A B C D E F G H I L M N O P Q R S T U V

DICIONÁRIO  DE  EXPRESSÕES  E  FRASES  LATINAS
Compilado por HENERIK KOCHER

C1 C2 C3 C4 C5 C6 C7 C8 C9 C10

 

1801.  Cum quibus. Com quê. Com que recursos. (=Emprega-se a expressão cum quibus para significar dinheiro).

1802.  Cum quid bonum feceris, causam non tibi, sed diis ascribe. [Bias / Rezende 1059]. Quando fizeres algo de bom, não atribuas a causa a ti, mas aos deuses.

1803.  Cum quid nescitur, quaerere quemque decet. Quando não se sabe alguma coisa, convém perguntar. nNinguém se envergonhe de perguntar o que não sabe. VIDE: lDum quid nescitur, quaerere quemque decet.

1804.  Cum quid prohibetur, prohibentur omnia, quae sequuntur ex illo. [Jur]. Quando se proíbe alguma coisa, proíbe-se tudo que dela deriva.

1805.  Cum quid una via prohibetur alicui, ad id alia non debet admitti. [Jur]. Quando se proíbe a algum fazer alguma coisa de certo modo, não deve ser admitido outro modo de fazer.

1806.  Cum quis mutare aliquid volet, paulatim debebit assuescere. [Celso, De Medicina 3.1]. Quando alguém quiser mudar alguma coisa, deverá acostumar-se gradualmente.

1807.  Cum quis in ius succedit alterius, iustam ignorantiae causam censetur habere. [Jur]. Quando alguém sucede no direito de outrem, considera-se ter justa causa de desconhecimento.

1808.  Cum quo aliquis iungitur, talis erit. [Arnóbio / Tosi 1329]. Com quem alguém se liga, como ele será. nCom qual te achares, com tal te afazes. VIDE: lSemper eris similis cum quibus esse cupis.

1809.  Cum quod ago non valet ut ago, valeat quantum valere potest. [Jur / Black 488]. Quando o que faço não tem efeito como eu o faço, que tenha o efeito que possa ter.

1810.  Cum quod datur spectabis, et dantem aspice. [Sêneca, Thyestes 415]. Quando olhares o que te é dado, olha também quem dá.

1811.  Cum re opus est, nihil prosunt verba. [Grynaeus 92]. Quando se precisa de dinheiro, palavras não adiantam de nada. VIDE: lRe opitulandum, non verbis.

1812.  Cum re praesenti deliberare. [Rezende 1063]. Deliberar segundo o estado presente da questão.

1813.  Cum receditur a littera, iudex transit in legislatorem. [Bacon, Advancement of Learning 2.18.8]. Quando se afasta da letra (da lei), o juiz passa a legislador.

1814.  Cum recordor quod sum cinis, et quod cito venit finis, sine fine pertimesco, et ut cinis refrigesco. [Tomás de Celano / Rezende 1062]. Quando me lembro de que sou cinza, e que cedo virá meu fim, sem fim me ponho a tremer e me torno frio como a cinza.

1815.  Cum recte vivas, ne cures verba malorum. [Dionísio Catão, Disticha 3.2]. Se vives honestamente, não te preocupes com as palavras dos maldizentes. nCumpre o teu dever, aconteça o que acontecer. nCumpre sempre teu dever, se não te queres arrepender.

1816.  Cum reo fugere liceat, iudicium minime quaerere oportet. [Apostólio, Paroimiai 8.63]. Quando à parte é permitido fugir, de maneira nenhuma convém procurar demanda. nMelhor é mau concerto que boa demanda.

1817.  Cum repetas inimicum amicum beneficio invenias tuo. [Plauto, Trinummus 1017]. Se cobras teu dinheiro, do amigo que beneficiaste farás um inimigo. nAmigo ao pedir, inimigo ao restituir.

1818.  Cum Romam venio, ieiuno sabbato; cum hic sum, non ieiuno; sic etiam tu, ad quam forte ecclesiam veneris, eius morem serva, si cuiquam non vis esse scandalum, nec quemquam tibi. [S.Ambrósio, Epistulae 36.14]. Quando vou a Roma, jejuo no sábado; quando estou aqui (em Milão), eu não jejuo; assim tu também seguirás o costume de qualquer igreja que visites, se não quiseres ofender ou ser ofendido.

1819.  Cum sale et sole omnia fiunt. [Mota 213]. Tudo se faz com sal e sol. nSol e sal livram a gente de muito mal.

1820.  Cum sale panis latrantem stomachum bene leniet. [Horácio, Sermones 2.2.17]. Pão com sal acalmará o estômago reclamador. VIDE: lLatrantem stomachum panis bene leniet.

1821.  Cum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocens eris. [Vulgata, Salmos 17.26]. Tu serás santo com o santo, e serás inocente com o varão inocente. nDize-me com quem vais, dir-te-ei o que farás. nQuem com coxo anda, aprende a mancar. nQuem com morcegos anda, dorme de cabeça para baixo. VIDE: lBotrus oppositus botro maturescit. lBotrus iuxta botrum maturescit. lTales plerumque evadimus, quales sunt ii cum quibus sociamus. lTalis quisque est, quales quibuscum familiaris.

