatius 1189]. VIDE: lEventus docet, stultorum iste magister est. lEventus stultorum magister est. lFactum novit et excors. lFactum autem stultus cognovit. lFactum stultus cognovit. lFactum stultus cognoscit. lFactum vero et stultus agnovit. lMalo accepto stultus sapit. lRe gesta sapit amens. lRem peractam stultus intellexit. lStultorum eventus magister est. lStultus accepto malo sapit. lStultus cum est perpessus, tum demum sapit. lStultus factum cognoscit. lStultus post facto peritus.

241. Rem gerere. Administrar bens.

242. Rem ipsam putemus. [Terêncio, Adelpho 766]. Examinemos os fatos.

243. Rem maximam promittit tibi sapientia, ut te reducat tibi. A filosofia te promete a coisa mais importante, que é te reconduzir a ti mesmo.

244. Rem meam ubi invenio, ibi vindico. [Jur]. Coisa minha, onde a encontro, eu a exijo. VIDE: lUbi rem meam invenio, ibi vindico.

245. Rem, non spem, quaerit amicus. [Sweet 1]. O amigo quer coisa concreta, não esperança. nPromessa de feijão não enche barriga. lRem, non spem, factum non dictum, quaerit amicus. O amigo busca resultado, não promessas; atos, não palavras.

246. Rem omnem considera. [Periandro / Rezende 5858]. Considera toda a questão.

247. Rem peractam stultus intellexit. [Grynaeus 226]. O tolo aprendeu com o acontecimento. nO tolo aprende à sua própria custa, o avisado, à custa do tolo. nDepois do fato todo o mundo é sábio. VIDE: lEventus docet, stultorum iste magister est. lEventus stultorum magister est. lFactum autem stultus cognovit. lFactum novit et excors. lFactum stultus cognoscit. lFactum stultus cognovit. lFactum vero et stultus agnovit. lRe gesta sapit amens. lRem factam etiam stultus intellegit. lStultorum eventus magister est. lStultus accepto malo sapit. lStultus cum est perpessus, tum demum sapit. lStultus factum cognoscit. lStultus post facto peritus.

248. Rem prorsus ignotam amare omnino nullus potest. [S.Agostinho, De Trinitate 10.1]. Ninguém pode, de maneira nenhuma, amar uma coisa desconhecida.

249. Rem quam nix celat, pulsa nive, terra revelat. Aquilo que a neve esconde, afastada a neve, a terra mostra. nA verdade não sofre estar por muito tempo encoberta.

250. Rem strenuus auge. [Horácio, Epistulae 1.7.71]. Aumenta com dedicação os teus bens.

251. Rem tene, verba sequentur! [Tosi 48]. Persiste no assunto, que as palavras adequadas virão!

252. Rem tenes. Estás com a coisa na mão. nAcertaste em cheio!.

253. Rem tibi quam nosces aptam dimittere noli. [Dionísio Catão, Disticha 2.26]. Não deixes escapar aquilo que sabes ser vantajoso para ti.

254. Rem tuam custodi. [Dionísio Catão, Monosticha 13]. Guarda teu patrimônio.

255. Remedia amara amaram bilem diluunt. [PSa]. São amargos os remédios que diluem a amarga bílis. nPara males extremos, remédios extremos.

256. Remedia degustata quidem mordeant, interius autem recepta dulcescant. [Boécio, De Consolatione Philosophiae 3. Prosa 1.2-3]. Há remédios que, ao serem provados, são amargos, mas que, sorvidos, adoçam.

257. Remedia quotiens invenit nobis deus periculis peiora. [Sêneca, Medea 433]. Quantas vezes a divindade encontra para nós remédios piores do que os perigos.

258. Remedium aliquando peius est quam malum. Às vezes o remédio é pior do que a doença.

259. Remedium extraordinarium. [Jur]. O remédio extraordinário. (=O habeas-corpus).

260. Remedium frustra est contra fulmen quaerere. [Publílio Siro]. É inútil procurar remédio contra o raio.

261. Remedium iniuriarum oblivio est. O esquecimento é o remédio para as ofensas. nO esquecimento é o maior remédio das injúrias. nA maior vingança é o desprezo. VIDE: lIniuriarum remedium est oblivio. lIniuriarum remedium est oblivium. lMagnanimo iniuriae remedium oblivio est.

