| A | B | C | D | E | F | G | H | I | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V |
DICIONÁRIO
DE EXPRESSÕES E FRASES LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER
401. Imum nolo; summum nequeo; quiesco. [Joseph Hall / Stevenson 159]. Não quero o inferior; não consigo o mais elevado; fico quieto.
402. Imus, venimus, videmus. [Terêncio, Phormio 103]. Vamos, vimos, estamos vendo.
403. In abscondito. Escondido. Oculto.
404. In absentia. Na ausência.
405. In abstracto. Em abstrato. Subjetivamente.
406. In absurdum. Até o absurdo.
407. In acie novaculae consistit. [Apostólio, Paroimiai 8.91]. Está no fio da navalha. nEstá em palpos de aranha. lIn acie novaculae relinquere. [Pereira 101]. Deixar no fio da navalha. nDeixar nas pontas do touro. lIn acie novaculae. [Grynaeus 206]. No fio da navalha.
408. In actu. Em ação. No ato. Na prática.
409. In admonendum sapimus omnes; verum ubi peccamus ipsi, non videmus propria. [Grynaeus 39]. Para criticar os outros, todos somos inteligentes, mas quando somos nós que erramos, não vemos nossos erros. nO macaco vê o rabo da cutia, mas não vê o seu.
410. In adulescentia. Na juventude.
411. In aequali iure melior est condicio possidentis. [Jur / Broom 557]. Sendo igual o direito, é melhor a condição de quem tem a posse. VIDE: lIn pari casu melior est condicio possidentis.
412. In aequilibrio. Em equilíbrio. Em completa igualdade.
413. In aequo est dolor amissae rei et timor amittendae. [Sêneca, Epistulae 97.6]. É igual a dor de ter perdido algo e o medo de vir a perdê-lo.
414. In aëre aedificare. Contruir no ar. nConstruir castelos no ar. VIDE: lSublato fundamento, in aëre aedificat. lSubtracto fundamento in aëre aedificare.
415. In aëre piscari, venari in mari. [Erasmo, Adagia 1.4.74]. Pescar no ar, caçar no mar. nBuscar água em fonte seca. VIDE: lPiscari in aëre. lVenari in medio mari.
416. In aetate hominum plurimae fiunt transennae, ubi decipiuntur dolis. [Plauto, Rudens 1235]. Na vida dos homens ocorrem numerosas armadilhas, em que eles são enganados com trapaças.
417. In aeternum. Para a eternidade. Para sempre. lIn aevum. VIDE: lAd aeternum. lAd saeculum. lAd saecula saeculorum. lIn saecula saeculorum. lIn saecula. lIn saeculum saeculi. lIn saeculum. lIn sempiterna saecula. lPer omne saeculum.lPer omnia saecula saeculorum.
418. In aeternum vive. [Vulgata, Neemias 2.3]. Vive eternamente.
419. In albis. Em branco. Sem modificação. Sem que se faça qualquer coisa. (=Ficar in albis. Ficar sem entender nada).
420. In alienis vitiis lyncei sumus, in nostris caeci. Nos defeitos alheios, somos linces; nos nossos, somos cegos. nMacaco não enxerga o seu rabo, mas enxerga o da cutia. VIDE: lAliena vitia in oculis habemus, a tergo nostra sunt. lIn alio pediculum vides, in te ricinum non vides.
421. In alieno choro pedem ne ponas. [Erasmo, Adagia 2.2.51]. Não ponhas o pé em dança alheia. nNão te metas na seara alheia. nNão te metas onde não te chamam. nNão te metas na réstea sem ser cebola. lIn alieno choro qui pedem ponit non bene facit. [Plutarco / Albertatius 586]. Quem põe o pé em dança alheia não age bem.
422. In alieno foro litigare. [Erasmo, Adagia 2.2.90]. Litigar em tribunal estranho. (=Estar desorientado). nPerder a tramontana.
