A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U V

DICIONÁRIO  DE  EXPRESSÕES  E  FRASES  LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER

I 01 I 02 I 03 I 04 I 05 I 06 I 07 I 08 I 09 I 10 I 11 I 12

 

 

1201. Incustoditum captat ovile lupus. [Ovídio, Tristia 1.6.10]. O lobo toma o aprisco desguarnecido.

1202. Inde caput morbi. [Juvenal, Satirae 3.236]. Eis a origem do mal.

1203. Inde datae leges, ne firmior omnia posset. [Ovídio, Fasti 3.279]. As leis foram feitas para que o mais forte não possa tudo. lInde datae leges, ne fortior omnia posset. [Black 948]. As leis são feitas para que o mais forte não possa tudo.

1204. Inde irae et lacrimae. [Juvenal, Satirae 1.168]. Daí a ira e as lágrimas.

1205. Inde lupi speres caudam, cum videris aures. [Werner]. Quando vires as orelhas do lobo, espera a sua cauda vir do mesmo lugar.

1206. Indebiti soluti repetitio [Codex Justiniani 4.31.13]. Reclamação do indébito pago.

1207. Indebiti solutio. [Jur / Black 948]. Pagamento do indébito.

1208. Indebitum. [Digesta 12.6]. Coisa não devida. Indébito.

1209. Indemnis spectabo alium mala nostra ferentem. [Erasmo, Chiliades 40]. Olharei sem sofrer outra pessoa sofrendo o meu mal,. nFeliz aquele a quem as desgraças alheias tornam acautelado. VIDE: lInnocuus alium aspiciam meum habentem malum.

1210. Index est animi sermo. [Pietro Manzoli / Stevenson 2183]. A linguagem é o revelador da mente. nCada um fala como quem é. VIDE: lSermo index animi. lVerba sunt indices animi.

1211. Index expurgatorius. Índice expurgatório. (=Lista em que a Igreja Católica indicava os trechos dos livros que deveriam ser omitidos ou alterados).

1212. Index librorum prohibitorum. O catálogo dos livros proibidos. (=Catálogo dos livros cuja leitura era proibida pela Igreja Católica aos seus seguidores).

1213. Index mendorum. O indicador de erros a corrigir.

1214. Indexque morum sermo sit viri probi. [Schottus 613]. A linguagem é o indicador do caráter do homem honesto.

1215. Indicabo tibi, o homo, quid sit bonum. [Vulgata, Miquéias 6.8]. Eu te mostrarei, ó homem, o que te é bom.

1216. Indicandum est, quae maxime ex utraque parte dicantur, quo facilius nostra quoque opinio interponi possit. [Celso, De Medicina, Prooemium 12]. Deve-se indicar quais são as principais afirmações de cada lado, de modo que nossa opinião também possa ser apresentada com mais facilidade.

1217. Indicium imminentis exitii nimia maturitas est. [Sêneca, Ad Marciam 23.5]. Desenvolvimento excessivo é sinal de destruição iminente. nO que cedo amadurece cedo apodrece. VIDE: lCitius pubescunt, citius senescunt. lCito maturum, cito putridum. lIs cadit ante senem qui sapit ante diem. lQuod cito fit, cito perit.

1218. Indictum sit. [Stevenson 2110]. Fica não dito. nFica o dito por não dito.

1219. Indigent infirmi medici auxilium. [Schottus, Adagialia Sacra 24]. Os doentes é que precisam da assistência do médico. VIDE: lCum nullus sit morbus, nulla medela opus. lCum nullus sit morbus, nulla medela indigeamus. lInfirmi medicina opus habent. lNon egent qui sani sunt medico, sed qui male habent. lNon est opus sanis medicus, sed male habentibus. lNon est opus valentibus medicus, sed male habentibus. lNon necesse habent sani medico, sed qui male habent. lQuorum corpus aegrotat, iis medico opus est. lRecte qui valeat, medicae non indigus artis. lSanus non eget medico, sed male habens.

1220. Indigentia mater sanitatis. [Grynaeus 269]. A necessidade é a mãe da saúde. nA gula mata mais que a espada.

1221. Indigna digna habenda sunt, erus quae facit. [Plauto, Captivi 200]. As coisas indignas que o patrão faz devem ser tidas por dignas. nO chefe sempre tem razão. nO que o chefe mandar faremos todos.

1222. Indignante invidia florebit iustus. O homem justo florescerá apesar da irritação dos invejosos.

1223. Indignare, si quid in te inique proprie constitutum est. [Sêneca, Epistulae 91.15]. Queixa-te, se a ti é imposta uma lei injusta.

1224. Indignor quandoque bonus dormitat Homerus. [Horácio, Ars Poetica 359]. Fico indignado quando o bom Homero cochila. VIDE: lAliquando bonus dormitat Homerus. lAliquando dormitat et Homerus. lDormitat et Homerus. lInterdum etiam bonus dormitat Homerus. lQuandoque bonus dormitat Homerus. lQui enim nimium invigilat, interdum dormitat.