262. Remedium iuris. [Jur]. O remédio do direito. A solução jurídica.

263. Remedium tumultus fuit alius tumultus. [Tácito, Historiae 2.68]. O remédio para a rebelião foi outra rebelião.

264. Remigio meo rem gero. [Plauto, Miles Gloriosus 746]. Eu guio a coisa com o meu remo. nEu mesmo governo a minha barca. nSou dono do meu nariz.

265. Remigio veloque quantum poteris festina. [Plauto, Asinaria 156]. Com remo e vela apressa-te quanto puderes.

266. Remis adice vela tuis. [Ovídio, Remedia Amoris 790]. Aos remos acrescenta as velas.

267. Remis velisque. [Erasmo, Adagia 1.4.18]. Com remos e velas. (=Com todos os recursos possíveis). VIDE: lVelis remisque.

268. Remis ventisque. [Virgílio, Eneida 3.563]. Com remos e ventos. (=Apressadamente).

269. Remissius imperanti melius paretur. [Sêneca, De Clementia 1.24.1]. Obedece-se melhor ao que comanda com mais doçura. nMais se consegue com amor que com dor. VIDE: lMitius imperanti melius paretur.

270. Remittere animum quasi amittere est. [Musonius / Stevenson 1580]. Relaxar o espírito é como perdê-lo.

271. Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. [Vulgata, Lucas 7.47]. Perdoados lhe são seus muitos pecados, porque amou muito.

272. Remota itaque iustitia, quid sunt regna nisi magna latrocinia? [S.Agostinho, De Civitate Dei 4.4.1]. Sem a justiça, que são os governos, senão grandes rapinagens? VIDE: lAblata iustitia, quid sunt regna nisi magna latrocinia?

273. Remoto ioco. [Cícero, Ad Familiares 7.11]. Fora de brincadeira. VIDE: lAmoto ludo. lIoco remoto. lOmissis iocis.

274. Remove existimationem hominum: dubia semper est. [Sêneca, Epistulae 26]. Esquece o julgamento dos homens: é sempre duvidoso.

275. Renovate animos. [Stevenson 436]. Restaurai vossos espíritos.

276. Renuis quod tu, iubet alter. [Horácio, Epistulae 2.2.63]. O que tu proíbes, outro obriga.

277. Renuntianti iuri suo non datur regressus. [Jur]. Ao renunciante não se dá regresso ao seu direito.

278. Renuntiare iuri de futuro nemo potest. [Jur]. Ninguém pode renunciar a direito futuro.

279. Renuntiare iuri, vel favori suo quilibet potest. [Jur]. Qualquer um pode renunciar a direito ou a favor.

280. Renuntiatio ut valeat, peragenda est in scriptis. [Jur]. A renúncia, para ter força, deve ser feita por escrito.

281. Reo favere in dubio est potius quam actori. [Jur]. Na dúvida, é preferível favorecer o réu a favorecer o autor. VIDE: lIn dubio pro reo.

282. Repelli se homo facilius fert quam decipi. [PSa]. O homem suporta melhor ser rejeitado do que ser enganado. lRepelli se homines facilius quam decipi ferunt. Os homens suportam melhor serem rejeitados do que enganados.

283. Repellit ver hiemem. [Ovídio, Metamorphoses 10.164]. A primavera expulsa o inverno. VIDE: lSequitur ver hiemem. lVer hiemem sequitur; sequitur post triste serenum.

284. Repente dives nemo factus est bonus. [Psa / Rezende 5865]. Nenhum homem de bem ficou rico de repente.

285. Repente liberalis stultis gratus est, verum peritis irritos tendit dolos. [Fedro, Fabulae 1.23.1]. Quem fica liberal de uma hora para outra agrada aos tolos, mas às pessoas avisadas ele arma ardis inúteis.