423. In alieno solo. [Jur / Black 929]. Em terra alheia.
424. In aliis rebus alius est praestantior. [PSa]. Cada um se destaca mais em uma coisa. nCada qual em seu ofício.
425. In alio loco. Em outro lugar.
426. In alio mundo. [Grynaeus 289]. Em outro mundo.
427. In alio pediculum vides, in te ricinum non vides. [Petrônio, Satiricon 57.7]. No outro vês o piolho, em ti não vês o carrapato. nVemos um argueiro no olho do vizinho e não vemos uma trave no nosso. VIDE: lAliena vitia in oculis habemus, a tergo nostra sunt. lIn alienis vitiis lyncei sumus, in nostris caeci.
428. In alterius praemium verti alienum metum non oportet. [Ulpiano, Digesta 4.12.14.5]. Não convém que o medo de um se transforme em benefício de outro.
429. In alternativis electio est debitoris. [Jur / Black 929]. Nas alternativas, a escolha é do devedor.
430. In amaritudine salus. [DAPR 54]. A salvação está no amargo. nO que é amargo na boca é bom para o estômago.
431. In ambiguis religionum quaestionibus. [Papiniano, Digesta 11.7.43]. Nas questões incertas das religiões.
432. In ambiguis orationibus, maxime sententia spectanda est eius, qui eas protulisset. [Digesta 50.17.96]. Nas expressões ambíguas, deve-se atender principalmente a intenção de quem as proferiu.
433. In ambiguis rebus humaniorem sententiam sequi oportet. [Digesta 34.5.10.1]. Nos casos duvidosos, convém adotar a decisão mais benigna.
434. In ambiguo. [Jur]. Na dúvida.
435. In amicitia superior par inferiori est. [Cícero, De Amicitia 69]. Na amizade, o superior é igual ao inferior.
436. In amico quaestus est quod sumitur. [Branco 492]. É lucro o que se gasta com o amigo. VIDE: lIn bono hospite atque amico quaestus est quod sumitur.
437. In amore forma plus valet quam auctoritas. [Publílio Siro]. No amor a beleza pode mais do que a reputação.
438. In amore haec omnia insunt vitia: iniuriae, suspiciones, inimicitiae, indutiae, bellum, pax rursum. [Terêncio, Eunuchus 59]. No amor existem todos estes inconvenientes: injúrias, suspeitas, inimizades, tréguas, guerra e novamente a paz.
439. In amore preces et benefacta valent. [Propércio, Elegiae 1.1.16]. No amor muito podem os rogos e os favores.
440. In amore semper mendax iracundia est. [Publílio Siro]. No amor a zanga é sempre mentirosa. nArrufos de namorados são amores dobrados.
441. In amplissima forma. Na forma mais abrangente.
442. In Anglia non est interregnum. [Broom 36]. Na Inglaterra não existe interregno. nRei morto, rei posto. nO rei morreu! Viva o rei! VIDE: lRex nunquam moritur.
443. In angustiis amici apparent. [Petrônio, Satiricon 61]. Nos momentos difíceis é que se mostram os amigos. nNos perigos se vêem os amigos. nNas ocasiões é que se conhecem os amigos. VIDE: lAmici probantur rebus adversis. lAmicus certus in re incerta cernitur. lAmicus certus in necessitate cernitur. lAmicus certus in re incerta. lDifficile est in re prospera amicos probare, in adversa facile. lIn necessitate probatur amicus. lNoscitur adverso tempore verus amor. lNoscitur in magno discrimine quis sit amicus. lSors aspera monstrat amicum.
444. In animo melius distincta servantur. [Macróbio, Saturnalia 1.1.6]. As coisas organizadas se guardam melhor no espírito.
445. In annum. Para o período de um ano.
446. In antiquis est sapientia, et in multo tempore prudentia. [Vulgata, Jó 12.12]. A sabedoria acha-se nos velhos, e a prudência na vida dilatada.
