| A | B | C | D | E | F | G | H | I | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V |
DICIONÁRIO
DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER
601. Qui bene cantat, bis orat. Quem bem canta reza dobrado. VIDE: lBis orat qui bene cantat. lCantare amantis est. lQui cantat, bis orat.
602. Qui bene colloquitur coram, sed postea prave, illic erit invisus, bina quod ora gerat. [Aviano]. Quem na presença fala bem, mas por trás fala mal, com razão será odiado, pois usa uma linguagem dupla.
603. Qui bene dissimulat, citius inimico nocet. [Publílio Siro]. Quem bem dissimula, faz mal ao inimigo mais depressa.
604. Qui bene distinguit, bene docet. [Black 1480]. Quem organiza bem ensina bem. VIDE: lBene docet qui bene distinguit. lDistingue frequenter.
605. Qui bene ducit, bene sequi facit. [Apostólio, Paroimiai 14.34]. Quem conduz bem faz andar bem. nO bom amo faz o bom criado. VIDE: lBonus dux bonum reddit comitem. lDux bonus bonum reddit comitem. lQui bonum se praebet ducem, is facit ut alii bene sequantur.
606. Qui bene imperat, paruerit aliquando necesse est, et qui modeste paret, videtur qui aliquando imperet, dignus esse. [Cícero, De Legibus 3.25]. Quem bem comanda, é preciso que alguma vez tenha obedecido a ordens, e quem obedece modestamente considera-se digno de algum dia vir a comandar. nÉ obedecendo que se aprende a mandar. VIDE: lQui modeste paret, videtur qui aliquando imperet, dignus esse.
607. Qui bene interrogat, bene docet. [Black 1480]. Quem examina bem, ensina bem.
608. Qui bene latuit, bene vixit. [DAPR 825]. Quem bem se escondeu, bem viveu. VIDE: lBene qui latuit, bene vixit.
609. Qui bene legit, multa mala tegit. [DAPR 766]. Quem escolhe bem evita muitos enganos.
610. Qui bene perquirunt, promptius inveniunt. [Pereira 119]. Os que procuram bem encontram mais depressa. nQuem procura acha. nQuem faz pelas coisas há-as.
611. Qui bene servit ero sincera mente benigno, venturo magnus tempore fiet erus. [Pereira 117]. Quem bem serve com honestidade a um bom amo no futuro será um grande amo. nPelo caminho do bem obedecer chega-se ao bem mandar.
612. Qui bene vivit, bene docet. [Tomás de Kempis, Hortulus Rosarum 6 / Bernardes, Nova Floresta 1.265]. Quem bem vive bem ensina.
613. Qui beneficium collocat in ingratum perdit operam. [Grynaeus 390]. Quem faz favor a ingrato perde o esforço. nQuem faz bem ao ingrato compra caro e vende barato. nQuem fia de vilão é parvo de antemão.
614. Qui beneficium dedit taceat: narret qui accepit. Quem fez o favor cale; fale quem o recebeu. nCale o que deu e fale o que recebeu. VIDE: lQui dedit beneficium taceat; narret qui accepit.
615. Qui bibit, bibet. nQuem bebeu beberá. nQuem o foi sempre será. VIDE: lUtrem accipiet, qui prior biberit.
616. Qui binos lepores una sectabitur hora, uno quandoque, quandoque carebit utroque. [VES 14]. Quem caçar duas lebres ao mesmo tempo ou perderá uma, ou perderá ambas. nQuem corre a duas lebres não apanha nenhuma. nQuem duas lebres caça uma perde, a outra passa. nQuem tudo quer tudo perde. lQui binos lepores una sectabitur hora, non uno saltem, sed saepe carebit utroque. [Tosi 1730]. VIDE: lAd duo festinans, neutrum bene peregeris. lDuos insequens lepores, neutrum capit. lDuos qui sequitur lepores neutrum capit. lLepores duos qui insequitur, is neutrum capit. lLepores duos insequens neutrum capit. lQui duos insectatur lepores, neutrum capit. lQui duos lepores sequitur, neutrum capit. lQui duos sectatur lepores, neutrum capiet. lQui simul duplex captat commodum, utroque frustratur. lSi binas sectere feras, neutra potieris.
617. Qui bona sectatur, prima bene surgit in hora. [Columbano / Stevenson 1995]. Quem procura a riqueza sai da cama ao amanhecer. nDeus ajuda a quem cedo madruga. nQuem cedo se deita e cedo se levanta, doença, pobreza e velhice espanta.
618. Qui bonum respuit consilium, sibi ipsi nocet. [DAPR 26]. Quem rejeita um bom conselho prejudica a si mesmo. nQuem não quer ser aconselhado não quer ser ajudado.
619. Qui bonum se praebet ducem, is facit ut alii bene sequantur. [Grynaeus 218]. Quem se mostra bom chefe faz que os outros o acompanhem bem. VIDE: lBonus dux bonum reddit comitem. lDux bonus bonum reddit comitem. lQui bene ducit, bene sequi facit.
620. Qui canem alit exterum, huic praeter lorum nil fit reliquum. [Erasmo, Adagia 3.3.46]. Quem alimenta cão alheio, nada lhe sobra senão a trela. nQuem dá pão a cão alheio, perde o pão. nFilho alheio, brasa no seio. lQui canem alit peregrinum, huic praeter linum nil fit reliqui. [Albertatius 1143]. VIDE: lQuisquis canem peregrinum alit, huic solus funis sit reliquus.
621. Qui canis arrosit pelles, non desinet unquam. [Schottus, Adagia 585]. Cão que roeu couro nunca mais deixa. nCachorro que come ovelha só deixa depois que morre.
622. Qui canit, maerorem abigit. [Branco 186]. Quem canta, espanta sua tristeza. nQuem canta seus males espanta.
623. Qui cantat, bis orat. Quem canta, reza em dobro. VIDE: lBis orat qui bene cantat. lCantare amantis est. lQui bene cantat, bis orat.
