A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U V

DICIONÁRIO  DE  EXPRESSÕES  E  FRASES  LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER

E1 E2 E3 E4 E5 E6 E7

 

401.  Eorum vita refellitur oratio. [Cícero, De Finibus 2.81]. O discurso deles é contradito pela vida deles. nDizer e fazer não comem à mesma mesa.

402.  Eos adversarios existimemus, qui arma contra patriam ferant; non eos, qui suo iudicio tueri rempublicam velint. [Cícero, De Officiis 1.25]. Consideremos adversários os que tomarem armas contra a pátria, e não aqueles que quiserem ver a república conforme suas convicções.

403.  Eos auloedos esse qui citharoedi fieri non potuerint. [Cícero, Pro Murena 29]. Sejam flautistas os que não puderem ser citaristas. nQuem não pode andar a cavalo ande a pé. nVai el-rei até onde pode, não onde quer. nQuem não pode como quer queira como puder. VIDE: lAuloedus sit qui citharoedus esse non potest. lAuloedus fiat, qui esse citharoedus nequit. lAuloedus sit qui citharoedus esse non possit.

404.  Eos scire quae recta sunt, sed facere nolle. [Schottus, Adagialia Sacra 54]. Eles sabem o que é correto, mas não querem fazer.

405.  Epicuri de grege porcus. [Horácio, Epistulae 1.4.15]. Um porco do rebanho de Epicuro. (=Um homem voluptuoso. Um glutão).

406.  Epicuri horti. Os jardins de Epicuro. (=Em Atenas, o jardim em que o filósofo Epicuro instalou sua escola).

407.  Epistula enim non erubescit. [Cícero, Ad Familiares 5.12.1]. A carta não cora. nO papel aceita tudo. nCalem barbas e falem cartas. lEpistulae non erubescunt. Cartas não coram. VIDE: lLitterae non erubescunt.

408.  Epistulas vero cotidianis verbis texere solemus. [Cícero, Ad Familiares 9.21]. Quanto às cartas, eu costumor compor com palavras de uso diário.

409.  Epulis accumbere divum. [Virgílio, Eneida 1.79]. Participar dos banquetes dos deuses.

410.  Equi donati dentes non inspiciuntur. [Rezende 1598]. nA cavalo dado não se olham os dentes. VIDE: lDonato non sunt ora inspicienda caballo. lDonati non sunt ora inspicienda caballi. lGratis quando datur equus, os non inspiciatur, non contemnatur, si morbidus. lNon oportet equi dentes inspicere donati. lNoli equi dentes inspicere donati. lSi quis dat mannos, ne quaere in dentibus annos.

411.  Equi et poëtae alendi, non saginandi. [Carlos IX, da França / Stevenson 1819]. Cavalos e poetas devem ser alimentados, não engordados.

412.  Equidem natus non eram. [Fedro, Fabulae 1.1.11]. Na verdade nessa época eu ainda não era nascido.

413.  Equidem pol vel falso tamen laudari multo malo. [Plauto, Mostellaria 177]. Eu prefiro um cumprimento, ainda que seja insincero.

414.  Equidem virum odi duplicem sermonibus, verbis amicum, sed malignum moribus. [Schottus, Adagia 60]. Odeio o homem de dois discursos, amigo com as palavras, mas malvado nas ações. VIDE: lVerbis amicus, sed malignus moribus.

415.  Equis virisque. Com a cavalaria e a infantaria. VIDE: lViris equisque decertandum est.

416.  Equo currenti non opus calcaribus. [PSa]. nCavalo que voa não carece de espora. VIDE: lNon opus est celeri subdere calcar equo. lStimulo currentem equum incitasti.

417.  Equo frenato est auris in ore. [Horácio, Epistulae 1.15.13]. O cavalo arreado tem o ouvido na boca.

418.  Equo ne credite, Teucri. [Virgílio, Eneida 2.48]. Não confieis no cavalo, ó troianos. nDesconfiança é a mãe da segurança.

419.  Equo senescenti minora cicella admove. [Erasmo, Adagia 2.8.52]. Quando o cavalo fica velho, dá-lhe carroça menor. lEquo senescenti minora cycla admove. VIDE: lAdde rotas vetulo leviores usque caballo. lCum senio est confectus equus, da cycla minora. lNempe senescenti leviora impone caballo. lTrade senescenti iam cycla minora caballo.

420.  Equus conductitius facit brevia miliaria. [DAPR 122]. O cavalo de aluguel torna curtas as milhas. nCavalo alugado nunca cansado.

421.  Equus fulvus prius enectus quam fatigatus. Cavalo ruço antes morto que cansado. nAlazão tostado, antes morto que cansado.

422.  Equus in quadrigis, in aratro bos. [Rezende 1601]. O cavalo na carruagem, o boi no arado. nCada qual no seu ofício.

423.  Equus indomitus evadit durus, et filius remissus evadet praeceps. [Vulgata, Eclesiástico 30.8]. Um cavalo indômito torna-se intratável, e um filho deixado à sua vontade torna-se-á insolente.