447. In anulo, Dei figuram ne gestato. [Erasmo]. Não uses a imagem de Deus no teu anel.
448. In aperta luce. [Jur / Black 929]. À luz do dia. Durante o dia.
449. In aperto. Ao ar livre.
450. In apicibus iuris. [Jur / Black 929]. Nas sutilezas do direito. VIDE: lApex iuris.
451. In aqua scribis. [Erasmo, Adagia 1.4.56]. Tu estás escrevendo na água. (=Prometes o que não cumprirás). VIDE: lIn arena scribis. lIn cinere scribis. lIn vino scribis. lPer aquam scribis. lScribis in aqua.
452. In aqua sementem facis. [Erasmo, Adagia 1.4.53]. Semeias na água. nÉ malhar em ferro frio. lIn aqua seminas. [Schottus, Adagia 66]. VIDE: lArenae semina mandas. lSemina arenae mandare. lSemina spargere in Oceanum.
453. In aqua turbida piscatur uberius. [Walter Map, De Nugis Curialium]. Na água agitada se pesca com mais abundância. nNa água revolta pesca o pescador. VIDE: lAqua turbida piscosior est. lAquis turbidis piscari. lEst captu facilis turbata piscis in unda. lEst captu facilis turbatis piscis in undis. lEst captus turbatis piscis in undis. lFlumen confusum reddit piscantibus usum. lPiscatur in aqua turbida. lTurbat aquas, ut plures capiat pisces. lTurbata aqua, captat anguillas.
454. In arbitrio viri erit, ut faciat, sive non faciat. [Vulgata, Números 30.14]. Ficará no arbítrio do marido fazê-lo ela, ou não o fazer.
455. In ardua virtus. [Divisa / DAPR 820]. Contra as dificuldades, coragem.
456. In arduis constanter agendum. [Erasmo, Adagia 5.2.28]. Nas dificuldades é preciso agir com firmeza.
457. In arduis virtus. Nos momentos difíceis, coragem.
458. In area te abscondis. [Apostólio, Paroimiai 8.49]. Escondes-te na praça pública. nGato escondido com o rabo de fora. lIn area latitas. [Erasmo, Adagia 3.4.97]. lIn area occultaris. [Schottus, Adagia 70].
459. In arena aedificas. [Erasmo, Adagia 1.4.57]. Constróis na areia. VIDE: lSuper arenam aedificare.
460. In arena scribis. Escreves na areia. nPrometes mundos e fundos. VIDE: lIn aqua scribis. lIn cinere scribis. lIn vino scribis. lPer aquam scribis. lScribis in aqua.
461. In articulo. [Codex Iustiniani 1.33.3] Num momento. Imediatamente.
462. In articulo mortis. [Jur / Black 929]. No momento da morte. Na hora da morte. VIDE: lArticulo mortis. lIn extremis vitae momentis. lIn extremis. lIn supremis. lIn ultimis.
463. In articulo necessitatis. No momento de necessidade.
464. In asini aures canis. Cantas ao ouvido do burro. nPerdes teu latim.
465. In atrocioribus delictis punitur affectus licet non sequatur effectus. [Jur / Black 929]. Nos crimes hediondos pune-se a intenção, mesmo que não haja realização.
466. In audaces non est audacia tuta. [Ovídio, Metamorphoses 10.544]. Contra valentes valentia não é segura.
467. In aula. No palácio.
468. In aurem dicere. [Erasmo, Adagia 1.3.47]. Dizer ao ouvido. Segredar.
469. In aurem utramvis dormire. [Terêncio, Heauton Timorumenos 342]. Dormir sobre as duas orelhas. (=Dormir tranqüilo). lIn aurem utramque dormire. VIDE: lDormit in utramvis aurem quem cura relinquit. lIn utramque dormit aurem. lIn utramvis dormire aurem.
470. In baculo equitare. [DAPR 123]. Cavalgar um bastão. nFazer cavalo de batalha.
471. In beato omnia beata. [Erasmo, Adagia 4.10.83]. No homem feliz, todas as coisas dão certo.
472. In bello aut vincendum aut fortiter occumbendum. [Rezende 2544]. Na guerra deve-se vencer, ou morrer com coragem.
473. In bello licet omnia facere quae necessaria sunt ad defensionem boni publici. [Pe.Francisco Vitoria]. Na guerra é lícito fazer tudo que seja necessário para a defesa do bem público.