624. Qui capit, capitur. [Henderson, Latin Proverbs / Stevenson 1969]. Quem caça é caçado. nQuem faz, paga.
625. Qui caret asino, clitellam ne quaerat. [Pereira 119]. Quem não tem burro não procure albarda. nQuem não tem farinha, para que quer peneira? nQuem não tem farinha escusa peneira.
626. Qui caret uxore, lite caret atque dolore; qui capit uxorem, capit absque quiete laborem. Quem não tem mulher não tem contenda nem dor; quem toma mulher toma trabalho sem descanso.
627. Qui carpit mores, labe carere debet. [Medina 608]. Quem censura os costumes deve ser isento de mancha. nQuem tem telhado de vidro não atire pedra no dos outros. VIDE: lQui alterum incusat probri, eum se ipsum enitere oportet.
628. Qui causa utilitatis assumptus est, tamdiu placebit, quamdiu utilis fuerit. [Sêneca, Epistulae 9]. O (amigo) que foi escolhido por motivo de interesse, agradará somente enquanto for útil. nAmigo de bom tempo muda-se com o vento. VIDE: lQui amicus esse coepit, quia expedit, et desinet, quia expedit.
629. Qui causam praebuit damni dandi, damnum dedisse. [Digesta 47.8.4.14]. Quem proporcionou a causa do dano, esse causou o dano. VIDE: lDamnum dedisse videtur, qui occasionem damni dat.
630. Qui causam vidit in uno iudicii gradu, nequit eamdem causam in alio iudicare. [Jur]. Quem examinou a causa em um grau de juízo não pode julgar a mesma causa em outro grau.
631. Qui celare potest odium, pote laedere quem vult. [Dionísio Catão, Disticha, Appendix 4]. Quem pode esconder seu ódio pode fazer mal a quem quiser.
632. Qui celocem regere nequit, onerariam petit. [Grynaeus 587]. Não consegue governar uma lancha, e quer um navio. nQuem não pode o menos, não pode o mais.
633. Qui certat in agone, non coronatur nisi legitime certaverit. [Vulgata, 2Timóteo 2.5]. O que combate nos jogos públicos não é coroado, senão depois que combateu conforme a lei.
634. Qui coculum radit, dicetur iure gulosus. nQuem rapa tachos, com razão lhe chamam guloso.
635. Qui cogitat, nec agit nec perficit. Quem pensa, nem age, nem tem sucesso. nDe pensar morreu um burro.
636. Qui cognoverit semetipsum, universos cognovit. [S.Antão / Bernardes, Luz e Calor 1.183]. Quem conhecer a si mesmo, conhece a todos.
637. Qui commodum sentit et incommodum sentire debet. Quem tem a vantagem deve sentir também o ônus. nQuem comeu a carne, que roa os ossos. VIDE: lQui sentit commodum debet sentire et onus. lQui sentit commodum, sentire debet etiam incommodum. lQui sentit onus, sentire debet commodum, et contra.
638. Qui concedit aliquid, condedit omne id sine quo concessito est irrita. [Jur / Black 1480]. Quem concede alguma coisa, concede tudo aquilo sem o que a concessão é ineficaz.
639. Qui contemnit praeceptum contemnit praecipientem. [Jur / Coke / Black 1480]. Quem despreza uma determinação, despreza aquele que a determinou.
640. Qui contra iura mercatur, bonam fidem praesumitur non habere. [Jur]. Quem faz negócios contra as leis, presume-se que não tenha boa-fé.
641. Qui convenit cum paupertate, dives est. [PSa]. Quem se acomoda com a pobreza é rico. nRico é quem se contenta com o que tem. VIDE: lQui cum fortuna convenit, dives est. lQui cum paupertate bene convenit, dives est.
642. Qui crediderit, non festinet. [Vulgata, Isaías 28.16]. Quem crer não se apresse.
643. Qui crimen urit ipse se arguit. [Pereira 120]. Quem comete um crime, esse mesmo se acusa. nA culpa condena. nQuem se queima, alhos come.
644. Qui culpae ignoscit uni, suadet pluribus. [Publílio Siro]. Quem perdoa uma única falta estimula muitas. nO perdão faz o ladrão. VIDE: lQui dubitat ulcisci, improbos plures facit. lQui ulcisci dubitat, improbos plures facit.
645. Qui cum canibus concumbunt, cum pulicibus surgent. [CODP 160]. Quem com cães se deita, levantar-se-á com pulgas. nQuem com cães se deita, com pulgas se levanta. nQuem se deita com crianças amanhece borrado.
646. Qui cum Deo navigat, vel in vimine naviget. [Schottus, Adagia 525]. Quem navega com Deus navegará até num cesto de vime. nA quem Deus quer ajudar, o vento lhe apanha lenha. nQuem com Deus anda, Deus o ajuda. VIDE: lDeo favente, naviges vel vimine. lDeo volente, et viminibus naviges.
647. Qui cum fortuna convenit, dives est. [Henderson, Latin Proverbs / Stevenson 414]. Quem se contenta com sua sorte é rico. nRico é quem se contenta com o que tem. VIDE: lQui convenit cum paupertate, dives est. lQui cum paupertate bene convenit, dives est.
648. Qui cum insanis non insanit, is insanit. [Schottus, Adagia 480]. Quem, ao lidar com loucos, não se faz de louco, está louco. nNa terra aonde fores ter, faze o que vires fazer. nEm terra de lobos, uiva-se com eles. VIDE: lCum aegrotis insanire pulchrum est. lInsanire cum insanientibus. lNecesse cum insanientibus furere. lNecesse est cum insanientibus furere, nisi solus relinqueris.
649. Qui cum loqui non posset, tacere non poterat. [Aulo Gélio, Noctes Atticae 15.1.16]. Embora não soubesse falar, ele não conseguia calar-se. nQuem não sabe falar não sabe calar. VIDE: lDum loqui nescis, tacere non vales. lDum loqui nescit, tacere non valet.