286. Repente oritur non exspectatum. [Grynaeus 421]. De repente acontece o inesperado. VIDE: lFungus una nocte nascitur.

287. Reperit Deus nocentem. [Erasmo, Adagia 2.6.11]. Deus encontra o culpado. nO castigo tarda, mas não falha.

288. Reperto quod est optimum, qui quaerit aliud, peius invenit. [Rezende 5866]. Quem, tendo encontrado o que é muito bom, procura outra coisa, encontra o pior. nO melhor é inimigo do bom. nQuem quer mais do que tem a mal vem.

289. Repertrix omnium artium paupertas. A pobreza é a criadora de todas as artes. nA pobreza é descobridora das artes. VIDE: lPaupertas artes omnes perdocet. lPaupertas omnes artes perdocet, ubi quem attingit. lPaupertas omnium artium repertrix.

290. Repetita iuvant. [Rezende 5867]. As coisas repetidas agradam.

291. Repetitio est mater studiorum. [Tosi 378]. nA repetição é a mãe do estudo. lRepetitio est mater memoriae. A repetiçào é a mãe da lembrança.

292. Reposita est haec spes mea in sinu meo. [Vulgata, Jó 19.27]. Esta minha esperança está depositada no meu peito.

293. Repperi quod non quaerebam. [Schottus, Adagia 216]. Encontrei o que não procurava. nFui buscar lã e voltei tosquiado.

294. Reprehendere omnes sciunt. [Schrevelius 1171]. Criticar, todos sabem. nCriticar é fácil, difícil é fazer.

295. Reprehendet aliquis, citius atque imitabitur. [Schottus, Adagia 617]. Alguém critica, mas logo esse mesmo imitará.

296. Reproba pecunia non liberat solventem. [Ulpiano, Digesta 13.7.24]. Moeda falsa não libera quem paga.

297. Reprobare non possum in alium, quod in me approbo. [Jur]. Não posso reprovar em outrem o que aprovo em mim.

298. Reprobari non potest quod approbatum. [Jur]. Não se pode condenar o que foi aprovado.

299. Reprobatio unius alios instruat, et ruina reprobati ad aliorum cedat documentum. [VES 14]. A punição de um ensinará a outros, e a degraça do punido será a advertência dos outros.

300. Repugnante natura, nihil medicina proficit. [Celso, De Medicina 3.1.4]. Quando a natureza se opõe, o remédio não funciona. VIDE: lAdversante natura.

301. Requiem aeternam dona eis, Domine; et lux perpetua luceat eis. [Da Missa dos Mortos, da liturgia católica]. Descanso eterno dá-lhes, Senhor, e que a luz perpétua os ilumine. lRequiem aeternam donet ei Dominus. [Do epitáfio de Alcuíno]. Que o Senhor lhe dê repouso eterno.

302. Requiem faciet tibi Altissimus. [Vulgata, 4Esdras 10.24]. O Altíssimo te dará o descanso. VIDE: lEt requiem tibi dabit Dominus semper.

303. Requies aeterna. [Vulgata, Eclesiástico 30.17]. O descanso eterno.

304. Requiescant in pace. Descansem em paz.

305. Requiescat in pace. Descanse em paz.

306. Requiesce, comede, bibe, epulare. [Vulgata, Lucas 12.19]. Descansa, come, bebe, regala-te.

307. Requiescite pusillum. [Vulgata, Marcos 6.31]. Descansai um pouco.

308. Requietus ager bene credita reddit. [Ovídio, Ars Amatoria 2.1.351]. O campo repousado devolve com juros o que lhe é confiado.

309. Rerum amissarum remedium est oblivio. [PSa]. O esquecimento é o remédio para as perdas sofridas. nAo perdido, perder-lhe o sentido. VIDE: lRerum irrecuperabilium summa felicitas oblivio.

310. Rerum cognoscere causas. [Divisa da London School of Economics]. Conhecer as causas das coisas. VIDE: lFelix qui potuit rerum cognoscere causas.

311. Rerum copia verborum copiam gignit. [Cícero, De Oratore 31.125]. A abundância das coisas produz a abundância das palavras.