474. In bello nihil tam leve est quod non magnae interdum rei momentum faciat. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 25.28]. Na guerra, nada é tão insignificante que às vezes não possa causar um movimento de grande importância.
475. In bello non licet bis peccare. [Apostólio, Paroimiai 2.95]. Na guerra não se pode errar duas vezes. nDuas vezes é moléstia. VIDE: lBis peccare in bello non licet. lNon in bello peccare licet bis. lNon licet bis in bello peccare. lNon licet in bello bis peccare. lPeccare bis bello cuiquam non licet.
476. In bello parvis momentis magni casus intercedunt. [César, De Bello Civili 1.21.2]. Na guerra, em breves momentos se realizam acontecimentos importantes.
477. In bello plurimum ingenium posse. [Salústio, Catilina 2.2]. Na guerra é a inteligência que tem maior poder.
478. In bibliothecis loquuntur defunctorum immortales animae. [Plínio Antigo, Naturalis Historia 35.9, adaptado]. Nas bibliotecas falam as almas imortais dos mortos.
479. In bonam partem. [Cícero, Ad Atticum 13.3]. Em bom sentido. Favoravelmente. Considerando os aspectos favoráveis. VIDE: lIn malam partem.
480. In bonis defuncti. [Digesta 35.2.62.1]. Entre os bens do falecido.
481. In bono hospite atque amico quaestus est quod sumitur. [Plauto, Miles Gloriosus 674]. O que se gasta com um bom hóspede ou amigo é lucro. VIDE: lIn amico quaestus est quod sumitur.
482. In brevi. Em breve. Brevemente.
483. In buccam tibi quod venerit loquaris. Fala o que te vier à boca. VIDE: lQuidquid in buccam tibi venerit, loquaris.
484. In caducum parietem nos inclinavimus. [Aelius Spartianus, De Vita Hadriani 23.14]. Nós nos apoiamos numa parede arruinada. lIn caducum parietem incubuimus.
485. In caecorum regno regnant strabones. Em terra de cegos governam os estrábicos. nEm terra de cegos, o torto é rei. nEm terra de cego quem tem um olho é rei. VIDE: lBeati monoculi in regione caecorum. lBeati monoculi in terra caecorum. lBeatus monoculus in terra caecorum. lCaecorum in patria luscus rex imperat omnis. lIn caecorum regno regnant strabones. lIn regione caecorum rex est luscus. lIn terra caecorum monoculus rex. lInter caecos luscus rex. lInter caecos regnat luscus. lInter caecos regnat strabo. lInter caecos strabus rex est. lInter pygmaeos regnat nanus. lMonoculus inter caecos rex.
486. In caelo et in terra. No céu e na terra.
487. In caelo patria vestra, non in terra. Vossa pátria fica no céu, não na terra.
488. In caelo quies. [Stevenson 1118]. nSó no céu ha descanso.
489. In caelo salus. A salvação está no céu.
490. In caelo sum. [Cícero, Ad Atticum 2.9.1]. Estou no céu. (=Estou felicíssimo).
491. In caelum efferre. [DAPR 482]. Pôr alguém no céu. (=Elogiar muito). lIn caelum tollere.
492. In caelum exspuis. [Erasmo, Adagia 3.4.87]. Estás cuspindo para o céu. (=Diz-se de quem hostiliza a quem não pode fazer mal). lIn caelum iacularis. [Zenódoto / Albertatius 595]. Estás flechando o céu. lIn caelum sagittam torques.
493. In calamitate ex amicis inimici exsistunt. [César, De Bello Civile 104]. Na desgraça, dos amigos surgem os inimigos.
494. In calamitoso risus etiam iniuria est. [Publílio Siro]. Quando um homem está arruinado, até o riso é considerado uma falta.