1225. Indignus est qui illi calceos alliget. [DAPR 245]. É indigno de atar-lhe os sapatos. nNão lhe chega ao bico dos sapatos.

1226. Indignus sum, qui illi matellam porrigam. [Pereira 112]. Sou indigno até de lhe oferecer o bacio. nNão lhe chego à sola dos pés.

1227. Individuorum multiplicatio intenditur a natura propter speciei conservationem. A multiplicação dos indivíduos é aplicada pela natureza por causa da conservação da espécie.

1228. Indocti dicunt omnia. Doctis est electio et modus. [Quintiliano, Institutio Oratoria 2.12.6]. Os ignorantes dizem tudo. Os doutos têm escolha e equilíbrio. nO ignorante é sempre o que mais fala.

1229. Indocti discant et ament meminisse periti. [Charles Hénault, Abrégé Chronologique / DAPR 703]. Que os ignorantes aprendam, e que os doutos achem prazer no recordar.

1230. Indoctius dicito, sed clarius eloquere. [Apostólio, Paroimiai 2.96]. Fala com menos erudição, mas expõe com mais clareza. lIndoctius proloquitor, atque clarius. [Grynaeus 56]. Expõe com menos erudição e mais clareza.

1231. Indocto nihil iniquius. [Grynaeus 290]. Nada mais injusto que o ignorante.

1232. Indoctus inter doctissimos. [Stevenson 1008]. Um homem inculto entre homens muito cultos. VIDE: lGraculus inter musas. lInfantissimus inter eloquentissimos.

1233. Indomitum nihil est pio. Para o justo não há nada que não possa ser vencido.

1234. Induitis me leonis exuvium. [Erasmo, Adagia 1.3.66]. Colocas sobre mim uma pele de leão. nPor fora, muita farofa, por dentro, molambo só. VIDE: lLeonis exuvium super asinum.

1235. Indulge veniam pueris. [Juvenal, Satirae 8.167]. Desculpa os jovens.

1236. Indulgentia dignus est arduus labor et immensus. O trabalho difícil e longo é digno de indulgência.

1237. Indulgentia principis. O indulto.

1238. Indulget fortuna malis, ut laedere possit. [Dionísio Catão, Disticha 2.23]. A sorte sorri para os maus para que possa perdê-los.

1239. Indurandus est animus. [Sêneca, Epistulae 51.5]. O espírito deve ser fortalecido.

1240. Indus elephantus haud curat culicem. [Erasmo, Adagia 1.10.66]. O elefante não faz caso do mosquito. nHomem grande não desce a coisas baixas. VIDE: lElephantus culicem non curat. lElephantus Indus non hili culicem facit. lElephas muscam non curat.

1241. Indusium tunica propius fraterque nepote. [Tosi 1282]. A camisa está mais próxima do que a túnica, e o irmão do que o neto. nMais perto estão os dentes que os parentes. VIDE: lGenu sura propius. lGenu sura propius, et tunica pallio propior. lPropior est tunica pallio. lTunica propior pallio est.

1242. Industria in agendo, celeritas in perficiendo, consilium in providendo. [Cícero, De Imperio 29]. Zelo na atividade, rapidez na execução, prudência na previsão.

1243. Industriae nil impossibile. [Stevenson 1239]. Ao esforço nada é impossível. nQuem trabalha tudo alcança. VIDE: lCurae nihil impossibile est.

1244. Industriam adiuvat Deus. [Erasmo, Adagia 3.9.55]. Deus ajuda ao esforço. nDeus ajuda a quem trabalha. nA quem se ajuda, Deus o ajuda.

1245. Inediam facillime sustinent mediae aetates, minus iuvenes, minime pueri et senectute confecti. [Celso, De Medicina 3.32]. As pessoas de meia idade suportam a fome com facilidade; os jovens a suportam menos, e as crianças e os velhos não a suportam de maneira nenhuma.

1246. Inepta est largitio, quae indignis accidit. [DAPR 374]. É absurda a generosidade concedida aos indignos. nFazer bem a velhaco é lançar água ao mar. VIDE: lRusticum beneficare, et laterem lavare idem est.

1247. Ineptas autem, et aniles fabulas devita. [Vulgata, 1Timóteo 4.7]. Despreza as fábulas impertinentes e de velhas. VIDE: lAniles fabellae. lAnicularum deliramenta.

1248. Iners malorum remedium ignorantia est. [Sêneca, Oedipus 515]. Ignorar os males é um remédio estéril contra eles.

1249. Inertia atque torpedo plus detrimenti facit, quam exercitio. [Marcos Catão, Carmen de Moribus / Aulo Gélio, Noctes Atticae 11.3]. A inércia e a imobilidade fazem mais dano (ao corpo humano) que o exercício.