424.  Equus me portat, alit rex. [Apostólio, Paroimiai 10.55]. O cavalo me carrega, o rei me alimenta. nVivo à custa da barba longa. lEquus ut me portet, alat rex, officium facio. [Horácio, Epistulae 1.17.20]. Cumpro minha obrigação para que o cavalo me leve e o rei me alimente. VIDE: lRex me alit, me equus portat.

425.  Equus obsequens facile et parens huc illuc frenis leniter motis flectendus est. [Sêneca, De Beneficiis 5.25.5]. O cavalo dócil e obediente é facilmente dirigido para um lado e para outro pelo movimento das rédeas.

426.  Equus Troianus est hoc. [Albertatius 411]. Isso é o cavalo de Tróia. (=É uma armadilha). VIDE: lIntus, intus, inquam, est equus Troianus.

427.  Erant sicut oves non habentes pastorem. [Vulgata, Marcos 6.34]. Eram como ovelhas que não tinham pastor.

428.  Erat hiems summa, tempestas perfrigida, imber maximus. [Cícero, In Verrem 2.4.86]. Era pleno inverno, uma tempestade frigidíssima, a maior chuva.

429.  Erat vir in cunctis prospere agens. [Vulgata, Gênesis 39.2]. Era um homem que obrava em tudo com sucesso.

430.  Erga omnes. Contra todos. Para com todos. VIDE: lAdversus omnes.

431.  Erga tertios. [Jur]. Contra terceiros.

432.  Ergo. Portanto. Logo.

433.  Ergo bibamus! Bebamos pois!

434.  Ergo ego nec amicum habeo, nec inimicum. [Suetônio, Vita Neronis 47]. Não tenho, pois, nem amigo nem inimigo.

435.  Ergo fortuna, ut saepe alias, virtutem est secuta. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 4.37]. Também a sorte, como muitas outras vezes, acompanhou a coragem. VIDE: lFortuna virtutem sequitur.

436.  Ergo quisquam me magis odit quam ego? [Sêneca Retórico, Controversiae 7.3.1]. Então alguém me odeia mais do que eu mesmo?

437.  Ergo vivamus, dum licet esse bene. [Petrônio, Satiricon 34]. Vivamos pois, enquanto se pode estar bem.

438.  Ergone sollicitae tu causa, pecunia, vitae es? [Propércio, Elegiae 3.7.1, adaptado]. Não és tu, ó dinheiro, a causa da vida intranqüila? VIDE: lSollicitae tu causa, pecunia, vitae.

439.  Erigere durum est, qui cecidit iuvenis, senem. [Schottus, Adagia 607]. É difícil pôr de pé o velho, que caiu quando jovem.

440.  Erinaceus partum differt. [Suidas / Albertatius 413]. O ouriço adia o parto. (=Com o adiamento cresceriam os espinhos do filhote, tornando doloroso o parto). nDilata para seu mal. nNa tardança está o perigo. VIDE: lEchinus partum differt.

441.  Eripe me de luto, ut non infigar. [Vulgata, Salmos 68.15]. Tira-me do lodo, para que eu não fique atolado.

442.  Eripe me his, invicte, malis. [Virgílio, Eneida 6.365]. Livra-me destes males, ó invencível.

443.  Eripe, si valeas, non suggere tela furenti. [Columbano]. Se puderes, toma a arma ao homem enfurecido, não lha dês.

444.  Eripere telum, non dare, irato decet. [Publílio Siro]. Ao homem zangado, é preciso tirar-lhe e não dar-lhe a arma.

445.  Eripere vitam nemo non homini potest, at nemo mortem. [Sêneca, Phoenissae 152]. Não há ninguém que não possa tirar a vida a um homem, mas ninguém lhe pode tirar a morte.

446.  Eripit interdum, modo dat medicina salutem. [Ovídio, Tristia 2.269]. O remédio às vezes dá, às vezes tira a saúde.

447.  Eripite isti gladium, quae sui est impos animi. [Plauto, Casina 518]. Tomai dele a espada, pois ele não tem o domínio de sua vontade. VIDE: lImpos animi.

448.  Eripitur personna, manet res. [Lucrécio, De Natura Rerum 3.58]. Arrancva-se a máscara, aparece o rosto verdadeiro.

449.  Eripuit caelo fulmen mox sceptra tyrannis. [Turgot, num busto de Benjamim Franklin]. Arrebatou o raio ao céu e logo depois os cetros aos tiranos. lEripuit caelo fulmen, sceptrumque tyrannis. Arrebatou o raio ao céu e o cetro aos tiranos.

450.  Eripuitque Iovi fulmen viresque tonandi, et sonitum ventis concessit, nubibus ignem. [Manílio, Astronomica 1.104]. Arrebatou a Júpiter o raio e o poder de trovejar, e concedeu o clamor aos ventos, o fogo às nuvens.

451.  Erit ille notus, quem per te cognoveris. [Fedro, Fabulae 3.10.58]. Só te será bem conhecido quem por ti mesmo conheceres. nBom homem é fulano. Tiveste tu negócios com ele?