650. Qui cum paupertate bene convenit, dives est. [Sêneca, Epistulae 4.11]. Quem bem se acomoda com a pobreza é rico. nRico é quem se contenta com o que tem. VIDE: lQui convenit cum paupertate, dives est. lQui cum fortuna convenit, dives est.
651. Qui cum sapientibus versatur, sapiens erit. [Rezende 5450]. Quem vive entre sábios será sábio. nQuem com lobos anda aprende a uivar. lQui cum sapientibus graditur, sapiens erit: amicus stultorum, similis efficietur. [Vulgata, Provérbios 13.20]. Quem anda com sábios será sábio; amigo de tolos acabará igual a eles.
652. Qui cupit aut metuit, servus est. [Grynaeus 640]. Quem é ambicioso ou medroso é escravo.
653. Qui Curios simulant, et Bacchanalia vivunt. [Juvenal, Satirae 2.3]. Estes se fingem de virtuosos, mas vivem em orgias. nUnhas de gato e hábitos de beato. nContas na mão e o demo no coração.
654. Qui custodit os suum, custodit animam suam. [Vulgata, Provérbios 13.3]. Aquele que guarda a sua boca, guarda a sua alma. lQui custodit os suum et linguam suam, custodit ab angustiis animam suam. [Vulgata, Provérbios 21.23]. Aquele que guarda sua boca e sua língua, guarda sua alma de grandes apertos. VIDE: lCustos animae suae servat viam suam. lDiligens vitam suam parcit ori suo.
655. Qui damnare potest, is absolvendi quoque potestatem habet. [Digesta 42.1.3]. Quem pode condenar tem também o poder de absolver.
656. Qui dare multa potest, multa et amare potest. [Propércio, Elegiae 2.26b.8]. Quem muito pode dar, pode também muito amar.
657. Qui dare vult aliis, non debet dicere: “vultis?” [DAPR 418]. Quem quer dar alguma coisa aos outros não deve dizer: “quereis?”
658. Qui dat beneficia deos imitatur. [Sweet 180]. Quem faz benefícios imita os deuses. lQui dat beneficia, deos imitatur: qui repetit, faeneratores. [Sêneca, De Beneficiis 3.15]. Quem dá benefícios imita os deuses; quem exige retribuição, imita os especuladores.
659. Qui dat et repetit, fit gibbosus. [Rezende 5458]. Quem toma de volta o que deu, fica corcunda. nQuem dá e toma fica corcunda. VIDE: lQui datum repetit fit gibbosus.
660. Qui dat finem, dat media ad finem necessaria. [Jur / Black 1480]. Quem dá o fim, dá os meios necessários a esse fim. nQuem dá a tarefa, dá os meios. nQuem dá o ungüento, dá o trapinho.
661. Qui dat mutuum, amicum vendit, inimicum emit. [DAPR 56]. Quem dá um empréstimo vende um amigo, compra um inimigo. nAmigo ao pedir, inimigo ao restituir. VIDE: lMutua qui dederat, repetens, sibi comparat hostem.
662. Qui dat pauperi non indigebit. [Vulgata, Provérbios 28.27]. Quem dá ao pobre não sofrerá privação. nDar esmola não empobrece.
663. Qui dat pauperibus, thesauros colligit astris, in quos nil fures iuris habere queunt. [Tosi 1794]. Quem dá aos pobres junta tesouros nos céus, onde os ladrões não podem ter nenhum direito.
664. Qui datum repetit fit gibbosus. [Pereira 118]. nQuem dá e toma fica corcunda. nQuem dá e toma, nasce-lhe uma corcova. VIDE: lQui dat et repetit, fit gibbosus.
665. Qui de iure suo utitur, neminem laedit. [Jur]. Quem usa do seu direito não prejudica ninguém. VIDE: lIure suo qui utitur nemini iniuriam facit. lQui iure suo utitur, nemini iniuriam facit. lQui utitur suo iure, laedit neminem.
666. Qui de terra est, de terra loquitur. Quem é da terra fala da terra. nCada qual fala do que trata. VIDE: lQui est de terra, de terra est, et de terra loquitur.
667. Qui debet, limen creditoris non amat. [Publílio Siro]. Quem deve, não gosta da porta do credor.
668. Qui debitum tempus ignorant, saepe decipiuntur et in vanum laborant. Os que ignoram o momento apropriado muitas vezes se desenganam e trabalham em vão.
669. Qui decipit iustos in via mala, in interitu suo corruet. [Vulgata, Provérbios 28.10]. Aquele que seduz os justos a um mau caminho, cairá no fosso que ele mesmo abriu.
670. Qui dedit beneficium taceat; narret qui accepit. [Sêneca, De Beneficiis 2.11.2]. Que fez o favor cale; fale quem o recebeu. nCale quem deu, fale quem recebeu. VIDE: lQui beneficium dedit taceat: narret qui accepit.
671. Qui dedit hoc hodie, cras, si volet, auferet. [Horácio, Epistule 1.16.33]. Quem deu isto hoje pode, se quiser, tomar de volta amanhã.
672. Qui dedit incipere Deus, dabit et perficere. Deus, que permitiu começar, também permitirá acabar.
673. Qui delicate a pueritia nutrit servum suum, postea sentiet eum contumacem. [Vulgata, Provérbios 29.21]. Aquele que mima seu servo desde a infância, depois o sentirá arrogante.
674. Qui delinquit in conspectu eius qui fecit eum, incidet in manus medici. [Vulgata, Eclesiástico 38.15]. Aquele que peca na presença de quem o criou virá a cair nas mãos do médico.
675. Qui denudat arcana amici, fidem perdit. [Vulgata, Eclesiástico 27.17]. Aquele que descobre os segredos do amigo, perde o crédito.