1250. Inertia est laboris excusatio. [Publílio Siro]. Evitar o trabalho é preguiça.

1251. Inertia indicatur, cum fugitur labor. [Publílio Siro]. A preguiça se revela, quando se foge ao trabalho.

1252. Inertiae dulcedo. [Tácito, Agricola 3]. O prazer da ociosidade. nIl dolce far niente.

1253. Inertibus viris iners oratio. [Schottus, Adagia 611]. É inútil a palavra dos homens sem iniciativa.

1254. Inertis est, nescire quid liceat sibi. [Sêneca, Octavia 453]. É do inerte não saber o que lhe é permitido.

1255. Inesse et incredibile verum, et verisimile mendacium. [Minúcio Félix, Octavius 14]. Existe a verdade incrível e a mentira verossímil.

1256. Inest clementia forti. [Lodeiro 537]. A clêmencia é própria do homem valente.

1257. Inest et formicae sua bilis. [Apostólio, Paroimiai 8.26]. A mosca também tem a sua bílis. nTambém a formiga tem catarro. nCada formiga tem sua ira. nNão há pequeno inimigo. lInest et formicae fel. [Schottus, Adagia 70]. A mosca também tem o seu fel. lInest et formicae et serpho bilis. [Erasmo, Adagia 2.5.31]. Também a formiga e o mosquito têm a sua ira. VIDE: lEst et formicae et culici sua bilis. lEt formicae sua bilis inest. lEtiam formicae sua bilis inest. lFormicae sua bilis inest, habet et musca splenem. lHabet et musca splenem. lHabet et musca splenem, et formica bilem.

1258. Inest sua gratia parvis. As coisas pequenas têm seu encanto. nPequenas caixas têm bons ungüentos.

1259. Ineuntis aetatis inscitia senum constituenda et regenda prudentia est. [Cícero, De Officiis 1.34]. A inexperiência da mocidade deve ser regulada e dirigida pela prudência dos velhos.

1260. Inexcusabilis es, o homo omnis qui iudicas. [Vulgata, Romanos 2.1]. És inescusável, ó homem que julgas, quem quer que sejas.

1261. Inexpertis enim dulcis est pugna. [Vegécio, Epitoma Rei Militaris 3.11]. A guerra é doce para os que não a conhecem. nDoce é a guerra para quem não andou nela. nBem parece a guerra a quem está longe dela. VIDE: lBellum dulce inexpertis. lDulce bellum inexpertis. lDulce bellum inexpertis, expertus metuit. lDulce haud expertis est bellum.

1262. Inexplebile dolium. [Erasmo, Adagia 1.10.33]. Um barril que nunca fica cheio. nÉ um saco sem fundo. VIDE: lDanaidum dolium. lDolium Danaidum. lDolium inexplebile. lDolium pertusum. lPertusum dolium.

1263. Inexplebile lucrum. [Tales de Mileto / Spalding 56]. A ganância é insaciável. nA cobiça não se farta.

1264. Inexspectata plus aggravant. [Sêneca, Epistulae 91.3]. As coisas imprevistas fazem mais mal.

1265. Infandum, regina, iubes renovare dolorem. [Virgílio, Eneida 2.3]. Ó rainha, tu fazes renovar uma dor inefável.

1266. Infans conceptus pro nato habetur, totiens de commodo eius agitur. [Jur]. Tem-se por nascida a criança concebida, sempre que se tratar de sua vantagem. VIDE: lConceptus pro iam nato habetur. lComceptus pro nato, quoad sui commodum, habetur.

1267. Infans crescat in mores patrios. [Estácio, Silvae 4.7.41]. Cresça a criança nos costumes paternos.

1268. Infantissimus inter eloquentissimos. [Stevenson 1008]. Um caladão entre homens muito eloqüentes. VIDE: lGraculus inter musas. lIndoctus inter doctissimos.

1269. Infecta ovis eiciatur, ne totum ovile inficiatur. Expulse-se a ovelha infectada, para que não se infecte todo o rebanho. nUma ovelha tinhosa faz todo o rebanho tinhoso. VIDE: lGrex totus in agris unius scabie cadit. lMala vicini pecoris contagia laedent. lMorbida sola pecus totum corrumpit ovile. lMorbida facta pecus totum corrumpit ovile. lSaepe unus puer improbus atque impurus inquinat totum gregem. lScabiosa ovis totum inquinat gregem. lScabiosam ovem totum inquinare gregem. lUna mala pecus inficit omne pecus. lUnius pecudis scabies totum commaculat gregem.

1270. Infelices, ecquid intellegites maiorem vos famem habere quam ventrem? [Sêneca, Epistulae 89.22]. Infelizes, porventura não percebeis que tendes fome maior que a barriga?

1271. Infelici innocentia est felicitas. [PSa]. Para o infeliz, a inocência é a felicidade.

1272. Infelix! cui te exitio fortuna reservat! [Virgílio, Eneida 5.625]. Infeliz! A que morte a sorte te reserva! VIDE: lO gens infortunata! cui morti reservat te fortuna!