452.  Erit lex: honesta, iusta, possibilis, secundum naturam, secundum consuetudinem patriae, loco temporique conveniens, necessaria, utilis; manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in captionem contineat; nullo privato commodo, sed pro communi utilitate civium scripta. [Isidoro de Sevilha]. A lei será: honesta, justa, possível, segundo a natureza, segundo os usos e costumes da pátria, adequada ao lugar e ao tempo, necessária, útil; também clara, para que não contenha nenhuma armadilha por obscuridade; escrita não para vantagem pessoal, mas para utilidade comum dos cidadãos.

453.  Erit lucro lingua retenta tuo. [Ovídio, Remedia Amoris 642]. A discrição trará sempre vantagem a ti.

454.  Erit novissimus error peior priore. [Vulgata, Mateus 27.64]. Virá o último embuste a ser pior do que o primeiro.

455.  Erit ubi poenas det procax audacia. [F 3.5 / Rezende 1610]. Haverá um momento em que o atrevimento será punido.

456.  Eritis enim in aëra loquentes. [Vulgata, 1Coríntios 14.9]. Sereis como quem fala ao vento. VIDE: lLitori loqueris. lVentis loqueris. lVentis verba das. lVento loqueris. lVentis verba profundis. lVerba dat in ventos.

457.  Eritis sicut dii, scientes bonum et malum. [Vulgata, Gênesis 3.5]. Sereis como deuses, conhecendo o bem e o mal.

458.  Errando, corrigitur error. [Rezende 1612]. Errando é que se corrige o erro.

459.  Errando, discitur. [Rezende 1613]. Errando, aprende-se. nErrando é que se aprende.

460.  Errant qui in prosperis rebus omnes impetus fortunae se putant fugisse. [RH 4.24]. Enganam-se os que, na prosperidade, julgam-se ao abrigo de todos os ataques da sorte.

461.  Errantibus, non decipientibus, iura subveniunt. [Jur]. As leis vêm em soccorro dos que erram, não dos que enganam.

462.  Errantis consensus nullus est. [Jur]. A concordância de quem errou é nula.

463.  Errantis voluntas nulla est. [Codex Iustiniani 1.18.8]. A vontade de quem erra não é nenhuma.

464.  Errare commune est mortalibus. [DAPR 114]. Errar é comum aos mortais. nErrar é da humanidade. nNão há cavalo, por bom que seja, que não tropece.

465.  Errare humanum est. [Dumaine 246]. nErrar é humano. lErrare humanum est, ignoscere divinum. [S.Jerônimo, Epistulae 57.12]. Errar é humano, perdoar é divino. VIDE: lHumanum est errare. lHominis est errare.

466.  Errare humanum est, in errore perseverare, belluinum. [George Pettie / Stevenson 708]. Errar é do homem, perseverar no erro é do animal. nDo homem é o errar, e da besta o teimar. VIDE: lCuiusvis hominis est errare, nullius, nisi insipientes, in errore perseverare. lCuiusvis hominis est errare, solius insipientis est in errore perseverare. lHominum est errare, sed ferinum perseverare in errore.

467.  Errare humanum est, perseverare autem diabolicum. [Rezende 1616]. nHumano é pecar, diabólico perseverar. VIDE: lHumanum enim est peccare, diabolicum vero perseverare. lHumanum est peccare, diabolicum est in peccatis durare. lHumanum est peccare, sed perseverare diabolicum.

468.  Errare humanum est, sed in errore perseverare dementis. [Rezende 1617]. Errar é próprio do homem, mas perseverar no erro é próprio do louco.

469.  Errare malo cum Platone quam cum istis vera sentire. [Cícero, Tusculanae 1.17.39]. Prefiro errar com Platão a reconhecer a verdade com estes. (=Cícero referia-se aos Pitagóricos).

470.  Erras, si istorum, tibi qui occurrunt, vultibus credis. [Sêneca, Epistulae 103]. Enganas-te, se confias nos rostos dos que se aproximam de ti.

471.  Errat autem qui amicum in atrio quaerit, in convivio probat. [Sêneca, Epistulae 19.11]. Erra quem busca amigo no palácio e o prova no festim.

472.  Errat datum qui sibi, quod extortum est, putat. [Publílio Siro]. Erra quem julga que lhe foi dado aquilo que foi obtido com violência.

473.  Errat enim, si quis existimat tutum esse ibi regem, ubi nihil a rege tutum est. [Sêneca, De Clementia 1.19.5]. Erra o que pensa estar o rei em segurança onde nada está seguro contra o rei.

474.  Errat interdum quadrupes. [DAPR 642]. De vez em quando o cavalo tropeça. nNão há cavalo, por bom que seja, que não tropece. lErrat interdum quadrupes; cum titubat quadrupes, labitur ergo bipes. O cavalo de vez em quando tropeça; quando o cavalo tropeça, então o homem cai. VIDE: lNon est tam bonus qui non caespitet equus.