1822.  Cum sapiente loquens perpaucis utere verbis. [Columbano / Stevenson 2186]. Ao falar com um homem sábio, usa pouquíssimas palavras. nPara o bom entendedor, meia palavra basta. VIDE: lDictum sapienti sat est. lEst satis atque superest verbum sapientibus unum. lEt satis et superest verbum sapientibus unum. lIntellegenti pauca. lIntellegenti satis dictum est. lSapienti dictum sat est. lSapienti pauca. lSapienti sat! lStrenuis abunde dictum puta. lVerbum sapienti sat est. lVerbum sat sapienti!

1823.  Cum satur est aries socios capite impetit omnes. [Pereira 105]. Quando o carneiro está farto, dá cabeçadas em todos os companheiros. nFarto está o carneiro quando marra com o companheiro.

1824.  Cum satur est felis, se totum lambere gaudet. [Pereira 98]. Quando o gato está farto, gosta de lamber-se todo. nBem se lambe o gato, depois de farto.

1825.  Cum satur est venter, cantat quicumque libenter. [Pereira 97]. Quando o ventre está farto, qualquer um canta satisfeito. nBem canta Marta, depois de farta. VIDE: lDum satur est venter, gaudet caput inde libenter.

1826.  Cum sciam nihil esse in vita proprium mortali datum. [Lucílio, Saturae 27.701]. Embora eu saiba que nada nesta vida é dado ao mortal como sua propriedade. VIDE: lNihil esse in vita proprium mortali datum.

1827.  Cum sciamus nos morituros esse, quare non vivamus? [Petrônio, Satiricon 72.2]. Já que sabemos que vamos morrer, por que não aproveitamos a vida?

1828.  Cum se ipse vincit sapiens, minime vincitur. [Publílio Siro]. O sábio, quando vence a si mesmo, não é de maneira nenhuma vencido. lCum sese vincit sapiens, minime vincitur.

1829.  Cum senio est confectus equus, da cycla minora. [Schottus, Adagia 583]. Quando o cavalo chega à velhice, dá-lhe carroça menor. VIDE: lAdde rotas vetulo leviores usque caballo. lEquo senescenti minora cycla admove. lNempe senescenti leviora impone caballo. lTrade senescenti iam cycla minora caballo.

1830.  Cum silentio. Com silêncio. Em silêncio.

1831.  Cum silices, cum dens patientis aratri depereant aevo, carmina morte carent. [Ovídio, Amores 1.15.31]. Enquanto as pedras e os dentes do tenaz arado se gastam com o tempo, os poemas desconhecem a morte.

1832.  Cum sis faber, opera haud facis fabrilia. [Schottus, Adagia 623]. Embora sejas ferreiro, não fazes ferragens.

1833.  Cum sis fur, alios esse fures suspicaris. [Pereira 117]. Como és ladrão, julgas que os outros são ladrões. nO ladrão julga que todos o são. VIDE: lCum sit fur, alios esse fures suspicatur. lEsse sibi similes alios fur iudicat omnes.

1834.  Cum sis incautus, nec rem ratione gubernes, noli Fortunam, quae non est, dicere caecam. [Dionísio Catão, Disticha 4.3]. Se não és precavido e não administras teus bens racionalmente, não digas que a sorte é cega, pois ela não existe.

1835.  Cum sis nanus, cede. [Erasmo, Adagia 4.3.29]. Já que és anão, recua. nQuando a força é desigual, antes fugir que ficar mal.

1836.  Cum sis natus ingenuus, ne moribus agas servum et barbarum. [Grynaeus 175]. Já que nasceste livre, não te comportes como servo ou estrangeiro.

1837.  Cum sit fur, alios esse fures suspicatur. Por ser ladrão, julga que os outros são ladrões. nO ladrão julga que todos o são. VIDE: lAlios ex ingenio suo metitur. lCum sis fur, alios esse fures suspicaris. lEsse sibi similes alios fur iudicat omnes. lEx sua natura fingit ceteros.

1838.  Cum sit hoc natura commune animantium, ut habeant libidinem procreandi, prima societas in ipso coniugio est, proxima in liberis, deinde una domus, communia omnia; id autem est principium urbis et quasi seminarium rei publicae. [Cícero, De Officiis 1.54]. Como, pela natureza, é comum aos animais terem o desejo de procriar, a primeira sociedade está no próprio matrimônio, a seguinte nos filhos, em conseqüência uma casa única, todas as coisas comuns; isto é o princípio da cidade, e como que a sementeira do país. VIDE: lPrima societas in ipso coniugio est.

1839.  Cum sit patens iter, requiris semitam. [Schottus, Adagia 617]. Embora a estrada esteja à tua frente, procuras um atalho. nEstás na igreja e não vês os santos. VIDE: lCum adsit via, semitam quaeris.

1840.  Cum sol oritur, cunctis oritur. [Branco 62]. nO sol, quando nasce, é para todos. nO sol nasce para todos. lCum sol oritur, omnibus oritur. VIDE: lSol omnibus lucet.