1273. Infelix ego homo! [Vulgata, Romanos 7.24]. Pobre de mim! VIDE: lMiser ego homo!

1274. Infelix est cui omnia licent. É infeliz aquele a quem tudo é permitido.

1275. Infelix nec habet quem porrigat ore trientem. [Juvenal, Satirae 3.267]. O infeliz não tem quem coloque em sua boca uma moeda. (=”Aristófanes faz menção da moeda de quatro réis que costumavam meter na boca do defunto, para ter a alma com que pagar o frete da barca de Aqueronte”. Bernardes, Nova Floresta 1.156). VIDE: lNon habet infelix quem porrigat ore trientem.

1276. Infelix, operam perdas, ut si quis asellum in campo doceat carentem currere frenis. [DAPR 118]. Perderás teu trabalho, infeliz, como alguém que ensine o asno a correr pelo campo sem freio. nBrinca com o asno, dar-vos-á com o rabo na barba.

1277. Infelix vero matrimonium non solum verbera faciunt. Não são apenas as agressões que tornam infeliz o casamento.

1278. Inferior horret, quidquid peccat superior. [DAPR 507]. O inferior treme de medo a qualquer erro que o chefe cometa. nA grei paga as loucuras do seu rei. VIDE: lQuidquid delirant reges, plectuntur Achivi.

1279. Inferior legem superioris tollere non potest. [Jur]. O inferior não pode impedir a determinação do superior.

1280. Inferior rescit, quicquid peccat superior. [Publílio Siro]. O subordinado descobre tudo que o chefe faça de errado. nNinguém é herói para seu criado de quarto. nO sacristão sabe que o santo é de pau.

1281. Inferior virtute, meas devertor ad artes. [Ovídio, Metamorphoses 9.62]. Sendo inferior em forças, recorro aos meus artifícios.

1282. Infida societas regni. [Tosi 994]. É pouco segura a sociedade com o poder. VIDE: lEgo primam tollo, nominor quoniam leo. lIniqua partitio. lLeonina societas. lNunquam est fidelis cum potente societas. lPrimo mihi. lQuia nominor leo.

1283. Infideli in minimis, ne credas maiora. [DAPR 396]. A quem é infiel no pouco não confiarás o muito. nQuem não é leal no pouco, não fies dele no muito. nLadrão de tostão, ladrão de milhão.

1284. Infimus et servus quisque valere cupit. Até o humilde servo quer ter poder. nEstorninhos e pardais, todos querem ser iguais. lInfimus quisque valere cupit. [Pereira 117]. Qualquer pessoa humilde quer ter poder.

1285. Infimus infimo non praestat. [Medina 603]. Um humilde não vale mais que outro. nEstorninhos e pardais, todos somos iguais.

1286. Infinita est velocitas temporis, quae magis apparet respicientibus. [Sêneca, Epistulae 49.2]. A velocidade do tempo é infinita, e mais visível aos que olham para trás.

1287. Infinito non est aliquid maius. Nada é maior que o infinito. VIDE: lNihil maius infinito.

1288. Infirma venditio erit, si legis forma neglegatur. [Jur]. É defeituosa a venda, se a formalidade da lei é desprezada.

1289. Infirmas adiuvat ira manus. [Ovídio, Amores 1.7.66]. A cólera dá forças às mãos fracas.

1290. Infirmi animi est, non posse divitias pati. [Sêneca, Epistulae 5.6]. É do espírito fraco não poder suportar as riquezas.

1291. Infirmi est animi exiguique voluptas ultio. [Juvenal, Satira 13.190]. A vingança é o prazer do espírito fraco e pequenino.

1292. Infirmi medicina opus habent. [Schottus, Adagialia Sacra 24]. Os doentes é que precisam de remédio. VIDE: lCum nullus sit morbus, nulla medela opus. lCum nullus sit morbus, nulla medela indigeamus. lIndigent infirmi medici auxilium. lNon egent qui sani sunt medico, sed qui male habent. lNon est opus sanis medicus, sed male habentibus. lNon est opus valentibus medicus, sed male habentibus. lNon necesse habent sani medico, sed qui male habent. lQuorum corpus aegrotat, iis medico opus est. lRecte qui valeat, medicae non indigus artis. lSanus non eget medico, sed male habens.

1293. Infirmis culpa pusilla nocet. [Ovídio, Remedium Amoris 730]. Para os doentes, a menor imprudência faz mal.

1294. Infirmitas mali per ipsam boni formam lucemque discernitur. [Plotino / Rezende 2620]. A deformidade do mal se destaca pela própria beleza e luz do bem.

1295. Infirmitas puerorum, ferocitas iuvenum et gravitas iam constantis aetatis. [Cícero, De Senectute 34]. A insegurança é das crianças, a arrogância é dos jovens e a seriedade é da idade adulta.

1296. Infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones eicite. [Vulgata, Mateus 10.8]. Curai os enfermos, ressuscitai os mortos, limpai os leprosos, expeli os demônios.

1297. Infirmum autem in fide assumite, non in disceptationibus cogitationum. [Vulgata, Romanos 14.1]. Ao que é pois ainda fraco na fé, ajudai-o, não com debates de opiniões.