475.  Errat longe, mea sententia, qui imperium credat gravius esse aut stabilius vi quod fit quam illud quod amicitia adiungitur. [Terêncio, Adelphi 65]. Na minha opinião, comete um grande engano quem acredita que o poder é mais sólido e mais durável, quando se exerce pela força do que quando se obtém pela amizade.

476.  Errat si quis existimat facilem rem esse donare. [Sêneca, De Vita Beata 24]. Erra quem julga ser coisa fácil o doar.

477.  Errata. Erros. Coisas erradas. (=É o plural de erratum, erro. Em português, errata é uma lista de erros identificados num texto impresso com as respectivas correções).

478.  Errata corrige. Corrige os erros.

479.  Erratis nescientes Scripturas, neque virtutem Dei. [Vulgata, Mateus 22.29]. Errais, não sabendo as Escrituras, nem o poder de Deus.

480.  Erratis, si metuendam creditis mortem. [Sêneca Retórico, Suasoriae 2.2.7]. Errais, se pensais que a morte é de se temer.

481.  Error a culpa vacat. [Sêneca, Hercules Oetaeus 983]. Esse erro está livre de culpa.

482.  Error calculi non facit ius. [Jur]. Erro de cálculo não cria direito.

483.  Error communis facit ius. [Paulo, Digesta 33.10.3.5]. O erro comum cria direito.

484.  Error corrigitur ubi deprehenditur. [Busarello 160]. Corrige-se o erro quando é encontrado.

485.  Error enim cum sequimur aliquid quod non ad id ducit quo volumus pervenire. [S.Agostinho]. Dá-se o erro quando seguimos alguma coisa que não nos conduz ao lugar a que queremos chegar.

486.  Error essentialis. [Jur]. Um erro essencial.

487.  Error excludit consensum. [Jur]. O erro vicia o consentimento.

488.  Error facit ius. O erro cria direito. VIDE: lError communis facit ius. lError ius facit.

489.  Error facti. Um erro de fato.

490.  Error hesternus sit tibi doctor hodiernus. [Rezende 1625]. Que o erro de ontem seja para ti o mestre de hoje. nErrando é que se aprende.

491.  Error in bello mors est. [Rezende 1626]. Na guerra, o erro é a morte.

492.  Error in ipso corpore rei. [Jur]. Engano no objeto principal da obrigação. lError in corpore.

493.  Error in negotio. [Jur]. Erro que consiste na execução de um ato, na certeza ou com a intenção de praticar outro.

494.  Error in obiecto. [Jur]. Erro quanto ao objeto.

495.  Error in persona. [Jur]. Erro quanto à pessoa. VIDE: lAberratio criminis. lAberratio delicti.

496.  Error in principio parvus, in fine maximus est. No princípio o erro é mínimo, no fim é enorme.

497.  Error iuris nocet. [Jur / Black 678]. O erro de direito prejudica.

498.  Error iuris non excusat. [Jur]. O erro de direito não escusa.

499.  Error ius facit. [Jur]. O erro cria direito. VIDE: lError communis facit ius. lError facit ius.

500.  Error qui non resistitur approbatur. [Jur / Black 678]. O erro a que não se faz oposição é aprovado.

501.  Errore veritas non amittitur. [Ulpiano, Digesta 50.1.6]. Por um erro não se perde a verdade.

502.  Errores medicorum terra tegit. [DAPR 439]. nOs erros dos médicos, a terra os cobre.

503.  Errores scribentis nocere non debent. [Jur / Black 678]. Os erros do escrivão não devem prejudicar.

504.  Errorum et fraudis abunde est. Há muitos erros e muitas fraudes. VIDE: lTerrorum et fraudis abunde est.

505.  Erubesce a socio et amico de iniustitia. [Rezende 1629]. Envergonha-te da injustiça diante do companheiro e do amigo. lErubescite (...) a socio et amico de iniustitia. [Vulgata, Eclesiástico 41.21-23]. Envergonhai-vos (...) da injustiça diante do companheiro e do amigo.

506.  Erubescit lex filios castigare parentes. [Jur / Coke / Black 678]. A lei se envergonha, quando os filhos corrigem os pais.

507.  Erubuit: salva res est. [Terêncio, Adelphi 643]. Corou: a coisa está salva. VIDE: lRubor est virtutis color.

508.  Erudi filium tuum, et refrigerabit te, et dabit delicias animae tuae. [Vulgata, Provérbios 29;17]. Cria bem a teu filho, consolar-te-á, e servirá de delícias à tua alma.

509.  Eruditio et religio. [Divisa da Universidade de Duke, Carolina do Norte, EUA]. Estudo e religião.

510.  Eruditos oportet nos prius animis quam linguis. [Rezende 1632]. É preciso que sejamos sábios antes pelo espírito que pela língua.

511.  Eruditus in patria sua est ut aurum in fodina. [Erpênio / Rezende 1633]. O sábio em sua pátria é como o ouro na mina. nSanto de casa não faz milagre.

512.  Eruimus terra solidum pro frugibus aurum. [Ovídio, Amores 3.8.53]. Arrancamos da terra o sólido ouro em vez de alimentos.