1841.  Cum spatiantem vidi, quid cogites scio. [Petrônio, Satiricon 126]. Como te vi andar, sei o que pensas.

1842.  Cum spirat ira sanguinem, nescit tegi. [Sêneca, Thyestes 503]. A ira, quando deseja sangue, não sabe dissimular-se.

1843.  Cum summo gaudio. Com a maior alegria. VIDE: lCum ingenti gaudio.

1844.  Cum sunt partium iura obscura, reo favendum est potius quam actori. [Bonifácio VIII / Rabelais, Gargantua 3.39]. Quando as razões das partes forem obscuras, deve-se favorecer antes o acusado que o autor.

1845.  Cum surgunt miseri, nolunt miseris misereri. [Grynaeus 69]. Os pobres, quando sobem na vida, não querem compadecer-se dos pobres. nQuando o vilão está rico, não tem parente nem amigo. nViu-se o demo em socos, e quis pisar os outros. VIDE: lAsperius nihil est humili, cum surgit in altum.

1846.  Cum tacent, clamant. [Cícero, In Catilinam 1.21]. Quando calam, gritam. VIDE: lDum tacent, clamant.

1847.  Cum tacet indoctus, poterit consultus haberi. [Medina 590]. Quando o ignorante se mantém calado, poderá passar por erudito. nTolo calado passa por avisado.

1848.  Cum te aliquis laudat, iudex tuus esse memento: plus aliis de te quam tu tibi credere noli. [Dionísio Catão, Disticha 1.14]. Quando alguém te elogiar, lembra-te de ser teu juiz: a teu respeito não creias mais nos outros do que em ti mesmo.

1849.  Cum te ille videbat, ego videbam, sed oculis eius. [S.Agostinho]. Quando ele te estava vendo, eu também te via, mas através dos olhos dele.

1850.  Cum tot tantisque difficultatibus. Com tantas e tão grandes dificuldades.

1851.  Cum tuus es, noli servire nisi tibi soli. [Tosi 1074]. Já que tu te pertences, não queiras servir senão a ti mesmo. nQuem pode ser seu em ser de outro é sandeu. VIDE: lAlterius non sit, qui suus esse potest.

1852.  Cum umbra nihil et sine umbra nihil. [Inscrição em relógio de sol]. Com sombra, nada, e sem a sombra (da haste), nada.

1853.  Cum umbra pugno. [Schottus, Adagia 532]. Estou lutando com uma sombra.

1854.  Cum uxore neque lites neque blanditias, praesentibus aliis, exercere convenit. [Cleóbulo / Rezende 1069]. Na presença de outros não convém ter nem rixas nem carícias com a esposa.

1855.  Cum valemus, recta consilia aegrotis damus. Quando estamos com saúde, damos bons conselhos aos doentes. VIDE: lFacile, cum valemus, recta consilia aegrotis damus. lFacile omnes, cum valemus, recta consilia aegrotis damus.

1856.  Cum Venere et Baccho lis est et iuncta voluptas. [Dionísio Catão, Disticha 4.30]. Ao amor e ao vinho estão associados a disputa e o prazer.

1857.  Cum ventis degere bellum. [Lucrécio, De Rerum Natura 4.971]. Brigar com o vento. lCum ventis litigo. [Petrônio, Satiricon 83]. Estou brigando com os ventos. lCum vento litigare. lCum vento disputare. [Schottus, Adagia 339]. VIDE: lLitigare cum ventis.

1858.  Cum ventum est ad senectam, frustra adulescentiam repetes. Quando se chegou à velhice, é inútil desejar a juventude.

1859.  Cum vere obiurges, sic inimice iuvas; cum falso laudes, tunc et inimice noces. [Ausônio, Septem Sapientum Sententiae, Anacharsis]. Quando repreendes com razão, apesar de hostil, ajudas; quando louvas falsamente, então prejudicas como um inimigo.

1860.  Cum victor arma posuit, et victum decet deponere odia. [Sêneca, Hercules Furens 409]. Quando o vencedor depôs as armas, convém ao vencido também depor o ódio.

1861.  Cum vino intrat, exit sapientia. [DAPR 675]. Quando entra o vinho, sai o juízo. nOnde entra o beber, sai o saber. VIDE: lDum vinum intrat, exit sapientia. lInsanire facit sapientes copia vini. lVino intrante, foras subito sapientia vadit.

1862.  Cum viro potentiore ne communica. [Apostólio, Paroimiai 3.14]. Não tenhas relações com homem mais poderoso que tu. nCom teu amo não partas as peras, porque ele come as maduras e deixa-te as verdes. VIDE: lCave a commercio potentium: habe commercium cum aequalibus. lCave virum maiorem. lCavendum a potentiore. lCum viro potentiore ne communica. lFuge procul a viro maiore. lPondus super se tollet qui honestiori se communicat. lQui te fortior est, hunc tu vitare memento.

1863.  Cum vitia alterius satis acri lumine cernas nec tua prospicias, fis verso crimine caecus. [Dionísio Catão, Monosticha, Appendix 48]. Quando examinas com olho atento os erros de outrem, mas não observas os teus, sendo feita acusação contrária, tornas-te cego.

1864.  Cum vitia prosunt, peccat qui recte facit. [Publílio Siro]. Quando os vícios trazem vantagens, o errado é quem se conduz honestamente. nÉ melhor errar com muitos do que acertar com poucos.