495. In camera. [Jur / Black 929]. Na sala do juiz. (=Em sessão secreta).
496. In cantu Itali balant, Hispani gemunt, Galli modulantur, Germani ululant. [Anônimo / Bernardes, Nova Floresta 5.496]. No exercício de cantar os italianos parece que estão balando, os espanhóis gemendo, os franceses gorjeando e os alemães uivando.
497. In capite. [Jur / Black 929]. Como chefe. No comando.
498. In capite orphani discit chirurgus. [Erpênio / Rezende 2548; Stevenson 727]. Na cabeça do órfão aprende o cirurgião.
499. In casibus extraordinariis. Nos casos extraordinários.
500. In cassum. Em vão.
501. In casu. Neste caso.
502. In casu appellationis. [Jur]. No caso de apelação.
503. In casu consimile. Em caso semelhante.
504. In casu exceptionis de incompetentia. [Jur]. No caso de exceção de incompetência.
505. In casu extremae necessitatis omnia sunt communia. [Jur / Black 930]. No casos de extrema necessidade, todas as coisas são comuns.
506. In casu peremptionis. [Jur]. No caso de perempção.
507. In casu suspicionis. [Jur]. No caso de suspeição.
508. In casu urgentis necessitatis. Em caso de necessidade urgente.
509. In cauda venenum. [Rezende 2549]. nO veneno está na cauda. nJacaré, jacaré, quanto mais rabo, pior é.
510. In causa facili cuivis licet esse diserto. [Ovídio, Tristia 3.11.21]. Em causa fácil qualquer um pode ser eloqüente.
511. In cavea non canit luscinia. [Rezende 2550]. nO rouxinol na gaiola não canta.
512. In certis non est coniecturae locus. [Jur]. Nas coisas certas não há lugar para conjectura.
513. In Christi nomine. Em nome de Cristo.
514. In circuitu impii ambulant. [Vulgata, Salmos 11.9]. Os ímpios andam ao derredor.
515. In cineres scribere. [Schottus, Adagia 413]. Escrever nas cinzas. (=Prometer o que não cumprirá. Fazer trabalho inútil). VIDE: lIn aqua scribis. lIn arena scribis. lIn vino scribis. lPer aquam scribis. lScribis in aqua.
516. In cive excelso blanditiam, ambitionem notam esse levitatis. [Cícero, De Republica 4.8]. Em um homem eminente a lisonja e a ambição são sinal de pouco caráter.
517. In civitate Dei nostri. [Vulgata, Salmos 47.2]. Na cidade de nosso Deus. VIDE: lCivitas Dei. lGloriosa dicta sunt de te, civitas Dei.
518. In civitate libera linguam mentemque liberas esse debent. [Suetônio, Tiberius 3.28]. Num estado livre, a língua e a mente devem ser livres. VIDE: lIn libera civitate oportet etiam linguas esse liberas.
519. In claris non est locus coniecturis. [Jur / Black 930]. Em coisas óbvias não há espaço para conjecturas.
520. In claris non fit interpretatio. [Jur]. Nas coisas claras não cabe interpretação. VIDE: lQuando verba sunt clara, non admittitur mentis interpretatio.
521. In claustro domini furit acrior ira catelli. [Pereira 111]. Na casa de seu dono a ira do cãozinho é mais violenta. nMuito pode o galo no seu poleiro. nEm sua casa cada um é rei. VIDE: lAusus maiores fert canis ante fores. lCanis domi ferocissimus. lIn foribus propriis canis est audacior omnis. lOmnis canis in porta sua magnus est latrator.
522. In cogitatione tua regi ne detrahas. Não digas mal do rei nem em pensamento. nNão digas mal de el-rei nem entre dentes, porque em toda parte tem parentes. lIn cogitatione tua regi ne detrahas, et in secreto cubili tui ne maledixeris diviti, quia et aves caeli portabunt vocem tuam. [Vulgata, Eclesiastes 10.20]. Não digas mal do rei, ainda no teu pensamento, e não fales mal do rico, ainda no retiro de tua câmara, porque até as aves do céu levarão a tua voz.