513.  Erum nemo gerit, nisi servierit bene. [Pereira 114]. Ninguém pode ser chefe, se não tiver servido bem. nNinguém é bom senhor, se não foi bom servidor.

514.  Erumpunt saepe vitia amicorum in ipsos amicos. [Cícero, De Amicitia 76]. Muitas vezes os erros dos amigos recaem sobre os próprios amigos.

515.  Erunt duo in carne una. [Vulgata, Gênesis 2.24; Mateus 19.5; Marcos 10.8]. Serão dois numa só carne.

516.  Erunt novissimi primi, et primi novissimi. [Vulgata, Mateus 20.16]. Serão últimos os primeiros, e primeiros os últimos. nOs últimos serão os primeiros. VIDE: lMulti autem erunt primi novissimi et novissimi primi.

517.  Erus dat ut servus faciat. [Jur / Black 892]. O patrão paga (o salário) para que o empregado faça (o trabalho). VIDE: lServus facit ut erus det.

518.  Es, bibe, lude, veni. [Inscrição em túmulo]. Come, bebe, diverte-te, vem.

519.  Es impudicus et vorax et aleo. [Catulo, Carmina 29.10]. És impudico, voraz e jogador.

520.  Esca omnium malorum voluptas. A voluptuosidade é o alimento de todos os males. VIDE: lMalorum esca voluptas. lPlato escam malorum voluptatem appellat. lVoluptas esca malorum. lVoluptas est malorum esca, quo ea non minus homines, quam hamo capiuntur pisces.

521.  Esca ventri, et venter escis. [Vulgata, 1Coríntios 6.13]. Os manjares são para o ventre, e o ventre para os manjares.

522.  Esse abstinentem, continere omnes cupiditates praeclarum est. [Cícero, Ad Quintum 1.11]. Abster-se, dominar todos os desejos, é fato admirável.

523.  Esse cupit mannus, sed ephippia ferre recusat. O potro quer comer, mas se recusa a carregar a sela.

524.  Esse est percipi. Existir é ser percebido.

525.  Esse, Fuisse, Fore, tria florida sunt sine flore; nam simul omne perit, quod fuit, est, et erit. [Anônimo / Bernardes, Nova Floresta 2,83]. Três flores são, mas sem flor, o Foi, o É e o Será: porque logo murchará tudo o que é, foi e for.

526.  Esse igitur deos ita perspicuum est, ut, id qui neget, vix eum sanae mentis existimem. [Cícero, De Natura Deorum 22.16]. Parece tão evidente que os deuses existem, que dificilmente acreditaria ter juízo perfeito quem o negasse.

527.  Esse inops laris et fundi. [Rezende 1638]. Não ter casa nem terreno. nNão ter eira nem beira.

528.  Esse nihil dicis quidquid petis, improbe Cinna: si nil, Cinna, petis, nil tibi, Cinna, nego. [Marcial, Epigrammata 3.61]. Tu dizes, ó exagerado Cina, que o que pedes não é nada; se nada pedes, ó Cina, eu nada te nego.

529.  Esse oportet ut vivas, non vivere ut edas. [RH 4.28.39]. Deve-se comer para viver, não viver para comer. nComer para viver, e não viver para comer. lEsse decet ut vivas, vivere non ut edas. [Schottus, Adagialia Sacra 135]. VIDE: lEdas, bibas ut bene vivas; non vivas ut tantum edas et bibas. lEde ut vivas, non vivas ut edas. lEdendum tibi est ut vivas, et non vivendum ut edas. lEdere oportet ut vivas, non vivas ut edas. lNon ut edam vivo, sed ut vivam edo. lNon vivas ut edas, sed edas ut vivere possis. lNon vivendum est ut edas, sed edendum ut vivas. lOportet esse ut vivas, non vivere ut edas.

530.  Esse quam videri. [Divisa da Carolina do Norte, EUA]. nAntes ser que parecer. VIDE: lCato esse quam videri bonus malebat. lMagis esse quam videri oportet.

531.  Esse sibi similes alios fur iudicat omnes. [Pereira 117]. O ladrão cuida que todos são iguais a ele. nO ladrão cuida que todos o são. nPensa o ladrão que todos são de sua condição. VIDE: lAlios ex ingenio suo metitur. lCum sis fur, alios esse fures suspicaris. lCum sit fur, alios esse fures suspicatur. lCum sis fur, alios esse fures suspicaris. lEx sua natura fingit ceteros.

532.  Esse solent magno damna minora bono. [Ovídio, Remedia Amoris 672]. Pequenos males costumam ser um grande bem. nMal pequenino antes em mim que em meu marido. nDesgraça pouca é bobagem. VIDE: lExiguum malum, ingens bonum. lParvum malum, magnum bonum. lPusillum malum, ingens bonum.

533.  Essendi modus. [Descartes, Meditatio 3.15]. O modo de ser. VIDE: lModus essendi.

534.  Est actio quasi corporis quaedam eloquentia. [Cícero, De Claris Oratoribus 17.55]. O gesto do orador é como uma eloqüência do corpo. lEst actio quasi sermo corporis. [Saraiva 19]. A ação é uma como linguagem do corpo.