1298. Infixo iaculo fugere. [Pereira 101]. Fugir depois de enterrar o dardo. nDar bofetada e esconder a mão. lInfixo aculeo fugere. [Erasmo, Adagia 1.1.5]. Fugir depois de espetar o aguilhão.

1299. Infixus sum in limo profundi, et non est substantia. [Vulgata, Salmos 68.3]. Atolado estou no lodo profundo, e não há firmeza. lInfixus sum in limo profundi, et non possum consistere. Atolado estou no lodo profundo e não posso firmar-me. VIDE: lImmersus sum in limo profundi, et non est ubi pedem figam.

1300. Inflat se tamquam rana. [Petrônio, Satiricon 74]. Ele se incha como uma rã.

1301. Infortunium et fugientem corripit. [Schrevelius 1184]. A má sorte apanha até quem dela foge.

1302. Infortunium tuum celato, ne gaudio inimicos afficias. [Periandro / Rezende 2627]. Oculta a tua infelicidade para que não recompenses teus inimigos com o prazer. VIDE: lDissimula casum, gnarus ne gaudeat hostis.

1303. Infra. Abaixo.

1304. Infra aetatem. [Jur / Black 960]. Abaixo da idade.

1305. Infra annos nubiles. [Jur / Black 960]. Abaixo da idade de contrair matrimônio.

1306. Infra dignitatem. Abaixo da dignidade.

1307. Infra lunam nihil est nisi caducum. [Cícero, Somnium Scipionis 17, adaptado]. Abaixo da lua nada existe que não seja temporário.

1308. Infra petita. Menos que o solicitado.

1309. Infra tuam pelliculam te contine. [Stevenson 2099]. Mantém-te dentro de tua pele. (=Vive de acordo com teus meios). VIDE: lSumptus censum ne superet.

1310. Ingemisce tacens. [Vulgata, Ezequiel 24.17]. Geme baixinho.

1311. Ingenio facies conciliante placet. [Ovídio, De Medicamine Faciei Femineae 44]. A beleza agrada quando a ela se junta a inteligência.

1312. Ingenio maximus, arte rudis. [Ovídio, Tristia 2.1.424]. O maior em inteligência, mas inexperiente em arte. (=Refere-se a Ênio).

1313. Ingenio stat sine morte decus. [Propércio, Elegiae 3.2.26]. Para o gênio a glória é imortal.

1314. Ingenio stimulos subdere fama solet. [Ovídio, Tristia 5.1.76]. A fama costuma estimular o engenho.

1315. Ingenio vulpes cedat capientibus aequum est. [Pereira 111]. É justo que a raposa seja inferior em sabedoria aos que a capturam. nMuito sabe a raposa, mais sabe quem a toma.

1316. Ingeniorum cos aemulatio. [Stevenson 2547]. A emulação é a pedra de afiar das inteligências.

1317. Ingeniosa gula est. [Marcial, Epigrammata 13.62]. A gula é criativa. VIDE: lEtiam stultis acuit ingenium fames. lFames acuit animantibus ingenium.

1318. Ingeniosus homo es. [Marcial, Epigrammata 1.73.4]. És um homem inventivo.

1319. Ingenita levitas et erudita vanitas. [Cícero, Pro Flacco, fragmento]. A frivolidade é inata, mas a vaidade se aprende.

1320. Ingenium est omnium hominum ab labore proclive ad libidinem. [Terêncio, Andria 77]. A natureza de todos os homens é deixar o trabalho pelo prazer.

1321. Ingenium industria alitur. A inteligência se alimenta do esforço. nGênio é um por cento de inspiração e noventa e nove por cento de transpiração. [Thomas Alva Edison}.

1322. Ingenium ingens inculto latet hoc sub corpore. [Horácio, Satirae 3.33]. Um talento poderoso se esconde sob esse corpo rude. nDebaixo de uma ruim capa jaz um bom dizedor.

1323. Ingenium magni detrectat livor Homeri. [Ovídio, Remedia Amoris 365]. A inveja menospreza até o gênio do grande Homero.

1324. Ingenium mala saepe movent. [Ovídio, Ars Amatoria 2.43]. As desgraças muitas vezes despertam a inteligência. nA necessidade faz o sapo pular.

1325. Ingenium potis irritet Musa poëtis. [Propércio, Elegiae 4.6.75]. A Musa excitará o talento dos poetas que tenham bebido.

1326. Ingenium quondam fuerat pretiosius auro; at nunc barbaria est grandis, habere nihil. [Ovídio, Amores 3.8.3]. Outrora a inteligência era mais preciosa que o ouro, mas agora nada ter é considerado grande ignorância.

1327. Ingenium res adversae nudare solent, celare secundae. [Horácio, Sermones 2.8.73]. A adversidade costuma mostrar a natureza da pessoa, a prosperidade costuma escondê-la.

1328. Ingenium studio si non acuatur, hebescit. [Owen, Epigrammata 3.153]. Se não se afia a inteligência com o estudo, ela se embota. VIDE: lAcies hebescit. lMentis acies nonnunquam hebescit.