523. In commendam. Em confiança.
524. In commercio. No comércio.
525. In communi calamitate suam quemque habere fortunam. [Quinto Cúrcio, Historiae 6.4]. Quando a desgraça é comum, cada um tem sua sorte.
526. In communionem vel societatem nemo compellitur invitus detineri. [Codex Iustiniani 3.37.5]. Ninguém é obrigado a permanecer numa sociedade contra a vontade.
527. In concione pecus obviam considet. [Medina 602]. O rebanho está reunido no caminho. nOvelhas bobas, por onde vai uma, vão todas.
528. In concreto. Em concreto. Neste caso. Objetivamente.
529. In coniunctivis, oportet utramque partem esse veram. [Jur / Black 930]. Nas parcerias, é preciso que ambas as partes sejam legítimas.
530. In consimili casu, consimile debet esse remedium. [Jur / Black 930]. Em caso igual o remédio deve ser igual.
531. In conspectu discipulorum suorum. [Vulgata, João 20.30]. Na presença de seus discípulos.
532. In conspectu legum. [Jur]. Na presença das leis.
533. In conspectu tuo. Em tua presença. Diante de teus olhos. VIDE: lInveniam gratiam in conspectu tuo.
534. In consuetudinibus, non diuturnitas temporis sed solicitas rationis est consideranda. [Jur / Black 930]. Nos costumes, não se deve considerar a longa duração do tempo, mas a solidez da razão.
535. In continenti tempore. Imediatamente. Sem perda de tempo. lIn continenti. VIDE: lEx continenti.
536. In contractibus rei veritas potius scriptura prospici debet. [Codex Iustiniani 4.22.1]. Nos contratos, deve-se considerar a verdade da coisa mais que o escrito.
537. In contractibus tacite insunt quae sunt moris et consuetudinis. [Jur / Broom 656]. Nos contratos estão incluídas tacitamente aquelas coisas que são dos usos e costumes.
538. In contrahendo quod agitur pro cauto habendum est. [Pompônio, Digesta 12.1.3]. Deve-se ter cautela com o que se estipula nos contratos.
539. In controversiis, quas in iudiciis moveri contigerit, aequalitatem litigatoribus volumus servari. [Codex Iustiniani 12.19.12.4]. Nas demandas que forem movidas em juízo, queremos que seja observada igualdade entre as partes.
540. In contumacia. [Jur]. No caso de recusa de comparecer em juízo.
541. In corde spes, vis et vita. [Rezende 2575]. No coração estão a esperança, a força e a vida.
542. In corpore. Em matéria. Em substância. Inteiramente.
543. In crastino. No dia seguinte. VIDE: lAltera die. lDie altera. lCrastino die.
544. In crastinum differo res severas. [Cornélio Nepos, Pelopidas 3.2]. Adio para amanhã os assuntos sérios. lIn crastinum seria. [Erasmo, Adagia 4.7.60]. lIn crastinum negotia. [Schottus, Adagia 621].
545. In criminalibus non sim adstrictus iudicare secundum leges, sed vel meo arbitrio definire possum. Nas questões criminais, não ficarei restrito a julgar segundo as leis, mas poderei decidir até segundo meu arbítrio.
546. In criminalibus, voluntas reputabitur pro facto. [Jur / Black 931]. Nos atos relativos a crimes, a vontade é contada como fato. VIDE: lIn maleficiis voluntas spectatur, non exitus.
547. In cruce salus. [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 2.12.7]. A salvação está na cruz. VIDE: lIn hac cruce salus.
548. In cruce spero. Minha esperança está na cruz.
549. In curia. No tribunal.
550. In custodia legis. [Jur / Black 931]. Sob a guarda da lei. VIDE: lIn gremio legis.
551. In cyatho vini pleno cum musca periret, ‘sic’, ait Oeneus, ‘sponte perire velim’. Quando a mosca morreu na taça cheia de vinho, ‘assim’, disse Vinário, ‘é que eu gostaria de morrer’.