535.  Est adulescentis maiores natu vereri. Cabe ao jovem respeitar os mais velhos. VIDE: lEst igitur adulescentis maiores natu vereri.

536.  Est aliqua ingrato meritum exprobrare voluptas. [Ovídio, Heroides 12.23]. O ingrato sente prazer em desvalorizar o favor.

537.  Est aliquid quod non oportet etiam si licet; quicquid vero non licet certe non oportet. [Jur / Black 681]. Há coisa que não se deve fazer, mesmo se permitida; mas tudo que não é permitido certamente não se deve fazer.

538.  Est aliquis aptus ad haec, non ad illa: Saul ad gladium, Ionathas ad arcum, et David in fundam. [VES 135]. Uma pessoa tem capacidade para determinada coisa, mas não para outra: Saul para a espada, Jônatas para o arco, e Davi para a funda.

539.  Est amicitia nihil aliud nisi omnium divinarum humanarumque rerum consensio. [Cícero, De Amicitia 20]. A amizade nada mais é que a afinidade de todas as coisas divinas e humanas.

540.  Est amicus tamquam alter idem. [Cícero, De Amicitia 21]. Um amigo é como um outro eu. VIDE: lAlter ipse amicus. lAmicum esse alterum se. lAmicus alter ego. lAmicus alter ipse. lAmicus est tamquam alter idem. lVerus amicus est is qui est tamquam alter idem.

541.  Est animus in partes tributus duas, quarum altera rationis est particeps, altera expers. [Cícero, Tusculanae 2.47]. O espírito está dividido em duas partes, das quais uma participa da razão, a outra não participa.

542.  Est arbuscula, non truncus curvandus in uncum. É a arvorezinha, não o tronco, que deve ser curvada em forma de gancho. nDe pequenino se torce o pepino.

543.  Est ars etiam male dicendi. Existe até uma arte de dizer mal dos outros.

544.  Est augurum ante dicere ea quae vitari possunt. [Cícero, Philippica 1.26]. Cabe aos áugures dizer com antecedência as coisas que podem ser evitadas.

545.  Est autem amicus socius mensae, et non permanebit in die necessitatis. [Vulgata, Eclesiástico 6.10]. Há o amigo que só é companheiro de mesa e que não permanecerá no dia da necessidade. nAmigo de bom tempo muda-se com o vento. VIDE: lAmicus socius mensae non permanebit in die necessitatis. lDiffugiunt, cadis cum faece, siccatis, amici. lEvolat consumptis epulis generalis amicus. lEvolat assumptis epulis generalis amicus.

546.  Est autem avaritia opinatio vehemens de pecunia. [Cícero, Tusculanae 11.26]. A avareza é, pois, uma estimação excessiva do dinheiro.

547.  Est autem fides credere quod nondum vides; cuius fidei merces est videre quod credis. [S.Agostinho, Sermones 4.1.1]. Fé é crer no que não se vê; a recompensa dessa fé é ver aquilo em que se crê.

548.  Est autem fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium. [Vulgata, Hebreus 11.1]. É pois a fé a substância das coisas que se devem esperar, o argumento das coisas que não aparecem.

549.  Est autem vis legem simulans. [Jur / Black 681]. Existe também a força mascarada de lei.

550.  Est avis in dextra melior quam quattuor extra. [DAPR 653]. Um pássaro na mão é melhor do que quatro soltos. nMais vale um pássaro na mão do que dois voando. VIDE: lCapta avis est pluris quam mille in gramine ruris. lPlus valet in manibus avis unica quam dupla in silvis. lPlus valet in manibus avis unica fronde duabus. lPlus valet in manibus passer quam sub dubio grus. lUna avis in dextra melior quam quattuor extra. lUna avis in laqueo plus valet octo vagis.

551.  Est bonus, ut melior vir non alius quisquam. [Horácio, Sermones 1.3]. Ele é tão bom, que não pode haver outro homem melhor.

552.  Est brevitate opus, ut currat sententia. [Horácio, Sermones 1.10.9]. É necessária a brevidade para que o pensamento flua.

553.  Est captu facilis turbatis piscis in undis. [Medina 585]. Nas águas revoltas o peixe é fácil de ser apanhado. nNa água revolta, pesca o pescador. lEst captus turbatis piscis in undis. [Rezende 1645]. É nas águas revoltas que se apanha o peixe. lEst captu facilis turbata piscis in unda. É fácil de se pegar o peixe na água agitada. VIDE: lAqua turbida piscosior est. lAquis turbidis piscari. lFlumen confusum reddit piscantibus usum. lIn aqua turbida piscatur uberius. lPiscatur in aqua turbida. lTurbat aquas, ut plures capiat pisces. lTurbata aqua, captat anguillas.

554.  Est certum praesens, sed sunt incerta futura. [Werner]. O presente é certo, mas o futuro é incerto. nO futuro é segredo de Deus.