312. Rerum enim vocabula immutabilia, hominum mutabilia. [Ulpiano, Digesta 4.1]. Os nomes das coisas são imutáveis, os dos homens, mutáveis.

313. Rerum honestarum nulla satietas. [Schottus, Adagia 62]. Não há fastio de coisas boas. nPor muito pão, nunca mau ano. nO que é bom nunca foi de mais. VIDE: lNulla satietas rerum honestarum.

314. Rerum honestarum pretium in ipsis est. [Sêneca, De Beneficiis 4.1]. O prêmio da virtude está nela mesma. nO prêmio da virtude é ela mesma. VIDE: lVirtutem pretium esse sui. lVirtutum omnium pretium in ipsis est.

315. Rerum humanarum divinarumque potestas Fors. [Petrônio, Satiricon 120]. A sorte é a senhora das coisas humanas e divinas. lRerum humanarum domina Fortuna. [Cícero, Pro Marcello 7]. A Fortuna é a senhora das coisas humanas.

316. Rerum irrecuperabilium summa felicitas oblivio. O esquecimento das coisas irrecuperáveis é a maior felicidade. nAo perdido, perder-lhe o sentido. VIDE: lRerum amissarum remedium est oblivio.

317. Rerum magistra experientia est. [Tosi 394]. A experiência é a mestra das coisas. nA experiência é a mãe das coisas. nA experiência é a mestra da vida. VIDE: lExperientia est omnium magistra rerum. lExperientia magistra rerum. lExperientia rerum omnium mater est et magistra. lRerum omnium magister usus.

318. Rerum natura creatrix. [Lucrécio, De Rerum Natura 1.629]. A natureza é a criadora das coisas.

319. Rerum natura nihil dicitur perdere, quia, quidquid illi avellitur, ad illam redit, nec perire quicquam potest. [Sêneca, De Beneficiis 5.8.5]. Diz-se que a natureza nada perde, porque tudo que dela se separa a ela volta, e nada pode perder-se.

320. Rerum natura nullam nobis dedit cognitionem finium. [Cícero, Academica 2.29]. A natureza não nos deu o conhecimento dos limites das coisas.

321. Rerum naturam quam errorem nostrum damnare malumus. [Cícero, Tusculanae 5.4]. Preferimos condenar a natureza a condenar nosso próprio erro.

322. Rerum omnium difficillimae tacere audireque. [Aulo Gélio, Noctes Atticae 1.9.5]. De todas as coisas as mais difíceis são calar e ouvir.

323. Rerum omnium magister usus. [César, De Bello Civili 2.8]. O uso é o mestre de todas as coisas. nO uso faz o mestre. VIDE: lExperientia est omnium magistra rerum. lExperientia magistra rerum. lExperientia rerum omnium mater est et magistra. lRerum magistra experientia est.

324. Rerum omnium thesaurus memoria. [Rezende 5877]. A memória é o tesouro de todas as coisas. nA memória é o estojo da ciência. VIDE: lMemoria est thesaurus omnium rerum et custos. lThesaurus rerum omnium memoria.

325. Rerum omnium vicissitudo. [Erasmo, Adagia 3.9.72]. Todas as coisas têm sua sorte. nTudo tem seu tempo. VIDE: lEst rerum omnium vicissitudo.

326. Rerum primordia pandam. [Lucrécio, De Rerum Natura 1.129]. Revelarei as origens das coisas.

327. Rerum prudentia velox ante pilos venit, dicenda tacendaque calles. [Pérsio, Satirae 4.4]. A sagacidade chegou veloz antes da barba: sabes perfeitamente o que deve ser dito e o que deve ser calado. VIDE: lPrudentia velox ante pilos venit. lScilicet ingenium ante pilos venit?

328. Rerum, quas assequi cupias, praesumptio ipsa iucunda est. [Plínio Moço, Epistulae 4.15.11]. É agradável o antegozo das coisas que desejas conseguir.

329. Res ab exitu spectanda et dirigenda est. [Pereira 121]. A ação deve ser planejada e realizada tendo em vista seu resultado. nAntes de entrar, pensar na saída. nSempre deves medir teus negócios pelos fins, para que melhor atines.