552. In debiles debilis incidit. [Grynaeus 272]. Aos doentes apresentou-se como doente. VIDE: lAd aegrotos aegrotus veni. lAd imbecillos debilis me contuli. lAd imbecillos imbecillus advenis. lFactus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrifacerem.
553. In defectu rerum nihil operae est indulgere verbis. [Símaco / Bernardes, Nova Floresta 5.159]. Na falta de fatos, de nada adianta entregar-se às palavras. nPalavras sem obras são tiros sem balas.
554. In delictis nemo excusatur per iuris ignorantiam, etiam minor. [Jur]. Nos delitos, ninguém se escusa por ignorância da lei, nem mesmo o menor.
555. In Deo speramus. [Divisa] . Esperamos em Deus.
556. In Deo spes mea. [Divisa]. Minha esperança está em Deus.
557. In dextra quidem fortuna, moderatus esto; in sinistra autem prudens. [Bias / Rezende 2585]. Quando a sorte é favorável, sê moderado; e quando é adversa, sê prudente.
558. In dextris vestris iam libertatem, opem, spem futuri temporis geritis. [Quinto Cúrcio, Historiae 4.14]. Vós conduzis em vossas mãos a liberdade, a riqueza, a esperança do futuro.
559. In dicendo, non tam copia, quam modus quaerendus. Ao se discursar, não se deve visar à abundância, mas ao equilíbrio. VIDE: lMihi non tam copia quam modus in dicendo quaerendus est.
560. In die bona fruere bonis. No dia bom goza das coisas boas. nAo bom dia abre-lhe a porta. lIn die bona fruere bonis, et malam diem praecave. [Vulgata, Eclesiastes 7.15]. Goza dos bens no dia bom, e precavê o mau dia. nAo bom dia abre-lhe a porta, e ao mau te aparelha.
561. In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum. [Vulgata, Eclesiástico 11.27]. No dia da felicidade não esqueças a desgraça, e no dia da desgraça não esqueças a felicidade.
562. In die illa stillabunt montes dulcedinem, et colles fluent lacte. [Vulgata, Joel 3.18]. Naquele dia os montes distilarão doçura, e os outeiros manarão leite.
563. In die natalis regis. [Vulgata, 2Macabeus 6.7]. no dia dos anos do rei.
564. In diebus illis. Naqueles dias. Naquele tempo. VIDE: lEo tempore. lIn illo tempore. lIn tempore illo.
565. In diem. [Jur]. No dia a dia. Para um dia marcado.
566. In diem vivo. [Grynaeus 89]. Vivo para o dia. Vivo o dia-a-dia. nGanhá-lo e comê-lo. nViver da mão à boca. VIDE: lIn horam vivo.
567. In discrimine apparet qui vir. [Erasmo, Adagia 3.8.84]. No momento do perigo se vê quem é o homem. nNo frigir dos ovos é que a manteiga chia. nAqui se vê o filho do homem.
568. In discussione autem fas unicuique est a pristina sua conclusione recedere. No debate é justo que qualquer pessoa recue de sua primeira afirmação.
569. In disputationibus coram populo qui magis garrulus est vincit. [Hipócrates / Busarello 294]. Nos debates diante do povo, o mais loquaz é o que vence.
570. In distans. À distância.
571. In divite fortuna ne superbias. [Cleóbulo / Rezende 2591]. Quando a sorte te for favorável, não sejas soberbo.
572. In divitiis Croesi teruncii accessio. [Cícero, De Finibus 3.45]. O acréscimo de um vintém à fortuna de Creso. nLevar água ao mar. VIDE: lCroesi pecuniae nummum addere. lCroesi pecuniae teruncium adicere. lTeruncium adicere Croesi pecuniae.
573. In divitiis inopes, quod genus egestatis gravissimum est. [Sêneca, Epistulae 74.4, adaptado]. São pobres no meio das riquezas, o que é o mais pesado gênero de pobreza.