676. Qui descenderit ad inferos, non ascendet. [Vulgata, Jó 7.9]. Aquele que descer aos infernos, não subirá.
677. Qui descendunt mare in navibus, facientes operationem in aquis multis, ipsi viderunt opera Domini, et mirabilia eius in profundo. [Vulgata, Salmos 106.23-24]. Os que descem ao mar em naus, para fazerem as suas manobras nas muitas águas, eles mesmos viram as obras do Senhor, e as suas maravilhas no profundo.
678. Qui desiderat pacem, praeparet bellum. Quem quer a paz, prepare a guerra. nSe queres a paz, prepara-te para a guerra. lQui desiderat pacem, praeparet bellum; qui victoriam cupit, milites imbuat diligenter; qui secundos optat eventus, dimicet arte, non casu. [Vegécio, Epitoma Rei Militaris, Prologus 3]. Quem procura a paz, que se prepare de antemão para a guerra; quem ambiciona a vitória treine os soldados com diligência; quem deseja resultados favoráveis lute usando arte, não a sorte. VIDE: lPacis tempore, cogitandum de bello. lSi pace frui volumus, bellum gerendum est. lSi vis pacem, para bellum. lSuscipienda quidem bella sunt ob eam causam, ut sine iniuria in pace vivatur. lTempore pacis cogitandum de bello.
679. Qui despicit amicum suum, indigens corde est. [Vulgata, Provérbios 11.12]. Quem despreza o amigo é indigente de coração.
680. Qui despicit deprecantem, sustinebit penuriam. [Vulgata, Provérbios 28.27]. Aquele que despreza o pobre que pede, cairá em penúria.
681. Qui despicit pauperem, exprobrat factori eius. [Vulgata, Provérbios 17.5]. Quem despreza o pobre insulta o seu criador.
682. Qui despicit proximum suum, peccat. [Vulgata, Provérbios 14.21]. Aquele que despreza o seu próximo, peca.
683. Qui dicere tibi nisi clam non vult, paene non dicit. [Sêneca, De Ira 2.4.29]. Quem não te quer falar senão em voz baixa, é como se não te dissesse nada.
684. Qui diligit disciplinam, diligit et sapientiam. [S.Beda, Proverbiorum Liber]. Quem ama o estudo, também ama a sabedoria.
685. Qui diligit epulas, in egestate erit. [Vulgata, Provérbios 21.17]. Aquele que ama os banquetes viverá na indigência. nCozinha gorda, testamento magro. lQui diligit convivia, in egestate erit. [Nova Vulgata, Provérbios 21.17]. VIDE: lPingui popinae, vicina mendicitas.
686. Qui diligit fratrem suum, in lumine manet. [Vulgata, 1João 2.10]. O que ama o seu irmão permanece na luz.
687. Qui diligit ranam, ranam putat esse Dianam. [Pereira 120]. Quem ama uma rã julga que essa rã seja Diana. nQuem ama o feio, formoso lhe parece. VIDE: lQuisquis amat cervam, cervam putat esse Minervam; quisquis amat ranam, ranam putat esse Dianam. lSi quis amat ranam, ranam putat esse Dianam.
688. Qui diligit rixas, meditatur discordias. [Tosi 1191]. Quem ama rixas medita discórdias. VIDE: lQui meditatur discordias, diligit rixas.
689. Qui distulit diu, noluit. Quem adiou por muito tempo não quis. nDar tarde é recusar.
690. Qui docet, discit. Quem ensina aprende. VIDE: lCum docemus, discimus. Quando ensinamos, aprendemos. lDocendo, discimus. lDocendo, discitur. lDum docent, discunt. lHomines, dum docent, discunt. lHomines discunt, dum docent. lSi vis scire, doce.
691. Qui docte servit, partem dominatus tenet. [Publílio Siro]. Quem serve com sabedoria tem parte do mando.
692. Qui dolore premitur, remedium quaerat. [Medina 584]. Quem é atacado pela dor procure remédio. nA quem dói o dente, que vá ao dentista.
693. Qui domum intraverit nos potius miretur quam supellectilem nostram. [Sêneca, Epistulae 5.7]. Quem entrar em nossa casa, que nos admire mais do que aos nossos móveis.
694. Qui dormientem necat, absentem ulciscitur. [Publílio Siro]. Quem mata um homem que dorme vinga-se de um ausente.
695. Qui dormit, non peccat. nQuem dorme não peca.
696. Qui dubitat ulcisci, improbos plures facit. [PSa]. Quem hesita em punir aumenta o número dos atrevidos. nPerdoar ao mau é dizer-lhe que o seja. VIDE: lQui culpae ignoscit uni, suadet pluribus. lQui ulcisci dubitat, improbos plures facit.
697. Qui dum saturatus aliquid asservat, inops paupertati succurret. [Pereira 119]. Quem guarda alguma coisa, quando está na abundância, quando está na falta, alivia a pobreza. nQuem guarda, acha. nGuarda o que não presta, acharás o que precisas.
698. Qui duos insectatur lepores, neutrum capit. [Apostólio, Paroimiai 14.3]. nQuem corre a duas lebres não apanha nenhuma. nQuem duas lebres caça uma perde, a outra passa. nQuem tudo quer tudo perde. lQui duos lepores sequitur, neutrum capit. [DAPR 790]. lQui duos sectatur lepores, neutrum capiet. [Pereira 120]. VIDE: lAd duo festinans, neutrum bene peregeris. lDuos insequens lepores, neutrum capit. lDuos qui sequitur lepores neutrum capit. lLepores duos qui insequitur, is neutrum capit. lLepores duos insequens neutrum capit. lQui binos lepores una sectabitur hora, uno quandoque, quandoque carebit utroque. lQui binos lepores una sectabitur hora, non uno saltem, sed saepe carebit utroque. lQui simul duplex captat commodum, utroque frustratur. lSi binas sectere feras, neutra potieris.