330. Res accendent lumina rebus. [Lucrécio, De Rerum Natura 1.1111]. Umas coisas jogarão luz nas outras.

331. Res accessoria sequitur rem principalem. [Jur / Broom 376]. O acessório segue o principal. VIDE: lAccessio cedat principali. lAccessorium sequitur naturam sui principalis. lAccessorium sequitur suum principale.

332. Res acta est. A questão está encerrada.

333. Res ad triarios pervenit. [Bernardes, Nova Floresta 5.128]. A questão chegou aos triários. (=Os triários, corpo de soldados veteranos, formavam, nos exércitos romanos, a terceira linha, que só entrava em combate em situações de grande perigo. Res ad triarios pervenit significa que há necessidade de empregar todos os recursos disponíveis). l Res ad triarios rediit. [Polydorus, Adagia].

334. Res adiudicata. Uma coisa julgada. Uma coisa decidida. VIDE: lRes iudicata.

335. Res adversae. A adversidade. O infortúnio. VIDE: lRes angustae. lRes dubia. lRes tristes.

336. Res age quae prosunt. [Dionísio Catão, Disticha 4.7]. Só toma iniciativas que te tragam proveito.

337. Res agitur tua, paries cum proximus ardet. Trata-se de interesse teu, quando a parede vizinha está pegando fogo. nQuando a barba do vizinho pega fogo, põe a tua de molho. VIDE: lNam tua res agitur, paries cum proximus ardet. lQui videt ardere vicini tecta, timere debet de propriis: nequeunt sua tuta manere. lTua res agitur, et de tuo periculo, non de meo agitur. lTunc tua res agitur, paries dum proximus ardet.

338. Res aliena. [Jur]. A coisa alheia. A propriedade de outro.

339. Res amicorum communes sunt. [Schottus, Adagia 466]. As coisas dos amigos são comuns. nQuem a mim quer bem diz-me do que sabe e dá-me do que tem. VIDE: lAmicorum omnia sunt communia: amicus est alter ego. lAmicorum bona sunt communia. lAmicorum communia omnia. lAmicorum esse communia omnia. lAmicorum res communes. lCommunia esse amicorum inter se omnia. lInter enim amicos cuncta sunt communia.

340. Res amicos invenit. [Plauto, Stichus 521]. Dinheiro faz amigos. nQuem tem dinheiro, tem graça e amigos.

341. Res amissa. [Jur]. A coisa perdida.

342. Res angusta domi. A escassez de recursos da casa. A pobreza.

343. Res angustae. A adversidade. O infortúnio. VIDE: lRes adversae. lRes dubia. lRes tristes.

344. Res ardua vetustis novitatem dare, novis auctoritatem, obsoletis nitorem, obscuris lucem, fastiditis gratiam, dubiis fidem. [Plínio Antigo, Naturalis Historia, Praefatio 15]. É coisa difícil renovar o que é antigo, dar responsabilidade ao que é novo, beleza ao que é obsoleto, luz ao que é escuro, graça ao que é desdenhado, confiança ao que é duvidoso.

345. Res auctorem qualis sit coarguit. [Grynaeus 226]. A obra demonstra quem é o autor. nPela obra se conhece o obreiro. nAs obras mostram o que cada um é. VIDE: lEx arte cognoscitur artifex. lOpus artificem probat. lOpus laudat artificem. lOpus opificem commendat. lOpus opificem probat.

346. Res autem durissima vivere solum. É muito duro viver só. VIDE: lRes sane durissima est vivere solum.

347. Res bona est, non exstirpare sceleratos, sed scelera. O bom não é eliminar os criminosos, mas os crimes. VIDE: lRes optima est non sceleratos exstirpare, sed scelera.

348. Res clamat domino. [Jur]. A coisa clama por seu dono. nO alheio chora por seu dono. VIDE: lRes, ubicumque sit, pro domino suo clamat.