574. In dolio figularem artem discere. [Erasmo, Adagia 1.6.15]. Começar a aprender a arte do oleiro numa talha. (=Começar pelo mais difícil). nComeçar por onde os outros acabam. lIn dolio figulinam discere. [Schottus, Adagia 69]. lIn dolio figulinam exercere. [Schottus, Adagia 69]. lIn dolio sic figulus artem exerceat. [Schottus, Adagia 611]. Que o oleiro comece a aprender a sua arte no tonel de barro. VIDE: lA dolio figlinam auspicari. lDolio figularem artem discere.
575. In dolium pertusum verba ingerimus. [Pereira 104]. Estou enfiando minhas palavras num tonel furado. nEntra-lhe por um ouvido e sai-lhe por outro. VIDE: lIn pertusum ingerimus dicta dolium.
576. In Domino confido. [Vulgata, Salmos 10.2]. No Senhor confio.
577. In Domino fortis. [Divisa]. Forte no Senhor.
578. In domo patris mei mansiones multae sunt. [Vulgata, João 14.2]. Na casa do meu pai há muitas moradas.
579. In dorso. Nas costas. No verso. (=Da expressão in dorso recordi, que significa no verso do documento, se origina a palavra portuguesa endosso)
580. In dubiis. No caso de dúvida. VIDE: lIn dubio.
581. In dubiis abstine. nNa dúvida, abstém-te. nNa dúvida, não faças. lIn dubiis non est agendum. Na dúvida, não se deve fazer. VIDE: lIn dubio nihil faciendum.
582. In dubiis benigniora praeferenda sunt. [Gaio, Digesta 50.17.16]. Na dúvida, devem ser preferidas as soluções mais benignas. VIDE: lSemper in dubiis benigniora praeferenda sunt.
583. In dubiis, magis dignum est accipiendum. [Jur / Black 931]. Nos casos duvidosos, deve-se aceitar o que é mais justo.
584. In dubiis melior est condicio possidentis. [Pe.Francisco Vitoria]. Nos casos duvidosos, é melhor a condição de quem tem a posse.
585. In dubiis melius est tacere quam dicere. [Albertano da Brescia, Ars Loquendi et Tacendi 2]. Nos casos duvidosos é preferível calar a falar.
586. In dubiis rebus. Nos momentos críticos. Na adversidade.
587. In dubiis tutior sequenda est pars. Nos casos de dúvida deve-se seguir a parte mais segura. lIn dubiis tutior pars.
588. In dubio. Na dúvida. Em caso de dúvida. VIDE: lIn dubiis.
589. In dubio libertas. Na dúvida, agir com liberdade.
590. In dubio, magis contra fiscum est respondendum. [Jur]. Na dúvida, deve-se mais decidir contra o fisco. lIn dubio, contra fiscum. Na dúvida, contra o fisco.
591. In dubio mitius. [Jur]. Na dúvida, com mais suavidade.
592. In dubio nihil faciendum. Havendo dúvida, não se deve fazer nada. nNa dúvida, não faças. nNa dúvida, abstém-te. VIDE: lIn dubiis non est agendum. lIn dubiis abstine.
593. In dubio pro operario. [Jur]. No caso de dúvida a favor do trabalhador.
594. In dubio pro possessore. [Jur]. Na dúvida, a favor do possuidor.
595. In dubio pro reo. [Jur]. Na dúvida, a favor do réu. VIDE: lReo favere in dubio est potius quam actori.
596. In dubio reus est absolvendus. [Jur]. Na dúvida, o réu deve ser absolvido.
597. In dubio semper id quod minus est, debetur. [Jur]. Em caso de dúvida sempre se deve o que é menos.
598. In dulci iubilo. Em doce júbilo.
599. In duobus contristatum est cor meum, et in tertio iracundia mihi advenit: vir bellator deficiens per inopiam; et vir sensatus contemptus; et qui transgreditur a iustitia ad peccatum. [Vulgata, Eclesiástico 26.25-27]. Com duas coisas se entristeceu o meu coração, e a terceira provocou-me a cólera: um homem de guerra que perece à míngua, um homem sábio que é desprezado, e aquele que passa da justiça ao pecado.
600. In duplo. Em duplicata.