1865.  Cum vulpe habens commercium, dolos cave. [Grynaeus 608]. Quando tiveres negócios com a raposa, cuidado com as manhas.

1866.  Cum vulpe vulpinari tu quoque invicem. [Schottus, Adagia 22]. Com a raposa sê manhoso tu também. nCom raposas é bom ser manhoso. nPara velhaco, velhaco e meio. lCum vulpe vulpina utere quoque astutia. [Schottus, Adagia 605]. Com a raposa usa tu também da astúcia vulpina. lCum vulpe vulpinandum, cum Cretense, cretizandum. [Pereira 96]. Com a raposa, deve-se ser velhaco, com o cretense, deve-se agir como cretense. lCum vulpe vulpinandum. VIDE: lCum astutis astute agendum esse. lCum Cretensi cretizare. lVulpinari cum vulpibus. lVulpinari cum vulpe.

1867.  Cumque reus tibi sis, ipsum te iudice damna. [Dionísio Catão, Disticha 3.17]. Quando o teu réu fores tu mesmo, como juiz condena-o.

1868.  Cuncta docet necessitas. A necessidade tudo ensina. nA necessidade é mestra da vida. lCuncta docuit necessitas. [Grynaeus 369]. A necessidade ensinou-me tudo. VIDE: lArtis magistra necessitas. lDurum flagellum est paedagogus ingenii. lDurum flagellum est paedagogus ingens. lMater artium est necessitas. lNecessitas artis magistra. lNecessitas magistra. lNullus praestantior doctor est necessitate.

1869.  Cuncta ferit, dum cuncta timet. [Claudiano, In Eutropium 1.18.183]. Bate em tudo, porque teme tudo.

1870.  Cuncta potest facere Deus. [DAPR 542]. Deus pode fazer tudo. nDeus tudo pode. VIDE: lNihil est quod Deus efficere non possit.

1871.  Cuncta ruunt, casuque simul labuntur eodem: stultitia iuvenum, debilitate senum. [Pereira 116]. Tudo desmorona e se perde pela mesma sorte: pela insensatez dos jovens, pela fraqueza dos velhos. nO velho por não poder, o moço por não saber, deitam as coisas a perder.

1872.  Cuncta serviliter pro dominatione. Vale fazer qualquer coisa para galgar o poder. nQuem quer subir se abaixa. VIDE: lOmnia serviliter pro dominatione.

1873.  Cuncta sunt nulla: mors omnia tollit. As coisas todas não representam nada: a morte leva tudo.

1874.  Cuncta trahit secum vertitque volubile tempus. [Maximiano, Elegiae 1]. O tempo volúvel tudo arrasta consigo e tudo destrói. nO tempo tudo devora.

1875.  Cuncta virtute sunt expugnabilia. [Tácito, Annales 12]. Tudo pode ser conquistado pelo valor. nA coragem vence a guerra, que não armas boas.

1876.  Cunctando propero. [Divisa]. Temporizando, avanço.

1877.  Cuncti gens una sumus. [Claudiano]. Nós todos constituímos uma só família. nTodos somos filhos de Adão e Eva.

1878.  Cunctis potest accidere quod cuivis potest. [Publílio Siro]. O que pode acontecer a qualquer um pode acontecer a todos. VIDE: lCuivis potest accidere quod cuidam potest. lCuivis potest accidere quod cuiquam potest.

1879.  Cunctis suffragiis. Com todos os votos. Por unanimidade.

1880.  Cuneus cuneum trudit. Uma cunha empurra outra. nUm prego empurra outro. nA lima lima a lima. VIDE: lMalo arboris nodo, malus cuneus requirendus. lMalo nodo, malus quaerendus cuneus. lQuaerendus cuneus est malus trunco malo.

1881.  Cuperem vultum videre tuum, cum haec leges. [Cícero, Ad Atticum 4.12.4]. Eu quereria ver tua cara ao leres isto.

1882.  Cupidi partes agit lurco. [Pereira 117]. nPede o guloso para o desejoso.

1883.  Cupidine humani ingenii libentius obscura creduntur. [Tácito, Historiae 1.2]. Por causa da ambição do espírito humano, prefere-se acreditar nas coisas obscuras.

1884.  Cupiditas acquirendi. O desejo de enriquecer.

1885.  Cupiditas atque ira, pessimi consultores. A ambição e a ira são os piores conselheiros. VIDE: lCupido atque ira, consultores pessimi. lCupido atque ira pessimi sunt consultores.

1886.  Cupiditas est ipsa hominis essentia. [Espinosa, Ethica 3, Affectuum Definitiones]. A ambição é a própria essência do homem.

1887.  Cupiditas lucrandi. O desejo de lucro.

1888.  Cupiditas nihil amat magis quam quod non licet. A ambição ama o proibido mais do que tudo. nO fruto proibido é o mais apetecido. nO proibido aguça o dente. VIDE: lNihil magis amat cupiditas quam quod non licet.