349. Res communes. [Jur / Black 371]. Coisas comuns. (=Coisas que pertencem a muitos. Coisas públicas). VIDE: lCommunia.

350. Res communis omnium. [Jur]. Uma propriedade comum.

351. Res controversa. [Jur / Black 1539]. Uma matéria controvertida.

352. Res crescit domino suo. [Jur]. A coisa cresce em benefício de seu dono. VIDE: lRes fructificat domino suo.

353. Res debita. [Jur]. A coisa devida.

354. Res derelicta. [Jur / Black 1539]. Uma propriedade abandonada.

355. Res divinae. Coisas divinas.

356. Res dubia. A coisa duvidosa. A incerteza. A adversidade. O infortúnio. VIDE: lRes adversae. lRes angustae.

357. Res dubia hominem neglegentem facit. A desventura torna o homem negligente. nOnde falta ventura, diligência é escusada.

358. Res dubias ab se animus abdit. O espírito rejeita a incerteza.

359. Res dura. A extrema necessidade.

360. Res empta pecunia aliena, acquiritur emptori et non ei cuius erat pecunia. [Jur]. A coisa comprada com dinheiro alheio é adquirida para o comprador, e não para o dono do dinheiro.

361. Res est admodum fragilis humanum corpus. O corpo humano é coisa muito frágil.

362. Res est arbitrio non dirimenda meo. [Ovídio, Fasti 6.98]. A questão não deve ser dirimida pelo meu arbítrio.

363. Res est blanda canor. [Ovídio, Ars Amatoria 3.315]. O canto é uma coisa agradável.

364. Res est forma fugax. [Sêneca, Hippolytus 773]. A beleza é coisa efêmera. nA beleza é um bem frágil. nA beleza depressa acaba. VIDE: lForma bonum fragile est. lForma bonum fragile est, aeterna sapientia lucet.

365. Res est imperiosa timor. [Marcial, Epigrammata 11.58.8]. O medo é coisa irresistível.

366. Res est in tuto. [Pereira 103]. O negócio está em segurança. nTudo corre às mil maravilhas. nEm boa mão está o pandeiro. VIDE: lRes in portu est. lRes integra est.

367. Res est ingeniosa dare. [Ovídio, Amores 1.8.62]. Doar é uma coisa inteligente. nÉ melhor dar que receber.

368. Res est magna tacere. [Marcial, Epigrammata 4.80.6]. Calar é uma grande coisa.

369. Res est misera ubi ius est vagum et incertum. [Jur / Black 1540]. A situação é deplorável quando a lei é imprecisa e incerta.

370. Res est sacra miser. [Rezende 5887]. O infeliz é coisa sagrada. VIDE: lRes sacra, miser.

371. Res est solliciti plena timoris amor. [Ovídio, Ars Amatoria 1.633]. O amor é cheio de ansiedade e medo. nAlma namorada de pouco é assombrada. nQuem ama teme.

372. Res familiaris augeatur ratione, diligentia, parsimonia. [Cícero, De Officiis 1.92, adaptado]. O patrimônio da família deve ser aumentado com método, perseverança e economia.

373. Res fortuna ex libidine sua agitat. A sorte dirige as coisas de acordo com seu capricho.

374. Res fructificat domino suo. [Jur]. A coisa frutifica em benefício do dono. VIDE: lRes crescit domino suo.

375. Res fungibiles. {Jur / Black 1539]. Coisas fungíveis. (=Coisas que podem ser substituídas em iguais quantidades e qualidades).

376. Res furtiva. [Jur]. Coisa futada. lRes furtivae. [Black 1539]. Coisas furtadas. Mercadorias furtadas.

377. Res geritur haud male. [Schottus, Adagia 637]. A coisa não vai mal. nO negócio está em caminho.

378. Res gestae. As coisas realizadas. Os feitos. As transações. VIDE: lGesta.

379. Res hominum sic sunt ut citrea poma: aut matura cadunt, aut immatura leguntur. [Inscrição em túmulo]. As coisas humanas são como limões: ou caem maduras, ou são colhidas verdes.