699. Qui duram callet pauperiem pati? [Horácio, Carmina 4.9.47]. Quem sabe suportar a dura pobreza?
700. Qui durioribus laboribus corpus exercent, plus alimentorum assumant necesse est, ut corpus laboribus ferendis par esse queat. [Nenter 97]. É preciso que aqueles que submetem o corpo a trabalhos mais severos, tomem mais alimentos, para que o corpo fique preparado para suportar os trabalhos.
701. Qui e nuce nucleum esse vult, frangit nucem. [Plauto, Curculio 55]. Quem quer comer a amêndoa quebra a noz. nQuem quer uste, que lhe custe. nNão se pescam trutas a bragas enxutas. nNão há lucro sem trabalho. VIDE: lFrangat nucleum qui vult nucem. lNucleum qui esse vult, frangit nucem. lQui vult esse nucleum, frangat nucem. lQui vult nucleum, frangat nucem.
702. Qui ebrium ludificat, laedit absentem. Quem zomba de um bêbedo faz mal a um ausente.
703. Qui educat, pater magis quam qui genuit. [Busarello 175]. Quem cria é mais pai do que quem gerou.
704. Qui egent lucerna, infundunt oleum. [Plutarco / Grynaeus 281]. Quem precisa da lâmpada, coloca o azeite. nQuem precisa de candeia, que traga azeite. nQuem quiser comer depene. VIDE: lLucerna qui indigent, oleum affundunt. lQui lucerna egent, infundant oleum.
705. Qui enim diligit proximum, legem implevit. [Vulgata, Romanos 13.8]. Aquele que ama o próximo, tem cumprido com a lei.
706. Qui enim habet, dabitur illi; et qui non habet, etiam quod habet, auferetur ab eo. [Vulgata, Marcos 4.25]. Ao que já tem, dar-se-lhe-á, e ao que não tem, ainda o que tem se lhe tirará. lQui enim habet, dabitur illi; et quicumque non habet, etiam quod putat se habere, auferetur ab illo. [Vulgata, Lucas 8.18]. Àquele que tem, lhe será dado, e ao que não tem, ainda aquilo mesmo que entende ter lhe será tirado. VIDE: lOmni enim habenti dabitur, et abundabit; ei autem qui non habet, et quod videtur habere, auferetur ab eo.
707. Qui enim nimium invigilat, interdum dormitat. [Bacon, Sermones Fideles, De Mora]. Quem vigia demais, às vezes cochila. VIDE: lAliquando bonus dormitat et Homerus. lAliquando dormitat et Homerus. lDormitat et Homerus. lIndignor quandoque bonus dormitat Homerus. lInterdum etiam bonus dormitat Homerus. lQuandoque bonus dormitat Homerus.
708. Qui enim non est adversum vos, pro vobis est. [Vulgata, Marcos 9.39; Lucas 9.50]. Quem não é contra vós é por vós. VIDE: lQui non est mecum, contra me est.
709. Qui enim sic credit ut loquitur, etsi non vera loquitur, fideliter loquitur, qui autem non credit quae loquitur, etsi vera loquitur, infideliter loquitur. [S.Agostinho]. Quem acredita no que diz, mesmo que não diga a verdade, fala lealmente, mas quem não acredita no que diz, mesmo que fale a verdade, fala deslealmente.
710. Qui ergo alium doces, teipsum non doces. [Vulgata, Romanos 2.21]. Tu que ensinas a outro, não ensinas a ti mesmo.
711. Qui est de terra, de terra est, et de terra loquitur. [Vulgata, João 3.31]. O que é da terra, é da terra, e fala da terra. VIDE: lQui de terra est, de terra loquitur.
712. Qui estis vos? Unde et quando venistis? Ubi tamdiu latuistis? [Tertuliano / Bernardes, Nova Floresta 5.218]. Quem sois vós? Donde e quando viestes? Onde estivestes escondidos até agora?
713. Qui ex errore imperitae multitudinis pendet, hic in magnis viris non est habendus. [Cícero, De Officiis 1.19]. Quem se submete à insensatez da multidão ignorante não deve ser considerado entre os grandes homens.
714. Qui exspectat ut rogetur, officium levat. [Publílio Siro]. Quem aguarda ser solicitado diminui o serviço prestado.
715. Qui extendit aquilonem super vacuum, et appendit terram super nihilum. [Vulgata, Jó 26.7 ]. É Ele que extende o aquilão sobre o vácuo, e que suspende a terra no nada.
716. Qui extra continentia urbis est, abest. [Digesta 50.16.173.1]. Quem está fora dos limites da cidade está ausente.
717. Qui facile credit, facile quoque fallitur idem. [Palingênio / Stevenson 452]. Quem confia com facilidade também é enganado com facilidade. nQuem crê de ligeiro, água lhe cai no seio. lQui facile credit, facile decipitur. [DAPR 199]. VIDE: lQui leviter credit, deceptus saepe redit. lQui leviter credit, deceptus cito recedit.
718. Qui facile iurat, facile peierat. [S.Crisóstomo / Pontanus / Stevenson 2257]. Quem jura com facilidade com facilidade perjura. nQuem jura mente.
719. Qui facit per alium, est perinde ac si faciat per se ipsum. [Jur]. Quem pratica um ato por intermédio de outrem, é como se o praticasse pessoalmente. lQui facit per alium, facit per se. [Jur / Broom 670; Maloux 287]. VIDE: lQui per alium facit per seipsum facere videtur.
720. Qui falsum nesciens allegavit, falsi poena non tenetur. [Jur]. Quem alegou o falso sem o saber não está sujeito à pena de falsidade.
721. Qui favoris gloriam veri petit, animo magis quam voce, laudari volet. [Sêneca, Thyestes 209]. Quem aspira a glória de uma verdadeira popularidade preferirá o elogio do coração ao da palavra.