555.  Est Deus immortalis lentus quidem, sed certus vindex generis humani. O Deus imortal é desapressado, mas vingador seguro da raça humana.

556.  Est deus in nobis; agitante callescimus illo. [Ovídio, Fasti 6.5]. Há um deus em nós; quando ele se agita, nós nos aquecemos.

557.  Est deus in nobis, et sunt commercia caeli. [Ovídio, Ars Amatoria 3.549]. Há um deus em nós, e há relações (nossas) com o céu.

558.  Est deus occultos qui vetat esse dolos. [Tibulo, Elegiae 1.9.23]. Há um deus que impede que haja armadilhas ocultas.

559.  Est dictum verum: privata domus valet aurum. [Walther 7392 / Tosi 1047]. Há um ditado verdadeiro: a nossa casa vale ouro. nA própria morada a ninguém desagrada. nNossa casa, nossa brasa. VIDE: lDomus propria, domus optima. lEst foculus proprius multo pretiosior auro lPrivata domus valet aurum. lPropria domus omnium optima.

560.  Est difficillimum se ipsum vincere. [DM 82]. É muito difícil vencer a si mesmo. nVencer-se a si é mais do que vencer o mundo. VIDE: lFortior est qui se, quam qui fortissima vincit moenia. lSe vincere ipsum longe est difficillimum. lVincit qui se vincit.

561.  Est difficilis cura rerum alienarum. [Cícero, De Officiis 1.9]. É penoso o trato das coisas alheias.

562.  Est dolendi modus, non est timendi. Doleas enim quantum scias accidisse, timeas quantum possit accidere. [Plínio Moço, Epistulae 8.17]. O sofrimento tem limite, o medo não tem. Sofre-se com o mal que se sabe que aconteceu, teme-se o mal que pode acontecer.

563.  Est dolor iniustus rerum aestimator. [Sêneca, Troades 546]. A dor é um juiz parcial dos acontecimentos.

564.  Est ea iucundissima amicitia quam similitudo morum coniugavit. [Cícero, De Officiis 1.58]. A amizade mais agradável é a que a semelhança de caracteres uniu.

565.  Est enim amicitia nihil aliud nisi omnium divinarum humanarumque rerum cum benevolentia et caritate consensio. [Cícero, De Amicitia 1.20]. Amizade não é senão o entendimento, com gentileza e afeição, sobre todas as coisas humanas e divinas. VIDE: lAmicitia est rerum humanarum et divinarum cum benevolentia et caritate consensio.

566.  Est enim apud omnes consuetudo ut lenia premittantur, quae si non proficiant aspera subsequantur. [VES 34]. É costume de todos tentar em primeiro lugar os meios suaves; se esses não derem resultado, seguem-se os meios severos. VIDE: lLenia praemittantur, quae si non proficiant aspera subsequantur. lLenia si non proficiant, aspera subsequantur.

567.  Est enim assiduitatis vis invicta, quae omnem superat, excinditque potentiam. [Plutarco / Rezende 1647]. O poder da perserverança é invencível, supera a todos, e pode mais do que a força. nQuem porfia mata a caça.

568.  Est enim confusio adducens peccatum. [Vulgata, Eclesiástico 4.25]. Há vergonha que leva ao pecado.

569.  Est enim domus iurisconsulti totius oraculus civitatis. [Jur]. A casa do jurisconsulto é o oráculo da cidade inteira.

570.  Est enim non modo liberale, paululum nonnunquam de suo iure decedere, sed interdum etiam fructuosum. [Cícero, De Officiis 2.64]. É não somente bom, mas às vezes até vantajoso, desistir do direito próprio.

571.  Est enim oratio etiam timidissimis audax. [Sêneca, Epistulae 26.6]. Até os homens mais medrosos podem ter um discurso ousado.

572.  Est enim proprium stultitiae aliorum vitia cernere, oblivisci suorum. [Cícero, Tusculanae 3.30]. É próprio dos tolos observar os erros dos outros e esquecer os próprios.

573.  Est enim pudentis animi et verecundi, ut mea opinio fert, vel falsas vituperationes gravari. [Apuleio, Apologia 3]. Na minha opinião, é próprio do espírito honrado e discreto suportar mesmo as acusações falsas.

574.  Est enim quaedam et dolendi modestia. [Sêneca, Ad Marciam 3.4]. Até no sofrer há uma certa dignidade.

575.  Est enim quaedam etiam dolendi voluptas, praesertim si in amici sinu defleas, apud quem lacrimis tuis vel laus sit parata, vel venia. [Plínio Moço, Epistulae 8.16]. Até na dor há um certo prazer, especialmente se se chora no peito de um amigo que dê às lágrimas ou aprovação ou desculpa. VIDE: lEst quaedam dolendi voluptas.

576.  Est enim ratio mensque sapientis ad iubendum et ad deterrendum idonea. [Cícero, De Legibus 2.8]. A razão do sábio está preparada para determinar e para impedir.