1329. Ingenium superat vires. [Rezende 2636]. A inteligência vence a força. nMais vale astúcia que força.

1330. Ingenium suum vulpecula mutare nescit. A raposinha não consegue mudar sua natureza. nA raposa muda de pelo, mas não de manha. VIDE: lDe flavis vetula in canos vulpecula pilos mutat, illius at mores vertere nemo videt. lFlavos permutat canis vulpecula crines, at nunquam mores alterat ipsa suos. lLiquit sponte pilos Romae fera saeva lupinos, non tamen assuetos liquit in urbe dolos. lLupus pilum mutat, non animum. lLupus pilum mutat, non mentem. lLupus pilum mutat, non mores. lLupus pilum, non ingenium mutat. lPilos lupus mutat, sed animum non item. lSenecta canitiem affert improbis, non item aufert malitiam. lVulpeculorum mutantur pili, non mores. lVulpes pilum mutat, non mores.

1331. Ingens copia, ingens inopia. Grande abundância, grande escassez.

1332. Ingens opus. Um trabalho imenso.

1333. Ingens telum necessitas. [Erasmo, Adagia 2.3.40]. A necessidade é uma arma possante. VIDE: lDurum telum necessitas.

1334. Ingentes animos angusto in pectore versant. [Virgílio, Georgica 4.82]. Elas (as abelhas) agitam enormes esforços em pequeno peito. nGrande esforço em pequeno corpo.

1335. Ingentes geminant discrimina magna triumphos. [Claudiano, Contra Getas]. Os grandes perigos duplicam os grandes triunfos.

1336. Ingentia marmora findit caprificus. [Divisa do Conde de Campobasso / Rezende 2637]. A figueira brava rompe o forte mármore. nPequeno asno faz grande dano. VIDE: lMarmora findit caprificus.

1337. Ingenuae artes. As artes liberais.

1338. Ingenuas didicisse fideliter artes emollit mores nec sinit esse feros. [Ovídio, Ex Ponto2.9.48]. Ter aprendido com fidelidade as artes liberais suaviza os costumes e não permite a violência.

1339. Ingenue educari. Ser educado como filho de boa família.

1340. Ingenuitas non recipit contumeliam. [Publílio Siro]. A honradez não admite afronta. VIDE: lIngenuus animus non fert vocis verbera.

1341. Ingenuitatem laedas, cum indignum roges. [Publílio Siro]. Comprometes tua honra, quando rogas a um homem indigno.

1342. Ingenuum veritas decet. [Stevenson 2385]. Ao homem nobre convém a verdade.

1343. Ingenuus. Nascido livre. De boa família. Nobre.

1344. Ingenuus animus non fert vocis verbera. [Publílio Siro]. Uma mente digna não tolera agressões verbais. VIDE: lIngenuitas non recipit contumeliam.

1345. Ingenuus mensam niveis mantilibus ornat, et tegit exiles candida mappa cibos. [Pereira 100]. O nobre enfeita a mesa com toalhas alvas, e cobre com guardanapo branco os raros alimentos. nComida de fidalgos, pouca em mantéis alvos. VIDE: lObtegit exiles candida mappa cibos.

1346. Ingrata patria, ne ossa quidem mea habebis. [Valério Máximo, Facta et Dicta Memorabilia 5.3.2]. Pátria ingrata, não terás nem meus ossos. (=Palavras de Cipião Africano). lIngrata patria, non possidebis ossa mea. Pátria ingrata, não terás meus ossos.

1347. Ingrata quae tuta. O que não oferece risco não agrada. nNão há melhor bocado que o furtado. lIngrata quae tuta; ex temeritate spes. [Tácito, Historiae 3.26]. O que é seguro, desagrada; da temeridade vem a esperança. VIDE: lIllicita amantur. lIllicita amantur; excidit, quidquid licet.

1348. Ingrata sunt beneficia quibus comes est metus. [Publílio Siro]. São desagradáveis os favores acompanhados pelo medo.

1349. Ingrati immemores beneficiorum esse solent homines. [DAPR 375]. Os homens ingratos costumam esquecer-se dos favores. nO mundo paga com ingratidão. nA ingratidão é a sombra do benefício.

1350. Ingratis, cum benefeceris, peiores fiunt. Quando se faz bem a ingratos, eles ficam piores. nQuem faz bem ao ingrato, compra caro e vende barato.

1351. Ingratitudinem impudentia sequitur quae ad omnem turpitudinem maxime est dux. [Xenofontes / Bernardes, Nova Floresta 2.188]. O atrevimento é companheiro da ingratidão, a qual leva a toda torpeza.

1352. Ingrato benefacere et mortuum ungere paria sunt. [Apostólio, Paroimiai 5.30]. Fazer bem a ingrato e perfumar defunto são coisas iguais. nDuas vezes é perdido o que ao ingrato é concedido.