1889.  Cupiditas novarum rerum. [Stevenson 1680]. O desejo de coisas novas.

1890.  Cupiditas pecuniarum omni tyranno gravior. A sede de dinheiro é mais funesta que qualquer tirano.

1891.  Cupiditas quae ex laetitia oritur, ceteris paribus, fortior est cupiditate quae ex tristitia oritur. [Espinosa, Ethica 4]. O desejo que nasce da alegria, em igualdade de condições, é mais forte do que o desejo que nasce da tristeza.

1892.  Cupiditati nihil satis. [Grynaeus 88]. Para a ambicição nada é suficiente. nAo avarento, tanto lhe falta o que tem como o que não tem. lCupiditati nihil satis est, naturae satis est etiam parum. [Sêneca, Ad Helviam 10.11]. Para a ambição nada basta; para a natureza basta até o pouco. VIDE: lNaturae satis est parum, cupiditati nihil.

1893.  Cupiditati tarda est ipsa celeritas. [PSa]. Para o desejoso a própria rapidez é lentidão.

1894.  Cupido atque ira, consultores pessimi. [PSa]. A avidez e a cólera são péssimos conselheiros. lCupido atque ira pessimi sunt consultores. VIDE: lCupiditas atque ira, pessimi consultores.

1895.  Cupido dominandi cunctis affectibus flagrantior est. [Tácito, Annales 15.53]. O desejo de mandar é a mais ardente de todas as paixões.

1896.  Cupido lucis. O desejo de luz. (=O desejo de viver). VIDE: lQuae lucis miseris tam dira cupido?

1897.  Cupidus futuri, fis rudis praesentium. [Stevenson 263]. Desejoso do futuro, ignoras as coisas presentes.

1898.  Cupimus negata. Desejamos o que nos é negado. nO proibido aguça o dente. VIDE: lNitimur in vetitum semper, cupimusque negata. lPlacet inconcessa voluptas.

1899.  Cupio istorum naufragia ex terra intueri. [Cícero, Ad Atticum 2.7.4]. Meu desejo é contemplar de terra o naufrágio deles. VIDE: lE terra spectare naufragium. lSuave e terra magnum alterius spectare laborem. lSuave mari magno turbantibus aequora ventis, e terra magnum alterius spectare laborem.

1900.  Cupio omnia quae tu vis. Desejo tudo que desejas. VIDE: lOmnia quae tu vis, ea cupio.

1901.  Cupressi semina adeo minuta sunt, ut quaedam oculis cerni non possint, et tamen in eo tanta est arbor procera. [Erasmo / Stevenson 1036]. As sementes do cipreste são tão miúdas que não podem ser vistas com os olhos, e, no entanto, em cada uma delas está uma árvore tão grande.

1902.  Cur aliena magis quam crimina nostra videmus? An quia nostra procul sint, aliena prope? [Grynaeus 39]. Por que vemos mais os erros alheios do que os nossos? Será porque os nossos estão longe e os dos outros estão perto?

1903.  Cur ante tubam tremor occupat artus? [Virgílio, Eneida 11.424]. Por que o medo toma conta do corpo antes do toque da trombeta? VIDE: lAnte tubam trepidat.

1904.  Cur dextrae iungere dextram non datur, ac veras audire et reddere voces? [Virgílio, Eneida 1.408]. Por que não podemos unir a minha mão direita à tua, e ouvir e dizer palavras verdadeiras? VIDE: lQuare non permittitur applicare dexteram meam dexterae tuae, atque audire et reddere verba non simulata?

1905.  Cur eget indignus quisquam te divite? [Horácio, Sermones 2.2.103]. Por que passa necessidade o miserável, enquanto tu és rico?

1906.  Cur ego amicum offendam in nugis? [Horácio, Ars Poetica 450]. Por que ferir um amigo por ninharias?

1907.  Cur ergo ista divina misericordia etiam ad impios ingratosque pervenit? [S.Agostinho, De Civitate Dei 1.8.1]. Por que essa divina misericórdia atingiu até os ímpios e os ingratos?

1908.  Cur huic, qui te spernit, molesta es? [Cícero, Pro Celio 36]. Por que incomodas a quem te desdenha?

1909.  Cur in amicorum vitiis tam cernis acute? [Horácio, Sermones 1.3.26]. Por que esmiúças com tanto cuidado os defeitos dos teus amigos?

1910.  Cur liceat audire quod loqui non licet? Cur liceat videre quod facere flagitium est? [Tertuliano, De Spectaculis 17.5]. Por que nos será permitido ouvir o que não nos é permitido dizer? Por que nos será permitido ver o que é considerado um escândalo fazer?

1911.  Cur me verberas? [Plauto, Aulularia 42]. Por que me bates? VIDE: lCur percutis me? lQuid me caedis?

1912.  Cur mea dicta negat duras demittere in aures? [Virgílio, Eneida 4.428]. Por que não deixa ele que minhas palavras entrem em seus duros ouvidos?

1913.  Cur moriatur homo cui salvia crescit in horto? [Regimen Sanitatis Salerni, De Salvia 1]. Por que morrer um homem em cujo jardim cresce a sálvia?

1914.  Cur mundus militat sub vana gloria, cuius prosperitas est transitoria? [Bernardes, Nova Floresta 5.505]. Por que o mundo batalha sob a glória vã, cuja ventura é transitória?