722. Qui felicem mutat statum, ne aegre ferat fortunae casum. [Pereira 118]. Quem modifica uma situação que lhe é favorável não se zangue com a mudança de sorte. nQuem bem está e mal escolhe, por mal que lhe venha, não se anoje. nO melhor é inimigo do bom. VIDE: lBene qui stat, non moveatur. lRegula certa datur, bene qui stat, non moveatur.
723. Qui fert malis auxilium post tempus dolet. [Fedro, Fabulae 3.25.1]. Quem presta auxílio aos maus depois de pouco tempo sofre. nCria o corvo, tirar-te-á o olho.
724. Qui festinat ad divitias, non erit insons. [Bacon, De Divitiis 1]. Quem se precipita às riquezas não será inocente. VIDE: lQui autem festinat ditari non erit innocens.
725. Qui festinus est pedibus, offendet. [Vulgata, Provérbios 19.2]. Quem tem pés apressados tropeçará.
726. Qui fidelis est in minimo, et in maiori fidelis est. [Vulgata, Lucas 16.10]. O que é fiel no menos também é fiel no mais. lQui fidelis est in minimo, et in maximo est. [Schottus, Adagialia Sacra 81].
727. Qui fingit sacros auro vel marmore vultus, non facit ille deos: qui rogat, ille facit. [Marcial, Epigrammata 8.24.5]. Quem esculpe imagens sagradas de ouro ou mármore não faz deuses; quem os faz é quem lhes roga.
728. Qui fodit foveam, incidet in eam, et qui volvit lapidem, revertetur ad eum. [Vulgata, Provérbios 26.27]. Aquele que abre a cova cairá nela, e aquele que volveu a pedra, ela cairá sobre ele. lQui foveam fodit, incidet in eam, et qui statuit lapidem proximo, offendet in eo. [Vulgata, Eclesiástico 27.29]. lQui fratri suo parat foveam, ipse incidet in illam. [S.Beda, Proverbiorum Liber]. Quem prepara cova para seu irmão cairá nela. VIDE: lIncidit in foveam qui primus fecerat illam. lIncidit in foveam quam fecit. lPraecaveat lapsum qui fratri suffodit antrum. lSuo ipsius laqueo captus est. lSuo laqueo captus est.
729. Qui fortasse de alieno neglegentes, certe de suo diligentes erunt. [Plínio Moço, Epistulae 4.13.8]. Os que provavelmente serão descuidados com o alheio, certamente serão cuidadosos com o próprio.
730. Qui fortiter emungit elicit sanguinem. [Bacon, De Officio Iudicis 2]. Quem assoa o nariz com força tira sangue. VIDE: lEmungens acrius elicet sanguinem. lQui vehementer emungit elicit sanguinem.
731. Qui fratri providet, se ipse curat. Quem olha pelo seu irmão cuida de si próprio. nQuem dá ao pobre empresta a Deus.
732. Qui frumentum necessariumque commeatum non praeparat, vincitur sine ferro. [Vegécio, Epitoma Rei Militaris 3.26]. Quem não prepara o trigo e as provisões necessárias, é vencido sem armas.
733. Qui fuerit lenis, tamen haud bene creditur amni. [Tosi 214]. Não se deve confiar em nenhum rio, mesmo que seja calmo. nÁguas tranqüilas, águas profundas. nÁgua silenciosa, a mais perigosa. nCuidado com o homem que não fala e com o cão que não ladra. VIDE: lAqua profunda est quieta. lAltissima quaeque flumina minimo labuntur sono. lFlumina tranquillissima saepe sunt altissima. lGurgite sub leni fallit metuenda vorago. lQuamvis sint lenta, sint credulla nulla fluenta. lQuietae aquae non credere. lQuod flumen placidum est, forsan latet altius unda.
734. Qui fugerit a facie pavoris, cadet in foveam. [Vulgata, Jeremias 48.44]. O que fugir diante do medo, cairá no fosso.
735. Qui fugiebat, rursus proeliabitur. [Tertuliano, De Fuga in Persecutione 10.1]. Quem fugiu, logo voltará a combater. nMais vale correr que morrer. VIDE: lPugnabit iterum quisquis aufugit semel. lVir fugiens, et denuo pugnabit.
736. Qui fugit molam, fugit farinam. [Apostólio, Paroimiai 15.52]. Quem foge do moinho foge da farinha. nQuem foge do moinho não tem fubá. nQuem foge do trabalho foge do ganho. lQui fugit molam, farinam non invenit. [Schrevelius 1175]. Quem foge do moinho não acha farinha. VIDE: lDevitat quicumque molam, fugit ille farinam. lFarinam fugit quicumque molam vitat. lMolam qui vitat, farinam vitat. lQui vitat molam, vitat farinam. lQuicumque molam fugit, ille farinam.
737. Qui fugit patellam, cadit in prunas. [Tosi 1560]. Quem foge do prato cai nas brasas. nFugiu do lobo, caiu no arroio. nFugiu do alcaide, caiu no meirinho. VIDE: lFugientes fumum in ignem incidimus. lFumum fugiens, in ignem incidi. lFumum fugi, in ignem incidi. lIncidit in flammas, cupiens vitare favillas.
738. Qui fuit rana nunc est rex. [Petrônio, Satiricon 77.6]. Quem foi rã agora é rei. nOntem vaqueiro, hoje cavalheiro. VIDE: lAmicus vester, qui fuit rana, nunc est rex. lQui nullus hodie, cras erit vel maximus.
739. Qui furtim accipit, palam exsolvit. [Pereira 120]. Quem pega escondido devolve em público. nQuem o alheio veste na praça o despe.