1353. Ingrato benefaciens perdit oleum et operam. [DAPR 83]. Quem beneficia um ingrato perde o óleo da lâmpada e o trabalho. nQuem faz bem ao ingrato compra caro e vende barato. nDuas vezes é perdido o que ao ingrato é concedido.

1354. Ingrato homine nihil impensius est. [Plauto, Bacchides 359]. Nada é mais abominável que o ingrato.

1355. Ingrato tellus homine nil peius creat. [PSa]. A terra não produz nada pior que o homem ingrato. lIngrato homine terra peius nihil creat.

1356. Ingratos ante omnia pone sodales. [Juvenal, Satirae 11.192]. Antes de mais nada, deixa os companheiros ingratos.

1357. Ingratum est beneficium, quod diu inter manus dantis haesit. [Sêneca, De Beneficiis 2.1.2]. É desagradável a dádiva que demora nas mãos do doador. VIDE: lGratia quae tarda est, ingrata est gratia. Gratia namque cum fieri properat, gratia grata magis. lNon dat qui munere tardat. lTarde benefacere nolle est. lTardum beneficium ingratum est.

1358. Ingratum etiam ipsi culpabunt mali. [Plauto, Bachides 395]. Até os maus censurarão o ingrato.

1359. Ingratum gratia tarda facit. [Stevenson 956]. O favor que demora faz o ingrato. VIDE: lSi bene quid facias, facies cito, nam cito factum gratum erit: ingratum gratia tarda facit.

1360. Si ingratum dixeris, omnia dixeris. [Black 1625]. Se afirmares que alguém é ingrato, terás dito tudo. VIDE: lDixeris maledicta cuncta, cum ingratum hominem dixeris. lIngratum si dixeris, omnia dixeris.

1361. Ingratus est qui beneficium accepisse se negat quod accepit. [Sêneca, De Beneficiis 3.1.3]. É ingrato quem nega ter recebido um favor que de fato recebeu.

1362. Ingratus est qui remotis arbitris agit gratias. [Sêneca, De Beneficiis 2.23.2]. É ingrato quem só agradece quando não há testemunhas.

1363. Ingratus unus omnibus miseris nocet. [Publílio Siro]. Um único ingrato prejudica a todos os necessitados.

1364. Inhaeret etiam aviditas, desidia, iniuria, inopia, contumelia, dispendium, multiloquium, pauciloquium. [Plauto, Mercator 30]. Também estão ligados também (ao amor) a cobiça, a negligência, a injustiça, a pobreza, o insulto, a despesa, a loquacidade, o laconismo.

1365. Inhonesta victoria est suos vincere. [DM 68]. Vencer os seus é uma vitória indigna.

1366. Inhumanitas omni aetati molesta est. [Cícero, De Senecture 7]. A crueldade é perniciosa a qualquer idade.

1367. Inhumanum verbum est ultio. [Sêneca, De Ira 2.32]. Vingança é uma palavra desumana.

1368. Inimici ad animum nullae conveniunt preces. [Publílio Siro]. As súplicas jamais chegam ao coração do inimigo.

1369. Inimici diligendi sunt, sed cavendi. Os inimigos devem ser amados, mas deve-se ter cuidado com eles. VIDE: lInimicus, ut homo, diligendus est.

1370. Inimici eius terram lingent. [Vulgata, Salmos 72.9]. Os seus inimigos beijarão a terra.

1371. Inimici hominis domestici eius. [Vulgata, Miquéas 7.6; Mateus 10.36]. Os inimigos do homem são seus familiares.

1372. Inimici sui amicum nemo in amicitias sumit. [S.João Crisóstomo / Bernardes, Nova Floresta 1.136]. Ninguém toma como amigo o amigo de seu inimigo. nNão pode ser meu amigo o amigo do meu inimigo.

1373. Inimicior senibus hiems est, aestas adulescentibus. [Celso, Medicina 2.1]. O inverno é mais inimigo dos velhos, o verão, dos jovens.

1374. Inimicis te placabilem, amicis inexorabilem praebes. [RH 4.21]. Tu te mostras clemente com os inimigos, inexorável com os amigos.

1375. Inimicitia est inter eos. Há inimizade entre eles.

1376. Inimicitia ira ulciscendi tempus observans. [Cícero, Tusculanae 4.21]. A inimizade é uma ira que espera o momento de vingar-se.

1377. Inimicitias maximas saepe inter amicissimos exstitisse. [Cícero, De Amicitia 34]. Muitas vezes as maiores inimizades surgem entre os maiores amigos. nAmigo anojado, inimigo dobrado.

1378. Inimicitias ponam inter te et mulierem. [Vulgata, Gênesis 3.15]. Eu porei inimizades entre ti e a mulher.

1379. Inimicitias tarde suscipe, moderate exerce, fideliter depone. [DM 70]. Demora a criar uma inimizade, trata-a com moderação, e renuncia a ela com lealdade.

1380. Inimico exstincto exitium lacrimae non habent. [Publílio Siro]. Morto o inimico, não correm lágrimas por sua destruição.