577.  Est enim superbia, non magnitudo, sed tumor: quod autem tumet videtur magnum, sed non est sanum. [S.Agostinho, Sermo 16. De Tempore]. A soberba não é uma grandeza, mas um inchaço; e o que está inchado se mostra grande, mas não é são.

578.  Est enim temperantia libidinum inimica, libidines autem consectatrices voluptatis. [Cícero, De Officiis 3.117]. A moderação, portanto, é inimiga da luxúria, e a luxúria é seguidora do prazer. VIDE: lTemperantia est libidinum inimica.

579.  Est enim ulciscendi et puniendi modus. [Cícero, De Officiis 1.34]. Há um limite no vingar-se e no punir.

580.  Est, est, non, non. nSim, sim, não, não. VIDE: lSit autem sermo vester: est, est, non, non.

581.  Est equitare grave; est mors gravis ire pede. [Pereira 123]. Cavalgar é um sacrifício; ir a pé é morte dolorosa. nTrabalho é caminhar a cavalo, que a pé é morte.

582.  Est et fideli tuta silentio merces. [Horácio, Carmina 3.2.25]. Há uma recompensa segura para o silêncio leal.

583.  Est et formicae et culici sua bilis. [Schottus, Adagia 420]. Também a formiga e a pulga têm a sua bílis. nTambém a formiga tem catarro. nCada formiga tem sua ira. nAté o cabelo sutil faz sua sombra. VIDE: lEt formicae sua bilis inest. lEtiam formicae sua bilis inest. lFormicae sua bilis inest, habet et musca splenem. lHabet et musca splenem. lHabet et musca splenem, et formica bilem. lInest et formicae fel. lInest et formicae sua bilis. lInest et formicae et serpho bilis.

584.  Est etiam ubi profecto damnum praestet facere quam lucrum. [Plauto, Captivi 326]. Há ocasiões em que é melhor perder do que ganhar.

585.  Est facile quodvis, quando fert opem Deus. [DAPR 253]. Tudo é fácil quando Deus ajuda. nA quem Deus ajuda, o vento lhe ajunta a palha.

586.  Est felicibus difficilis miseriarum vera aestimatio. [Quintiliano, Institutio Oratoria 9.6]. Aos homens felizes é difícil avaliar corretamente os sofrimentos dos outros.

587.  Est finis irae initium paenitentiae. [PSa]. O fim da ira é o começo do arrependimento.

588.  Est finitimus oratori poëta ac pene par. [Cícero, De Oratore 1.16.2]. O poeta se avizinha do orador e é quase igual a ele.

589.  Est foculus proprius multo pretiosior auro. [Walther 7438 / Tosi 1047]. A casinha de cada um vale muito mais que o ouro. nMinha casa, meu lar, cem soldos vale; e estimou-se mal, porque mais vale. VIDE: lDomus propria, domus optima. lEst dictum verum: privata domus valet aurum. lPrivata domus valet aurum. lPropria domus omnium optima.

590.  Est genus hominum qui esse primos se omnium rerum volunt. [Terêncio, Eunuchus 247]. Há um tipo de homens que querem ser os primeiros de tudo.

591.  Est gula totius fons et origo mali. [Medina 594]. A gula é a fonte e origem de todo o mal. nA gula mata mais que a espada.

592.  Est gutta doctrinae potior quam magnae opes. [Grynaeus 85]. Mais vale uma gota de sabedoria do que grandes riquezas. nMais vale saber do que ter.

593.  Est haec non scripta, sed nata lex. [Cícero, Pro Milone 4.2]. Esta não é uma lei escrita, mas natural.

594.  Est hoc auribus animisque omnium absurdum. [Cícero, Pro Roscio Comodeo 19]. Isto choca o espírito e os ouvidos de todos.

595.  Est hoc commune vitium magnis liberisque civitatibus, ut invidia gloriae comes sit. [Cornélio Nepos, Chabrias 3.3]. Esse é um vício comum às cidades grandes e livres de que a inveja seja companheira da glória. nNão há glória sem inveja. nA inveja segue e persegue a virtude. VIDE: lGloriae et virtutis invidia est comes. lInvidia gloriae comes. lInvidia virtutum comes. lPost gloriam invidia sequitur.

596.  Est homini cum Deo similitudo. [Cícero, De Legibus 1.25]. O homem tem semelhança com Deus.

597.  Est hominum penuria tanta bonorum, ut non miremur te modo iura dare. [Medina 582]. Há tanta falta de homens de bem, que não nos admiramos de seres juiz. nÀ falta de homens bons o fizeram alcaide.

598.  Est hominum sors ista, magis felicibus ut sit mors cita, cum miseros vita diuturna regat. [Aviano]. Tal é a sorte dos homens: aos mais felizes a morte vem rápida, enquanto a vida longa governa os infelizes.

599.  Est humanus animus insatiabilis eo quod fortuna spondet. [Tito Lívio, Ab Urbe Condita 4.13]. O espírito humano não se contenta com o que a sorte promete.

600.  Est igitur adulescentis maiores natu vereri. [Cícero, De Officiis 1.122]. É obrigação do jovem respeitar os mais velhos.

 

MENU RÁPIDO