1915.  Cur neque deformem adulescentem quisquam amat, neque formosum senem? [Cícero, Tusculanae 4.70]. Por que ninguém gosta de um jovem feio, nem de um velho bonito?

1916.  Cur non mitto meos tibi, Pontiliane, libellos? Ne mihi tu mittas, Pontiliane, tuos. [Marcial, Epigrammata 7.3]. Por que eu não te mando meus livrinhos, Pontiliano? Ora, para que tu, Pontiliano, não me mandes os teus.

1917.  Cur non suspendis te? [Erasmo, Adagia 2.8.15]. Por que não te enforcas?

1918.  Cur non, ut plenus vitae conviva, recedis, aequo animoque capis securam, stulte, quietem? [Lucrécio, De Rerum Natura 3.936]. Por que, ó tolo, como um convidado satisfeito da vida, não vais embora contente e ficas em descanso tranqüilo?

1919.  Cur nulla futura canitis, si vates estis? [S.Agostinho]. Se vós sois videntes, por que não cantais os acontecimentos futuros?

1920.  Cur omnium fit culpa paucorum scelus? [Sêneca, Hippollytus 565]. Por que todos pagam pelo crime de uns poucos?

1921.  Cur percutis me? [Vulgata, Números 22.28]. Por que me feres? VIDE: lCur me verberas? lQuid me caedis?

1922.  Cur quaeris quietem, cum natus sis ad laborem? [Tomás de Kempis, De Imitatione Christi 2.10.1]. Por que procuras descanso, quando nasceste para trabalhar?

1923.  Cur quaeris quod nosse debebas? [Plínio Moço, Epistulae 8.14.2]. Por que me perguntas o que tinhas obrigação de saber?

1924.  Cur sontes duos distinguis? [Sêneca, Medea 275]. Por que essa distinção entre dois culpados?

1925.  Cur timeam dubitemve locum defendere? Por que eu temeria ou hesitaria em defender minha posição?

1926.  Cur vestra oratio rebus flaccet, strepitu viget? [Apuleio, Apologia 25]. Por que vosso discurso é frouxo em fatos e vigoroso em ruídos?

1927.  Cura angit animum. A preocupação atormenta o espírito.

1928.  Cura curam trahit. Uma preocupação puxa outra. nUm trabalho é véspera de outro.

1929.  Cura diluitur mero. A preocupação se dissolve com o vinho. VIDE: lCuras Bacchus exonerat graves.

1930.  Cura esse quod audis. [Horácio, Epistulae 1.16.17]. Procura ser o que ouves (dizerem de ti).

1931.  Cura facit canos. As preocupações fazem os cabelos brancos. VIDE: lCurae canitiem inducunt.

1932.  Cura facit dubium, vel spes incerta fatigat. A preocupação gera dúvida; até a esperança incerta cansa.

1933.  Cura fugit multo diluiturque mero. As preocupações fogem e se apagam com o vinho abundante.

1934.  Cura nihil aliud nisi ut valeas. [Cícero, Ad Familiares 16.5]. Cuida exclusivamente da tua saúde. VIDE: lCura ut valeas.

1935.  Cura omnia potest. [Grynaeus 75]. A dedicação tudo pode. nO trabalho tudo vence. nA perseverança sempre alcança.

1936.  Cura pecuniarum est animi morbus. A preocupação com o dinheiro é uma doença do espírito.

1937.  Cura piis di sunt, et qui coluere coluntur. Os homens piedosos são protegidos pelos deuses, e aqueles que os honraram, são também honrados.

1938.  Cura, quidquid agis, te bene nosse magis! Seja lá o que fizeres, trata de te conhecer melhor!

1939.  Cura quoque interdum nulla est medicabilis arte. [Ovídio, Ex Ponto 1.1.25]. A preocupação não pode ser curada por nenhuma ciência.

1940.  Cura ut aditus ad te diurni nocturnique pateant, neque solum foribus aedium tuarum sed etiam vultu ac fronte, quae est animi ianua; quae, si significat voluntatem abditam esse ac retrusam, parvi refert patere ostium. [Cícero, Commentariolum Petitionis 11]. Cuida para que o acesso a ti esteja aberto, tanto de dia como de noite, e que não só a porta da tua casa, mas também do teu rosto, que é a porta do espírito, a qual, se significa que a vontade está oculta ou voltada para trás, de pouco vale estar aberta a porta. VIDE: lNil interest habere ostium apertum, vultum clausum.

1941.  Cura ut exacte scribas, potius quam multa. [Erasmo, Philodoxus / Stevenson 2652]. Preocupa-te mais com escrever com exatidão do que com escrever muito.

1942.  Cura ut valeas. Cuida de tua saúde. (=Fórmula de encerramento de cartas). VIDE: lCura nihil aliud nisi ut valeas.

1943.  Curae acuunt mortalia corda. [Rezende 1079]. As preocupações estimulam os corações dos mortais.`VIDE: lCuris acuens mortalia corda.