1381. Inimicum, quamvis humilem, docti est metuere. [Publílio Siro]. O homem prudente teme o inimigo, por mais fraco que este seja. nNão há pequeno inimigo. lInimicum quamvis minimum non est contemnendum. O inimigo, por menor que seja, não deve ser desprezado.

1382. Inimicum ulcisci, vitam accipere est alteram. [Publílio Siro]. Tirar vingança de um inimigo é como renascer.

1383. Inimicus homo hoc fecit. [Vulgata, Mateus 13.28]. O homem inimigo é que fez isso.

1384. Inimicus oculus esse vicini solet. [Psa / Rezende 2656]. O olho do vizinho costuma ser inimigo. nNão se tem inveja a defuntos e apartados, senão a vizinhos e chegados. lInimicus et invidus vicinorum oculus. [Erasmo, Adagia 3.1.22]. O olho dos vizinhos é inimigo e invejoso. VIDE: lInvidus vicini oculus.

1385. Inimicus regni, regis, et populi. Um inimigo do país, do rei e do povo.

1386. Inimicus reipublicae. Um inimigo do estado.

1387. Inimicus sapiens praestat amico stulto. [Erpênio / Rezende 2657]. nMais vale inimigo sabedor que amigo ignorante.

1388. Inimicus, ut homo, diligendus est. Deve-se amar o inimigo, como a um ser humano. VIDE: lInimici diligendi sunt, sed cavendi.

1389. Iniqua nunquam regna perpetuo manent. [Sêneca, Medea 196]. As tiranias nunca subsistem para sempre. lIniqua nunquam imperia retinentur diu. As tiranias nunca duram por muito tempo. VIDE: lImperia crudelia magis acerba quam diuturna.

1390. Iniqua partitio. [Pereira 116]. É injusta essa divisão. nPartilha de Liboa com Almada: uma leva tudo, outra nada. VIDE: lEgo primam tollo, nominor quoniam leo. lInfida societas regni lLeonina societas. lNunquam est fidelis cum potente societas. lPrimo mihi. lQuia nominor leo.

1391. Iniqua raro maximis virtutibus fortuna parcit. [Sêneca, Hercules Furens 325]. A sorte injusta raramente poupa as grandes virtudes.

1392. Iniquissima haec bellorum condicio est: prospera omnes sibi vindicant; adversa uni imputantur. [Tácito, Agricola 27]. É muito injusta esta condição das guerras: o sucesso todos reivindicam para si; o desastre é atribuído a um só.

1393. Iniquissimum est ex furto servi dominum locupletari impune. [Digesta15.1.3.12]. É extremamente iníquo locupletar-se o senhor do furto praticado pelo servo.

1394. Iniquum est aliquem rei suae esse iudicem. [Edward Coke / Stevenson 1277]. É injusto alguém ser juiz em própria causa. nNinguém pode ser juiz em causa própria. lIniquum est aliquem suae rei iudicem fieri. VIDE: lAliquis non debet esse iudex in propria causa, quia non potest esse iudex et pars. VIDE: lIn propria causa nemo iudex. lIudex in causa propria nemo esse potest. lNe quis in sua causa iudicet. lNemo esse iudex in sua causa potest. lNemo iudex in sua causa. lNullus in sua causa iudex sit.

1395. Iniquum est collapsis manum non porrigere. [Sêneca Retórico, Controversiae 1.1.14]. É injusto não estender a mão aos caídos. VIDE: lCadenti porrige dextram. lDa dextram misero.

1396. Iniquum est queri de eo, quod uni accidit, omnibus restat. [Sêneca, Epistulae 99]. É injusto queixar-se do que aconteceu a um e que pode acontecer a todos.

1397. Iniquum petendum, ut aequum feras. [Quintiliano, Institutio Oratoria 4.4.16]. Deves pedir o injusto para conseguires o justo. nPedir mais do que se deve para cobrar o devido. nPede o máximo para teres o que baste. lIniquum petas, ut aequum feras. [Bacon, De Supplicationibus 2]. lIniquum postula, ut aequum auferas. [Schottus, Adagia 19]. VIDE: lAd summa quisque contendat, sic enim futurum medium ut teneat. lAlta pete ut media adsint. lOportet iniquum petas, ut aequum feras. lSumma cape, et medio potieris. lSummum cape et medium tenebis. lSummum cape, et medium habebis. lUt obtineas medium, summum cape.

1398. Iniquus est, qui commune vitium singulis obiecit. [Sêneca, De Ira 3.26.3]. É injusto quem censura nos indivíduos defeito comum a todos.

1399. Iniquus, qua capit insontes, se dolet arte capi. [Gualterius Anglicus, Fabulae Aesopicae 45.17]. O malvado chora, quando é apanhado pela mesma armadilha com que apanhou os inocentes.

1400. Initia enim in potestate nostra sunt: de eventu fortuna iudicat. [Sêneca, Epistulae 14.16; Albertano da Brescia, Liber Consolationis 26]. O início está em nosso poder; do resultado é a sorte que decide.

 

 

MENU RÁPIDO