380. Res humanae fragiles caducaeque sunt. [Cícero, De Amicitia 27]. As coisas humanas são frágeis e perecíveis.

381. Res humanae ita sese habent: in victoria vel ignavis gloriari licet; adversae res etiam bonos detractant. [Salústio, Bellum Iugurthinum 53.2]. As ações humanas são assim: na vitória até os covardes se jactam; a derrota envergonha até os valorosos.

382. Res humanas ordine nullo Fortuna regit. [Sêneca, Hippolytus 977]. A sorte governa as coisas humanas sem qualquer regra.

383. Res in cardine est. [Grynaeus 206]. A coisa está numa extremidade. (=A coisa está num momento decisivo. Não se sabe qual será o resultado).

384. Res in meo foro vertitur. [Saraiva 501]. Eu pleiteio perante o meu tribunal. (=Sei onde estou. Conheço o terreno que piso. Sei o que faço).

385. Res in iudicium deducta est. [Jur]. A questão foi trazida a juízo. VIDE: lRes iudicanda.

386. Res in portu est. [Rezende 5889]. A coisa está no porto. nTudo corre às mil maravilhas. nO negócio está em caminho. nEm boa mão está o pandeiro. VIDE: lRes est in tuto. lRes integra est.

387. Res in vado est. A coisa está no fundo. (=A situação não está segura. O negócio oferece risco).

388. Res incorporales. [Jur]. Os bens incorpóreos.

389. Res incrementum tempore suscipiunt. [Grynaeus 599]. Com o tempo as coisas sofrem aumento.

390. Res integra est. A coisa está em segurança. nTudo corre às mil maravilhas. nEm boa mão está o pandeiro. VIDE: lRes est in tuto. lRes in portu est.

391. Res inter alios acta aliis nec nocet nec prodest. [Jur]. O negócio que é feito entre uns, nem prejudica nem beneficia a outros. lRes inter alios acta nobis nec prodesse nec obesse debet. O negócio realizado entre outros nem deve favorecer-nos, nem prejudicar-nos.

392. Res inter alios acta alteri nocere non debet. [Jur / Broom 748]. O negócio feito entre uns, não deve prejudicar a outro. lRes inter alios acta aliis nocere non potest. O negócio feito entre uns, não pode prejudicar a outros. lRes inter alios acta aliis neque nocet neque prodest. Negócio realizado entre uns nem prejudica nem favorece a terceiros. VIDE: lInter alios acta vel iudicata aliis non nocere.

393. Res ipsa loquitur. [Cícero, Pro Milone 53]. O fato fala por si mesmo. lRes ipsa clamat. lRes ipsa indicat. [Terêncio, Eunuchus 705]. lRes ipsa monstrat. lRes ipsa testis est. [Plauto, Aulularia 420]. lRes ipsa monstrabit. [Schottus, Adagia 376]. O próprio fato mostrará.

394. Res iudicanda. [Jur]. Uma questão que deve ser julgada. VIDE: lRes in iudicium deducta est.

395. Res iudicata. [Jur / Black 1540]. Uma questão julgada. VIDE: lRes adiudicata.

396. Res iudicata dicitur quae finem controversiarum iudicis pronuntiatione accipit. [Ulpiano, Digesta 42.1.1]. Considera-se coisa julgada aquela que chega ao fim das controvérsias pelo pronunciamento do juiz.

397. Res iudicata facit de albo nigrum; ex nigro, album; ex curvo, rectum; ex recto, curvum. [Jur / Black 1540]. A causa julgada faz do branco negro; do negro, branco; do curvo, reto; do reto, curvo. VIDE: lSententia facit de albo nigrum, de quadrato rotundum.

398. Res iudicata ius facit inter partes. [Jur]. A coisa julgada faz lei entre as partes.

399. Res iudicata pro veritate accipitur. [Digesta 1.5.25; 50.17.207]. A coisa julgada é aceita como verdade. lRes iudicata pro veritate habetur. VIDE: lIudicata res pro veritate accipitur. lSententia, quae in rem iudicatam transit, pro veritate habetur.

400. Res litigiosa. [Jur / Black 1540]. A coisa litigiosa.

 

MENU RÁPIDO