1944.  Curae canitiem inducunt. [Tosi 1627]. As preocupações fazem cabelos brancos. VIDE: lCura facit canos.

1945.  Curae est sua cuique voluptas. [Ovídio, Ars Amatoria 1.749]. Cada um se preocupa com o seu próprio prazer.

1946.  Curae leves loquuntur, ingentes stupent. [Sêneca, Hippolytus 607]. As preocupações leves se manifestam, as grandes calam-se. nAs grandes dores são mudas. VIDE: lLeves curae loquuntur, ingentes stupent. lParvae curae loquuntur, ingentes stupent.

1947.  Curae nihil impossibile est. [Schrevelius 1175]. Para a dedicação nada é impossível. nQuem trabalha tudo alcança. VIDE: lIndustriae nil impossibile.

1948.  Curae pretium est. A dedicação tem sua recompensa. nVale a pena. VIDE: lOperae pretium est.

1949.  Curam habe de bono nomine; hoc enim magis permanebit tibi quam mille thesauri pretiosi et magni. [Vulgata, Eclesiástico 41.15]. Preocupa-te com tua reputação, pois ela será para ti um bem mais estável do que mil tesouros preciosos e grandes. nMais vale boa fama que dourada cama.

1950.  Curarum domitor somnus. O sono é o vencedor das preocupações. VIDE: lNon curarum somnus domitor pectora solvit. lTu, o domitor, Somne, laborum, requies anime, pars humanae melior vitae.

1951.  Curarum me pondera multa fatigant. O grande peso das preocupações me cansa.

1952.  Curarum maxima nutrix nox. [Ovídio, Metamorphoses 8.80]. A noite alimenta as preocupações. VIDE: lNutrix curarum nox.

1953.  Curas Bacchus exonerat graves. [Sêneca, Hippolytus 445]. O vinho faz esquecer as maiores preocupações. VIDE: lCura diluitur mero.

1954.  Curas cithara tollit. [Schrevelius 1177]. A cítara afasta as preocupações.

1955.  Curat honestatem iustitiamque Deus. Deus vela pela honra e pela justiça.

1956.  Curat peremptum nemo, quem incolumem timet. [Sêneca, Oedipus 243]. Ninguém se preocupa com o morto a quem teme quando está vivo.

1957.  Curatio funeris, condicio sepulturae, pompa exsequiarum magis sunt vivorum solacia quam subsidia mortuorum. [S.Agostinho, De Civitate Dei 1.12]. O cuidado com a cerimônia fúnebre, a condição da sepultura, a pompa das exéquias são mais consolo dos vivos do que auxílio aos mortos.

1958.  Curato currum, asini nihil ad nos. [Schottus, Adagia 368]. Cuida da carroça; os burros não nos dizem respeito. nO que não te queima, não o apagues. nNão tenho nada com o sabão, e sim com a roupa lavada. VIDE: lUtere curru, de asinis nihil laborans. lUtere plaustris tuis, asinosque ne curaveris.

1959.  Curator ad hoc. [Jur / Black 490]. Curador para isto. (=Curador para finalidade específica).

1960.  Curentur dubii medicis maioribus aegri. [Juvenal, 12.24]. Sejam os doentes em perigo tratados pelos melhores médicos.

1961.  Curia pauperibus clausa est. [Ovídio, Amores 3.8.55]. O senado está fechado para os pobres.

1962.  Curiositas nihil recusat. A curiosidade não rejeita nada.

1963.  Curiosum in alienis oderis. [Quílon / Rezende 1085]. Odiarás aquele que tem curiosidade nas coisas alheias.

1964.  Curiosum nobis natura ingenium dedit. [Sêneca, De Otio 5.3]. A natureza nos deu um temperamento inquisidor.

1965.  Curiosus nemo est, quin sit malevolus. [Plauto, Stichus 208]. Não há curioso que não seja mal intencionado. nQuem tudo quer saber, mexerico quer fazer.

1966.  Curiosus non curanda curat, necessaria neglegit. [S.Boaventura / Bernardes, Nova Floresta 1.376]. O curioso cuida do que não deve ser cuidado, mas descuida do necessário.

1967.  Curiosus spectator excutit singula et quaerit. [Sêneca, Quaestiones Naturales 11]. O observador curioso examina e pesquisa cada detalhe.

1968.  Curis acuens mortalia corda. [Virgílio, Georgica 1.123]. Estimulando os corações dos mortais com preocupações. VIDE: lCurae acuunt mortalia corda.

1969.  Curis gaudia misce. [Grynaeus 443]. Mistura prazeres às tuas preocupações.

1970.  Currant verba licet, manus est velocior illis: nondum lingua suum, dextra peregit opus. [Marcial, Epigrammata 14.208]. Embora as palavras corram, a mão (do notário) é mais veloz do que elas: a língua ainda não terminou sua tarefa, mas a mão já.

1971.  Currente calamo. Ao correr da pena. lCurrente stilo. VIDE: lCalamo currente.

1972.  Currere vetulam compellit egestas. [Rabelais, Gargantua 3.41]. A necessidade faz a velha correr. nA necessidade põe a velha a caminho. VIDE: lEgestas compellit vetulam currere.

1973.  Curriculum vitae. O curso da vida. (=Curriculum vitae, ou simplemente currículo, é uma breve resenha da carreira profissional de uma pessoa; folha de serviços). VIDE: lVitae curriculum nobis natura circumscripsit.