740. Qui genus iactat suum, aliena laudat. [Sêneca, Hercules Furens 340]. nQuem sua geração gaba coisa alheia louva.
741. Qui gladio ferit, gladio perit. [Rezende 5528]. Quem fere com a espada pela espada morre. nQuem com ferro mata com ferro morre. nQuem com ferro fere, com ferro será ferido. lQui gladio percutit, gladio morietur. [S.Agostinho, Sermones 4]. VIDE: lOmnes enim qui acceperint gladium, gladio peribunt. lQui in gladio occiderit, opportet eum gladio occidi. lQuicumque gladio utitur, gladio peribit.
742. Qui grate beneficium accipit, primam eius pensionem solvit. [Sêneca, De Beneficiis 11.22.1], Quem recebe um benefício com gratidão, paga a primeira prestação de seu débito.
743. Qui gratum dat ave, responsum fertque suave. [DAPR 578]. Quem dá um alô gentil recebe uma resposta amável. nA palavra doce multiplica os amigos. nBoas palavras custam pouco e valem muito.
744. Qui gravi morbo correpti dolores non sentiunt, iis mens aegrotat. [Hipócrates / Bacon, Advancement of Learning 2.22.1]. Aqueles que, afligidos de grave doença, não sentem dores, estão doentes da mente.
745. Qui habet aures audiendi, audiat. [Vulgata, Mateus 11.15; 13.9. Marcos 4.9]. O que tem ouvidos de ouvir ouça. lQui habet aurem, audiat. [Vulgata, Apocalipse 2.29]. lQui habet aures, audiat. [Vulgata, Mateus 13.43]. VIDE: lSi quis habet aures audiendi, audiat.
746. Qui habet commoda, ferre debet et onera. [Jur]. Quem tem as vantagens deve suportar também os encargos. lQui habet commoda, ferre debet onus. VIDE: lSecundum commoda, quae quisque sentit, ita onus subire tenetur.
747. Qui habet malum vicinum habet malum matutinum. [Albertano da Brescia, Liber de Amore 2.8]. Quem tem mau vizinho, tem manhã ruim. nDe vizinho ruim, nem o diabo quis saber. nGuarda-te de mau vizinho e de homem mesquinho.
748. Qui habet sponsam, sponsus est. [Vulgata, João 3.29]. O que tem a esposa é o esposo.
749. Qui habet tempus, habet vitam. Quem tem tempo tem vida.
750. Qui haeret in littera haeret in cortice. [Jur / Broom 533]. Quem se prende à letra, se prende à pele. (=Quem considera somente a letra de um instrumento, fica somente na superfície, não se aprofunda em seu significado).
751. Qui homo mature quaesivit pecuniam, nisi eam mature parsit, mature esurit. [Plauto, Curculio 385]. Quem ganhou dinheiro cedo, se não economizou cedo, cedo morre de fome.
752. Qui honorat patrem suum, vita vivet longiore. [Vulgata, Eclesiástico 3.7]. O que honra o seu pai, viverá uma vida mais longa.
753. Qui honorat parentes suos, seipsum honorat. nQuem honra seus pais a si mesmo se honra.
754. Qui honorat, seipsum honorat. [Grynaeus 545]. Quem respeita, a si mesmo respeita. nQuem honras faz, cortesias merece.
755. Qui iacet in terra non habet unde cadat. [Rezende 5534]. Quem jaz no chão não tem de onde cair. nNinguém pode perder o que nunca teve. VIDE: lTutior in terra locus quam turribus altis: qui iacet in terra non habet unde cadat.
756. Qui ignorat, ignorabitur. [Polydorus, Adagia]. Quem o ignora, será ignorado. VIDE: lSi quis autem ignorat, ignorabitur.
757. Qui ignorat quantum solvere debeat, non potest improbus videri. [Jur / Black 1481]. Quem não sabe quanto deveria pagar, não pode ser considerado desonesto. VIDE: lNon potest improbus videri, qui ignorat quantum solvere debeat.
758. Qui ignoratis quid erit in crastino. [Vulgata, Tiago 4.14]. Vós não sabeis o que sucederá amanhã.
759. Qui imponit stulto silentium, iras mitigat. [Vulgata, Provérbios 26.10]. Aquele que impõe silêncio a um insensato, apazígua as contendas.
760. Qui in acie pro re publica perimuntur semper per gloriam vivere intelleguntur. [VES 54]. Acredita-se que os que morrem pelo seu país no campo de batalha viverão sempre por sua glória.
761. Qui in altum mittit lapidem, super caput eius cadet. [Vulgata, Eclesiástico 27.28]. Quem atirar uma pedra para o alto, na própria cabeça lhe cairá. nQuem cospe para o céu, na cara lhe cai. VIDE: lIn exspuentis recidit faciem, quod in caelum exspuit. lIn faciem recidit, quidquid in astra iacit.
762. Qui in amorem praecipitavit, peius perit quam si saxo saliat. [Plauto, Trinummus 236]. Quem se apaixonou desgraça-se mais do que se saltasse de um rochedo.
763. Qui in ius dominiumve alterius succedit, iure eius uti debet. [Digesta 50.17.177]. Que sucede no direito ou na propriedade de outra pessoa, deve usar do direito dela.
764. Qui in gladio occiderit, opportet eum gladio occidi. [Vulgata, Apocalipse 13.10]. Aquele que matar à espada, à espada deve ser morto. nQuem com ferro fere com ferro será ferido. nQuem com ferro mata com ferro morre. VIDE: lOmnes enim qui acceperint gladium, gladio peribunt. lQui gladio ferit, gladio perit. lQui gladio percutit, gladio morietur. lQuicumque gladio utitur, gladio peribit.
765. Qui in homine calamitoso est misericors, meminit sui. Quem se compadece de um homem que sofre lembra-se de si mesmo.
766. Qui in modico iniquus est, et in maiori iniquus est. [Vulgata, Lucas 16.10]. o que é injusto no pouco também é injusto no muito. nQuem rouba um cesto rouba um cento.
767. Qui in pergula natus est, aedes non somniatur. [Petrônio, Satiricon, 74.14]. Quem nasceu na cabana não sonha com o palácio.
768. Qui in sacrario operantur, quae de sacrario sunt, edunt. [Vulgata, 1Coríntios 9.13]. Os que trabalham no santuário comem do que é do santuário. nQuem serve o altar dele deve comer. nO abade onde canta daí janta. VIDE: lQui altari deserviunt, cum altari participant. lQui altari servit, de altari manducat.
769. Qui in solem venit, licet non in hoc venerit, colorabitur. [Sêneca, Epistulae 108.4]. Quem vem para o sol, embora não venha para isso, ficará queimado.
770. Qui in vero dubitat, male agit cum deliberat. [Publílio Siro]. Quem não acredita na verdade erra quando toma uma decisão.
771. Qui in vino indulget, quemque alea decoquit, ille in venere putret. Apodrece na concupiscência quem se entrega ao vinho e quem o dado leva à ruína. nOs três perigos da alma: mundo, diabo e carne. nTrês coisas matam o homem: moças, dados e cominos de odre.
772. Qui inimicum palam despicit, in suam perniciem accendit. [Branco 736]. Quem ostensivamente despreza seu inimigo, provoca a própria desgraça. nQuem seu inimigo poupa, nas mãos lhe morre. VIDE: lSaepe contemptus hostis cruentus certamen edidit.
773. Qui intellegit alienum se possidere, mala fide possidet. [Digesta 41.3.38, adaptado]. Quem sabe que possui o alheio possui de má fé.
774. Qui interrogatus cur possideat, responsurus sit "quia possideo". [Digesta 5.3.12]. Ele, interrogado por que possui, deverá responder “porque tenho a posse”. VIDE: lPossideo, quia possideo.
775. Qui inutilis est omnibus, sibi utilis esse non potest. Quem é inútil a todos não pode ser útil a si.
776. Qui invenit amicum, invenit thesaurum. [DAPR 57]. Quem encontrou um amigo encontrou um tesouro. nAqueles são ricos, que têm amigos. VIDE: lBeatus qui invenit amicum verum. lQui autem invenit illum, invenit thesaurum.
777. Qui invenit thesaurum, invenit et amicos. Quem acha um tesouro acha também amigos. nQuem tem dinheiro tem graça e amigos.
778. Qui investigator est malorum, opprimetur ab eis. [DAPR 603]. Quem investiga os maus, será oprimido por eles. nQuem muito apura pouco dura. VIDE: lQui malignos sermones inquirit, se ipse inquietat. lQui nimis inquirit, multa pericla subit.
779. Qui invident, egent; illis quibus invidetur, i rem habent. [Plauto, Truculentus 719]. Os que invejam são necessitados; os invejados são os que têm abundância.
780. Qui invidet, minor est. [Plínio Moço, Epistulae 6.17.4]. Quem inveja é inferior.
781. Qui invitus servit, fit miser, servit tamen. [Publílio Siro]. Quem serve contra a vontade é infeliz, mas, ainda assim, serve.
782. Qui ipse se contemnit, in eo est indoles industriae. [Plauto, Trinummus 322]. Quem nunca está contente consigo tem inclinação para o esforço.
783. Qui ipse sibi sapiens prodesse non quit, nequidquam sapit. [Ênio, Medea / Cícero, Ad Familiares 7.6]. Um sábio que não sabe resolver os próprios problemas nada sabe. nNada sabe quem para si não sabe. VIDE: lSapiens sibi sapiat. lSapit nequicquam, qui sibi ipsi non sapit.
784. Qui iuramentum a malo viro postulat, insanit. [Jur]. Está louco quem exige juramento de um homem desonesto.
785. Qui iure suo utitur, nemini facit iniuriam. [Jur / Black 1481; Broom 302]; Quem usa de seu direito não prejudica ninguém. lQui iure suo utitur, neminem laedit. [Maloux 143]. VIDE: lIure suo qui utitur nemini iniuriam facit. lQui de iure suo utitur, nemini iniuriam facit. lQui utitur suo iure, laedit neminem.
786. Qui iusiurandum servat, quovis pervenit. [Publílio Siro]. Quem cumpre a palavra chega aonde quiser.
787. Qui iussu iudicis aliquod fecerit, non videtur dolo malo fecisse, quia parere necesse est. [Jur / Coke / Black 1481]. Quem fizer algo por ordem judicial não é considerado como ter usado de dolo, pois era sua obrigação obedecer.
788. Qui laborat, orat. Quem trabalha está orando. nTrabalhar é orar. VIDE: lLaborare est orare. lOra et labora. lOperatio fere idem est atque oratio.
789. Qui laboribus durioribus corpus exercent, appetitu maiore gaudent. [Nenter 3]. Os corpos que realizam trabalhos mais duros, gozam de maior apetite.
790. Qui laqueum alii ponit, peribit in illo. [Vulgata, Eclesiástico 27.29]. Quem arma um laço a outrem cairá nele. nQuem arma a esparrela às vezes cai nela.
791. Qui lavat asinum, perdit aquam et saponem. [Erpênio / Rezende 5538]. Quem lava um burro perde a água e o sabão. nQuem lava focinho a burro preto perde sabão e tempo. VIDE: lAsini caput ne laves nitro. lAsino caput non laves sapone.
792. Qui legit, intellegat. [Vulgata, Mateus 24.15]. O que lê entenda. nQuem lê leia para saber; quem souber saiba para obrar.
793. Qui legitis flores et humi nascentia fraga, frigidus, o pueri, fugite hinc, latet anguis in herba. [Virgílio, Eclogae 3.92]. Ó crianças que colheis flores e morangos que nascem no chão, fugi daqui, há uma fria cobra escondida no capim. VIDE: lIn ista vipera est veprecula. lLatet anguis in herba. lPlurimum doli ac fraudis latet. lVipera est in veprecula.
794. Qui leviter credit, deceptus saepe redit. [Rezende 5539]. Quem confia com facilidade muitas vezes é enganado. n