1974.  Currit enim ferox aetas. [Horácio, Carmina 2.5.13]. Corre pois o tempo implacável.

1975.  Currit quattuor pedibus. [Jur / Black 492]. Corre sobre os quatro pés. (=Diz-se do argumento que se aplica adequadamente a determinada questão).

1976.  Currit tempus contra desides et sui iuris contemptores. [Jur / Black 492]. O tempo corre contra os preguiçosos e os que desprezam os seus direitos.

1977.  Currus bovem trahit. [Grynaeus 13; Apostólio, Paroimiai 2.86]. O carro puxa o boi. nVai o carro à frente dos bois. nAnda o mundo às avessas. lCurrus boves trahit. [Medina 597]. O carro puxa os bois. lCurrus bovem trahit praepostere. Absurdamente, é o carro que puxa o boi. VIDE: lBos currum trahit, non bovem currus. lPlaustrum bovem trahit.

1978.  Cursu laborat imperitus irrito. [Menandro / Schottus, Adagialia Sacra 125]. O ignorante sofre em corrida inútil.

1979.  Cursu lampada trado. [Erasmo, Adagia 1.2.38] Passo-te a tocha no meio da corrida. VIDE: lLampada cursu tibi trado. Cursu lampada tibi trado. [Varrão, De Re Rustica 3.16].

1980.  Cursum consumavi, fidem servavi. [Vulgata, 2Timóteo 4.7]. Acabei a carreira, mantive a fé.

1981.  Cursus in fine velocior. A corrida, na etapa final, se torna mais veloz. VIDE: lMotus in fine velocior.

1982.  Curvo dignoscere rectum. [Horácio, Epistulae 2.2.44]. Distinguir o reto do torto.

1983.  Curvo sine hamo piscem non capies. [Schrevelius 1186]. Sem o anzol curvo não apanharás o peixe. nO direito do anzol é ser torto.

1984.  Curvum lignum nunquam rectum. [Apostólio, Paroimiai 19.1]. Pau torto nunca fica reto. nPau que nasce torto nunca se endireita. nPau que nasce torto, até a cinza é torta. nO que o berço dá, só a cova o tira. VIDE: lLignum curvum nunquam rectum. lLignum curvum nunquam fit rectum. lLignum incurvum nunquam rectum. lLignum quod tortum haud unquam vidimus rectum. lLignum tortum nunquam fiet rectum. lLignum tortum haud unquam rectum. lNunquam rectum tortile lignum. lPravum lignum nunquam rectum. lRectum haud fit tortile lignum.

1985.  Custodes pacis. Os guardiães da paz.

1986.  Custodes regni censentur amorque timorque. [Pereira 97]. nAs guardas do reino são amor e medo. nMais guarda a vinha o medo que o vinhateiro.

1987.  Custodia legis. [Jur / Black 493]. Sob a custódia da lei.

1988.  Custodit vitam qui custodit sanitatem. [Regimen Sanitatis Salernitanum / Rezende 1092]. Quem guarda a saúde guarda a vida. nSaúde cuidada, vida conservada.

1989.  Custos animae suae servat viam suam. [Vulgata, Provérbios 16.17]. O que guarda a sua alma conserva o seu caminho. VIDE: lDiligens vitam suam parcit ori suo. lQui custodit os suum et linguam suam, custodit ab angustiis animam suam. lQui custodit os suum, custodit animam suam.

1990.  Custos legis. [Jur]. O guardião da lei.

1991.  Custos morum. [Jur / Black 496]. O guardião dos costumes.

1992.  Custos, quid de nocte? Dixit custos: Venit mane et nox. [Vulgata, Isaías 21.11-12]. Guarda, que houve de noite? Disse o guarda: Vem a manhã e também a noite.

1993.  Custos ubi deest, dulce pomum est scilicet. [Schottus, Adagia 607]. É doce a fruta, quando o vigia está longe. nNão há melhor bocado que o furtado. VIDE: lAbsente custode, dulce pomum est. lDulce pomum, cum abest custos. lDulcia poma custode absente. lDulcia poma sunt, absente custode. lIucunda poma, si procul custodia.

1994.  Custos vigilat. [Divisa de Bauru, SP]. A sentinela está alerta.

1995.  Custos vitae hominum temperantia est. A temperança é a segurança da vida dos homens.

1996.  Cutem gerit saepius laceratam canis mordax. [Schrevelius 1178]. Cão mordedor geralmente traz o seu couro machucado. nO homem brigão tem sempre um arranhão. VIDE: lCanis qui mordet, mordetur.

1997.  Cutim cura! Cuida da pele! nCuidado!

1998.  Cycnea cantio. [Erasmo, Adagia 1.2.55]. O canto do cisne. lCycnea vox. [Cícero, De Oratore 3.2.6]. VIDE: lCantator cycnus funeris sui.

1999.  Cycni cantus melius quam gruum. [Grynaeus 178]. O canto do cisne é melhor do que o dos grous.

2000.  Cycnus niger, aut corvus albus, rarus sit avis quam fidelis amicus. [Erasmo / Stevenson 898]. Um cisne negro, ou um corvo branco, tal ave é rara como um amigo fiel.

 

MENU RÁPIDO